Pa prostu / Па-просту

Po pudlaśki / По-пудляські

  • Waśkowa spowed’ (1)

    Nadworie Styczeń sioho roku buw tepły i niemorozny. W Ryhoruwciach uże po tradycji bołoto, zemla rozmerzła. W miastowych czerewykach rozmemłeny kaluży preskokowaty treba, kob bołotom botiki ne barzo pobrudyty. Abo wody w ich ne nabraty. Peredom ide mużczyna pożyły, zhorbiany, pałkoju podperajetsia i ide czerez… ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

RSS, Facebook i Telegram

Płacz zvanoŭ

Milicjanty ŭ Krynkach 1944-1948 (3)

Z cyklu "Płacz zvanoŭ" (cz. 26)

U Krynkach zrazu pośle wajny Fatagrafija z archiwa„Tutaj. W Krynkach i okolicy”
U Krynkach zrazu pośle wajny
Fatagrafija z archiwa„Tutaj. W Krynkach i okolicy”

Leanard Lipiński byŭ z Wałyni, naradziŭso ŭ 1925 r. Skonczyŭ tolko piać klas paŭszechnaj szkoły. Rabiŭ trochi ŭ mlinie. Zaraz, jak Krasnaja Armia aswabadziła tyja ziemli, 5 sierpnia 1944 r. zapisaŭso da milicji. U wojsku nie służyŭ. 26 kwietnia 1947 r. prysłali jaho na pastarunak milicji ŭ Krynkach i adrazu naznaczyli kamandantam, choć byŭ zwyklym szeregowym. 

Try nidzieli paźniej na akcji ŭ Azierskich na Lipińskaho kinuŭso z sakieraj Krejza i ciażko jaho paraniŭ. Ale wyżyŭ. Wyjszaŭ z szpitala ŭ Sakołcy i wiarnuŭso na służbu ŭ Krynkach. Na druhi rok awansawaŭ na plutonowaha. Naczalstwa mieła adnak z im biedu, bo czasto wypiwaŭ. Za heto jaho nawat dwa razy karali. Druhi raz 28 lipca 1948 r. Tedy pakarany byŭ 5-dniowym aresztem dyscyplinarnym za pijaństwo i kompromitację M.O. Karu adbywaŭ u Sakołcy ad 1-ho sierpnia. 

Z arysztu Lipińskaho wypuścili 6 sierpnia. I adrazu pajszoŭ napicca. Pjany pad wieczar waroczaŭso pekaesam da Krynak. Razam z im jechaŭ jaho milicjant Kaźmier Kędzierski, jaki toho dnia ŭ Sakołcy afarmlaŭ urlop. Pa darozie ŭ samachodzi psawalisa hamulcy, mocno nahrawalisa. Szafior musiaŭ spyniacca. Kab astyli, paliwaŭ ich wadoju. Tedy z szafiorami jeździli toża kanduktary. U hetym pekaesie byŭ im Albin Kryszan.

Kali szafior, kab palić wadoju nahretyja hamulcy, spyniŭso za Słojkaj nie dajażdżajuczy Szudziaława, pjany kamandant paczaŭ łajać kanduktara i ŭderyŭ jaho ŭ twar. Jak dajechali da Krynak, jaszcze bolsz razchadziŭso. Na prystanku Lipińskaho czakała żonka. Probawała uspakoić mużyka, ale niczoho heto nie dało Jon znoŭ paczaŭ bić kanduktara. Milicjant Kędzierski zastupiŭso, abaraniaŭ zusim niwinawataho czaławieka ad złości swajho kamandanta. Ale toj i na jaho napaŭ, paczaŭ pahrażać jamu.

Usie troch pajszli na pastarunak. Lipiński ŭ dźwiaroch szturchnuŭ kanduktara ŭ nohi i paru razoŭ uderyŭ jaho ŭ twar. Kędzierski znoŭ paczaŭ baranić kanduktara. Tedy Lipiński napaŭ z kułakami i na jaho. Paczali bicca. Razjuszany kamandant schapiŭso za pistalet. Troch milicjantaŭ, jakija byli na służbie, ledź jaho adoleli.

Kędzierski chutko wyjszaŭ z pastarunku na kwateru, śpiaszaŭ na wiaczeru. Krychu raniej wyjszaŭ kanduktar. Na pastarunku byŭ jaszcze hminny sakratar partii, jaki jaho aswabadziŭ. Na hulicy Kędzierski dahnaŭ kanduktara i paprasiŭ nie darawać kamandantu, skazaŭszy szto budzie najlepszym świedkam na sprawie.

Pekaes adjechŭ da Sakołki, kab jaszcze zrabić adzin kurs da Krynak.

Lipińskamu szalonaja złość nie minuła. Praz paŭhadziny schapiŭ pepeszu i padaŭso da domu, u jakim kwatarawaŭso Kędzierski. Była sioma wieczaram. 

Kędzierski spałochaŭso, wybieh na padworak, a razam z im haspydynia z dzieciam. Lipiński trymaŭ u rukach nacelany aŭtamat. Kędzierski z hetaho ŭsiaho schawaŭso za placzyma haspadyni. Ale pjany kamandant prymusiŭ, kab taja adyszjła na bok. Kędzierski paczaŭ uciakać da sianiej. Nie paśpieŭ pieraskoczyć za paroh, jak Lipiński da jaho streliŭ.

Mocno kantużanaho ŭ żywot krynskaho milicjanta chutko zawiaźli da szpitala ŭ Krynkach, dzie jaho zabandażawali. Lipiński wiarnuŭso na pastarunak i tam milicjanty jaho zatrymali. Była wośma wieczaram.

Za hadzinu wiarnuŭso z Sakołki pekaes. Szafior i kanduktar dawiedalisia, szto stałaso. Natychmiast razam z milicjantami zabrali kantużanaho Kędzierskaho i nadalej pjanaho Lipinskaho da Sakołki. 

– Widzisz coś narobił, zabiłeś może człowieka – skazaŭ Lipinskamu szafior.

– To co! Posiedzę 15 lat, ale dokonałem swego – toj adkazaŭ.

Unacze Kędzierskaho pierawiaźli z Sakołki da szpitala ŭ Biełastok. Tam dapytaŭ jaho milicjant z sakolskaho UB. Kantużany skazaŭ usio jak było i dakazwaŭ, szto jon byŭ ćwiarozy. Na druhi dzień, 8 sierpnia a szostaj rano pamior. Byŭ jon zahranicznikam, naradziŭso ŭ Świsłaczy. Jamu było tolko 20 let.

Jaszcze ŭ toj samy dzień śledczy aficer z Biełastoka pajechał da Sakołki i tam na kamendzie dapytał pra zdarennie kanduktara i szafiora. A ŭ Krynkach milicjanty szczacielna raspytali ludziej, jakija ŭsio baczyli.

Lipińskaho toża pierawiaźli ŭ Biełastok i pasadzili ŭ śledczy aryszt. 

13 sierpnia byŭ wydadzieny zahad, kab z kancom miesiaca wyhnać jaho w trybie dyscyplinarnym z szeregów M.O. U śledztwi da ŭsiaho pryznaŭso. – Tylko ja mam taki charakter, iż jak się zdenerwuję, to dostaję szału, wówczas za siebie nie gwarantuję – skazaŭ.

(dalej budzia)

Jurak Chmialeŭski

Календарыюм

Гадоў таму

  • у лістападзе

    685 – у 1341 г. войскі Вялікага Княства Літоўскага акружылі крыжацкую цьвердзь Баербург і прыступілі да яе здабыцьця. Падчас атакі загінуў вялікі князь Гедымін. 210 – 4.11.1816 г. у мястэчку Кублічы каля Лепеля нар. Арцём Вярыга-Дарэўскі (пам. у ссылцы ў Сібіры …ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Новы нумар / Novy numer

Папярэднія нумары / Poprzednie numery

Усе правы абаронены; 2026 Czasopis
Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com