Pa prostu / Па-просту

  • Płacz zwanoŭ

    10. Abława na kamunistaŭ (3)

    Abławu ŭ Harkawiczach Niemcy zarhanizawali ŭ nacze. Akrużyli wiosku i ludziej zahnali ŭ szkołu. Śpiarsza zrabili pieratrus-rewizju ŭ 27-mi chatach. Chadzili z sołtysam, jaki wioŭ ich na padworki i kazaŭ, chto tam żywie...ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Po pudlaśki / По-пудляські

  • OMELAN

    Sud’ba czołowi͡͡ecza slipaja. Dyt’iatko jak rodytsia, to uże w den’ roduw w niebianskuj tietradi sud’bu jomu zapysujut. Tropinku żytia aż do smerti. I dorożka taja nawet’ jak pokruczona, powychrowana, to niezminna...ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

RSS і Facebook

To nie „haradockaja haworka”, ale język prosty

Ukazujące się w gminie Gródek „Wiadomości Gródceckie – Haradockija Nawiny” zainicjowały ostatnio niezwykle pożyteczną akcję na rzecz miejscowego dziedzictwa językowego. Redaktor naczelna miesięcznika Dorota Sulżyk na Facebooku poprosiła czytelników o wpisywanie w komentarzach przysłów i powiedzonek w – jak to określiła – „haradockaj haworce”.

Odzew przeszedł największe oczekiwania redakcji. Pod postem ruszyła lawina popularnych niegdyś w okolicach Gródka „pryhawarak”, które pod wpływem polskości przeważnie wyszły już z powszechnego użycia tak jak i miejscowy odwieczny rdzenny język tych terenów.

Codziennie pojawiały się co raz to nowe powiedzonka zamieszczane przez osoby z Gródka i okolicznych wsi, a także pochodzących z tych terenów mieszkańców Białegostoku, Bielska Podlaskiego i Warszawy. Charakterystyczne zwroty wyłuskiwali oni ze swej pamięci z czasów dzieciństwa i młodości, kiedy to jeszcze 30-50 lat temu ten język był w powszechnym użyciu, a dziś już jest prawie zanikający. W tej niezwykle frapującej jak się okazało przygodzie, a trwała ona kilka tygodni, wzięło udział ponad pięćdziesiąt osób. Kilka z nich niemal codziennie dodawało jakieś powiedzonka. W sumie uzbierało się ich prawie tysiąc. Wybrane „pryhawarki” są teraz publikowane w „Wiadomościach Gródeckich – Haradockich Nawinach”.

Wczytując się w te zwroty i przysłowia nietrudno zauważyć, iż są one (a raczej były) charakterystyczne nie tylko dla tych terenów. W niemal identycznym brzmieniu często znają je mieszkańcy całego pasa wschodniej Białostocczyzny między Narwią i Biebrzą. Miejscowy język ziemi gródeckiej – mimo pewnych osobliwości – to nie jakaś odrębna „haradockaja haworka”, ale ten sam język prosty (z czasów jeszcze Wielkiego Księstwa Litewskiego), co na Sokólszczyźnie, pod Zabłudowem, Michałowem i Narewką – bliski białoruskiemu. Temu prawdziwemu, a nie obecnemu z sąsiedniego państwa, nieco już sztucznemu.

Jerzy Chmielewski

Календарыюм

Гадоў таму

  • ў сьнежні

    1160 – 862 год. Першыя летапісныя зьвесткі пра Смаленск як адзін з гарадоў крывічоў, продкаў беларусаў. 785 – 1237 год. Разгром войскамі князя Данілы Раманавіча крыжацкіх рыцараў пад Драгічынам на Бугу. 660 – У 1362 годзе войскі Старабеларускай Дзяржавы (Вялікага …ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Новы нумар / Novy numer

Папярэднія нумары

Copyright © 2022 Czasopis