Pa prostu / Па-просту

  • Płacz zwanoŭ

    21. Samaabarona i śmierć Żyda Berszki (2)

    Savieckaje vojsko i pahraniczniki spaczatku ŭsich ludziej z hetych troch viosak vyvieźli za Śvisłacz na zborny punkt u Nieparożnicach. Zahadali im usio z saboju zabrać, szto tolko mahli ŭziać na furmanku. Pośle saviety mieli ich parassyłać dalej u Biełaruś. Raptam pryjszoŭ zahad, szto kali chto…ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Po pudlaśki / По-пудляські

  • Kinoman

    8. Kuneć sielanki

    Nocami z pod ramion krzyżów na rozdrogach sypie się gwiazd błękitne próchno chmurki siedzą przed progiem w murawie to kule białego puchu dmuchawiec Księżyc idzie srebrne chusty prać świerszczyki świergocą w stogach czegóż się bać (Józef Czechowicz, „Na wsi”, 1927) Jak mniê diś dumajetsie, dekada… ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

RSS і Facebook

To nie „haradockaja haworka”, ale język prosty

Ukazujące się w gminie Gródek „Wiadomości Gródceckie – Haradockija Nawiny” zainicjowały ostatnio niezwykle pożyteczną akcję na rzecz miejscowego dziedzictwa językowego. Redaktor naczelna miesięcznika Dorota Sulżyk na Facebooku poprosiła czytelników o wpisywanie w komentarzach przysłów i powiedzonek w – jak to określiła – „haradockaj haworce”.

Odzew przeszedł największe oczekiwania redakcji. Pod postem ruszyła lawina popularnych niegdyś w okolicach Gródka „pryhawarak”, które pod wpływem polskości przeważnie wyszły już z powszechnego użycia tak jak i miejscowy odwieczny rdzenny język tych terenów.

Codziennie pojawiały się co raz to nowe powiedzonka zamieszczane przez osoby z Gródka i okolicznych wsi, a także pochodzących z tych terenów mieszkańców Białegostoku, Bielska Podlaskiego i Warszawy. Charakterystyczne zwroty wyłuskiwali oni ze swej pamięci z czasów dzieciństwa i młodości, kiedy to jeszcze 30-50 lat temu ten język był w powszechnym użyciu, a dziś już jest prawie zanikający. W tej niezwykle frapującej jak się okazało przygodzie, a trwała ona kilka tygodni, wzięło udział ponad pięćdziesiąt osób. Kilka z nich niemal codziennie dodawało jakieś powiedzonka. W sumie uzbierało się ich prawie tysiąc. Wybrane „pryhawarki” są teraz publikowane w „Wiadomościach Gródeckich – Haradockich Nawinach”.

Wczytując się w te zwroty i przysłowia nietrudno zauważyć, iż są one (a raczej były) charakterystyczne nie tylko dla tych terenów. W niemal identycznym brzmieniu często znają je mieszkańcy całego pasa wschodniej Białostocczyzny między Narwią i Biebrzą. Miejscowy język ziemi gródeckiej – mimo pewnych osobliwości – to nie jakaś odrębna „haradockaja haworka”, ale ten sam język prosty (z czasów jeszcze Wielkiego Księstwa Litewskiego), co na Sokólszczyźnie, pod Zabłudowem, Michałowem i Narewką – bliski białoruskiemu. Temu prawdziwemu, a nie obecnemu z sąsiedniego państwa, nieco już sztucznemu.

Jerzy Chmielewski

Пакінуць адказ

Ваш адрас электроннай пошты не будзе апублікаваны.

Календарыюм

Гадоў таму

  • ў красавіку

    980 – у 1044 г. пачаў княжаньне ў Полацку Усяслаў Брачыслававіч, званы Чарадзеем. Яго славутая дзейнасьць была апісана ў паэме „Слова аб паходзе Ігаравым”. 920 – у 1104 г. адбыўся вялікі паход кааліцыі князёў Кіеўскай Русі, арганізаваны Уладзімірам Манамахам на …ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Календарыюм / Kalendarium

Сёньня

  • (210) – 18.04.1814 г. у Лагойску нар. Яўстафій Тышкевіч, археоляг, гісторык і краязнавец. Закончыў Менскую гімназію (1831), заснаваў Віленскі музэй старажытнасьцяў і Віленскую археалягічную камісію, вывучаў курганы, гарадзішчы і
  • (121) – 18.04.1903 г. у Пабокавічах каля Бабруйска нар. Платон Галавач, пісьменьнік. Друкаваўся з 1921 г., аўтар зборнікаў „Дробязі жыцьця” (1927), „Хочацца жыць” (1930), „Апавяданьні” (1934). Расстраляны 29.10.1937 г., праўдападобна ў Курапатах.
  • (103) – 18.04.1921 г. афіцыйнае адкрыцьцё ў Менску Беларускага Дзяржаўнага Унівэрсытэту.
  • (58) – 18.04.1966 г. памёр у Кліўлендзе (ЗША) беларускі нацыянальны дзеяч Станіслаў Грынкевіч (народжаны 23.02.1913 г. у Новым Двары на Дуброўшчыне).

Новы нумар / Novy numer

Папярэднія нумары

Усе правы абаронены; 2024 Czasopis