Pa prostu / Па-просту

  • Płacz zwanoŭ

    11. Szumnaje zabojstwo uboŭca

    U 1946 r. na Sakolszczynie szumieła partyzanckaja jaczejka, jakoj prawadyrom byŭ Kaźmier Kamiński „Błyskawica” (raniej „Ryś”). Pad saboju mieŭ jon dwaccać czaławiek. Byli heto katoliki ad Janowa, Karycina, Czarnoŭsi (cipier Czornaj Biełastockaj)...ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Po pudlaśki / По-пудляські

  • Ne može byti!

    Počynaju pisati novy cykl rozkazuv. Ne znaju, jak dovho dam rady. Nazbirała trochu historyjuv od ludi, kotory zhodilisie pohovoryti zo mnoju pro svoje žycie. Trudno takich znajti, bo bôlšosti našych ludi zdajetsie, što jich žycie nikomu ne cikave, tomu što vono nibyto było zusiêm zvyčajne,...ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

RSS і Facebook

Дзённік рэдактара

14 снежня 2022 г.

Лічу, што такая ўзнагарода мне належыцца Фота Міры Лукшы
Лічу, што такая ўзнагарода мне належыцца
Фота Міры Лукшы

Сёння атрымаў я ўзнагароду Маршалка Падляшскага ваяводства ў галіне культуры. Агулам было дзевяцярых лаўрэатаў, сярод якіх яшчэ чатырох з нашай меншасці. Праўда, у сваіх прамовах апрача мяне астатнія адкрыта да гэтага не прызнаваліся. Але ўсіх я асабіста добра ведаю менавіта з беларускага руху і нашых мерапрыемстваў.

З мастаком Уладзіславам Петрукам, які цяпер жыве ў Каралёвым Мосце, мы знаёмыя яшчэ з часоў яго працы ў рэдакцыі „Нівы” як графічнага рэдактара. Нядаўна адзначаў ён 50-годдзе мастацкай дзейнасці. Яго дасягненні гэта 49 падшывак і два альбомы рысункаў традыцыйнай архітэктуры, прыроды, цэркваў, касцёлаў і іншых помнікаў мінулага. За гэта ў палове лістапада атрымаў ён яшчэ Ганаровую адзнаку Падляшскага ваяводства.

Ажно тры ўзнагароды трапілі ў Гайнаўку, дакладней у тамашні дом культуры. Гэта калектыў „Рэха пушчы”, які запрашаў я калісь як дырэктар Гміннага цэнтра культуры ў Гарадку на „Сяброўскую бяседу”, таксама моладзевы танцавальны гурт „Перапёлка”. А трэцяя лаўрэатка – інструктарка Марта Грэдэль-Іванюк, – помню, прыязджала з выканаўцамі са сваёй „Студыі песні” на „Купальночку” ў Залукі.

У сваёй прамове ў Падляшскім інстытуце культуры ў „Сподках”, дзякуючы за ўзнагароду, я сказаў, што нягледзячы на нарастаючыя праблемы з захаваннем сваёй тоеснасці, усё ж такі мы яшчэ маем велізарны творчы і мастацкі патэнцыял. Пасля гэтыя словы падхапілі журналісты. І добра, бо мне пра гэта і разыходзілася.

Узнагароду маршалка прызналі мне за рэдактарскую і журналісцкую працу, таксама краязнаўчую дзейнасць. У Фейсбуку атрымаў за гэта шмат лайкаў і віншаванняў. Некаторыя, хаця ніхто з іх адкрыта гэтага не сказаў, крывіліся пэўна, што ўганаравалі мяне ўлады ваяводства, якія ад ПіСу і сярод нашай меншасці, вядома, не маюць вялікай падтрымкі. Я аднак не ўспрымаю ўзнагароды ў ніякіх палітычных катэгорыях. Лічу, што на яе поўнасцю заслужыў.

Каб мог я ўпэўніцца ў гэтым перакананні, адной ночы прысніўся мне нават сам Ежы Гедройц, легендарны рэдактар парыжскай „Культуры”. „Komu jak komu, ale panu ta nagroda się należała” – пачуў я ў сне яго словы.

Пры папярэдняй уладзе сярод лаўрэатаў такой ўзнагароды пераважна таксама быў хтосьці з нашага асяроддзя. Помніцца, што ў мінулым атрымалі яе між іншым Дарафей Фіёнік, Віктар Швед, Надзея Артымовіч, Анэта Прымака ці шматгадовая сакратар БГКТ Валянціна Ласкевіч. Свайго часу і Лявон Тарасэвіч, яшчэ пакуль стаў прафесарам. Прыехаў ён і цяпер на ўрачыстасць з увагі на ўшанаванне маёй асобы. Праўда, паспеў на сам канец, бо ехаў ажно з Любліна, дзе афармляў нейкія свае мастацкія справы. Пасля афіцыйнай часткі мы даволі доўга пагутарылі. Задумоўваліся, чаму амаль палова лаўрэтаў якраз ад нашай меншасці. Ці таму, каб у такі спосаб паказаць шматкультурнае багацце рэгіёну, якога на штодзень ужо амаль не відаць? А яно ж надалей упісана ў стратэгію развіцця ваяводства перад усім як важны аргумент для атрымання еўрасаюзных грошай.

З другога боку выглядае на тое, што ў ваяводстве ў галіне культуры ўжо няма за вельмі каго вылучаць. Узнагароды маршалка атрымоўваюць дырэктары музеяў ды іншых устаноў проста за сваю працу, без значных заслуг і дасягненняў. Асабліва ў літаратуры няма ўжо другіх такіх выбітных постацей як Эдвард Рэдлінскі, Ян Леанчук ці Сакрат Яновіч, які, дарэчы, так і не стаў лаўрэатам гэтай узнагароды.

Але тое, што цяпер амаль палова лаўрэатаў ад нашай меншасці, мае яшчэ адно значэнне. Падчас вайны ў Украіне, у якой расійскага агрэсара адкрыта падтрымлівае лукашэнкаўская Беларусь, такое рашэнне абазначае, што самаўрадавыя ўлады на Падляшшы за намі заступаюцца. Апошнім часам, праўда, не чуваць, каб хтосьці беларускую меншасць абсурдна ідэнтыфікаваў з суседняй дзяржавай, але свайго часу намёкі былі. Таму асабліва цяпер патрэбны нам такі сігнал маршалка, а не блытаніна, якая восенню з’явілася на білбордах у Беластоку.

Нашыя здаровыя адносіны да краіны, у якой жывём, добра відаць хаця б у спорце. Вось у снежні падчас футбольнага чэмпіянату свету ў Катары як адзін былі заўзятарамі на раўні з палякамі зборнай Польшчы. Калі б выступала каманда Беларусі, нават як дэмакратычнай ужо дзяржавы,  ці за ёю «балелі б» менш?

Юрка Хмялеўскі

Календарыюм

Гадоў таму

  • ў лютым

    555 – 29.02.1468 выданьне „Судзебніка” Казіміра IV – першага збору законаў Вялікага Княства Літоўскага. 495 – У 1528 г. нар. князь Андрэй Курбскі, нашчадак у простай лініі роду Рурыкавічаў. Заслужаны паплечнік Івана IV Жахлівага (Грознага), здольны палкаводзец, адукаваны чалавек. У …ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Новы нумар / Novy numer

Папярэднія нумары

Copyright © 2023 Czasopis