Pa prostu / Па-просту

Po pudlaśki / По-пудляські

  • Waśkowa spowed’ (1)

    Nadworie Styczeń sioho roku buw tepły i niemorozny. W Ryhoruwciach uże po tradycji bołoto, zemla rozmerzła. W miastowych czerewykach rozmemłeny kaluży preskokowaty treba, kob bołotom botiki ne barzo pobrudyty. Abo wody w ich ne nabraty. Peredom ide mużczyna pożyły, zhorbiany, pałkoju podperajetsia i ide czerez… ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

RSS, Facebook i Telegram

Фестываль

ТУТАКА гулялі і разважалі

Фестываль Абуджаных «Тутака» з кожным новым выпускам імкнецца прыцягнуць новых удзельнікаў і прапанаваць ім нешта новае, свежае і ўнікальнае – тое, чаго яны не знойдуць у праграмах іншых мерапрыемстваў, якія праводзяцца ў рэгіёне ці ў Польшчы і арыентаваны на беларусаў. Але, будзем шчырымі, гэта мерапрыемства ў цяперашні час ахоплівае і арыентавана ў першую чаргу на беларусаў з дыяспары (апошняй хвалі). Беларуская меншасць у Беласточчыне, або польская супольнасць (тыя, хто падтрымлівае беларускую справу ці проста любіць ды цэніць беларускую культуру), не знаходзіць свайго месца на фестывалі ў такой ступені, як яго папярэднік, «Басовішчы». Сёлетні выпуск фестывалю, што прайшоў 16–19 ліпеня, гэта быў першы ў гісторыі выпуск з платнымі квіткамі, што, несумненна, спрыяла меншай наведвальнасці. Уcё вызначыць бліжэйшая будучыня, а таксама кірунак развіцця фестывалю. 

– Я прыехаў сюды сёння выключна дзеля гурта РІМА, і менавіта выступ хлопцаў прыцягнуў мяне купіць квіток на сёлетні фэст Тутака. Лічу, што цана неадэкватная таму, што прапануюць арганізатары ў гэтым годзе. Гэта словы прадстаўніка беларускай меншасці, якому крыху за сорак, з якім я пазнаёміўся ў першы дзень фестывалю. Ён тусаваўся паміж намётамі «Талака» і «Ведака», шукаючы месца, дзе б спыніцца падчас пятнічнага фестывалю і запоўніць час да галоўнай падзеі вечара: канцэрта гарадоцкага рок-гурта «РІМА», які пасля многіх гадоў вярнуўся на пляцоўку, дзе пачалася іх прыгода з галоўнай сцэнай. Гэта быў голас не толькі тых, хто прыйшоў у пятніцу паслухаць выступ гурта РІМА каля Барыка. Лёгка заўважыць, што фестываль «Тутака» становіцца мерапрыемствам, арыентаваным у першую чаргу на дыяспару, а мясцовая супольнасць недастаткова зацікаўлена ў тым, каб паўнавартасна ўдзельнічаць і ствараць свае ўласныя мерапрыемствы. 

У пятніцу падзей, якая прыцягнула ўвагу публікі, несумненна, стала панэльная дыскусія «Круглы стол у Польшчы ў 1989 годзе: ці магчымы такі сцэнар у Беларусі?», якая адбылася на сцэне Тутака, дзе Яўген Вапа, Алег Латышонак, Марыюш Машкевіч (былы пасол Польшчы ў Беларусі) разам з прадстаўнікамі дыяспары Арцёмам Бруханам, Станіславай Гліннік і Паўлам Латушкам падчас магутнай і палемічнай размовы задаваліся пытаннем, ці можа сцэнар Круглага стала ў нейкі момант з’явіцца ў Беларусі і што дзля гэтага мусіць адбыцца. На меншай сцэне «Ведака» цікавасць таксама выклікала дыскусія «Ад адаптацыі да супольнасці: беларусы ў Польшчы». Разам з Андрэем Ягоравым, Аляксандрам Кныровічам, Паўлам Станкевічам, Раманам Шчэрбавым, Палінай Бродзік і Аляксеем Дзікавіцкім усе прысутныя маглі паўдзельнічаць і падзяліцца сваім вопытам адаптацыі. 

Святлана Ціханоўская і Хрысціна Дробыш
Святлана Ціханоўская і Хрысціна Дробыш

Пятнічны вечар пачаўся з канцэрта  гурта «РІМА», які зноў аб’яднаўся ў мінулым годзе з нагоды свайго 25-годдзя і выступіў у Гарадоцкім цэнтры культуры, а затым выступіў у Гайнаўцы на канцэрце «Музыка без агаворак». У ліпеньскі вечар яны вярнуліся ў Барык. Гэта быў не канцэрт, заснаваны на настальгіі і мінулым часе; музыка, якую выконваў гурт у той вечар, усё яшчэ свежая і неверагодна магутная. Іхнія кампазіцыі дагэтуль маюць неўтаймоўную сілу – хоць яны былі напісаны добрых дваццаць гадоў таму, іх словы выклікаюць жаданне падпяваць разам з Андрэем Паплаўскім.

Другой артысткай, якая выступіла ў той вечар, была спявачка Анастасія Рыдлеўская, выступленне якой было з іншай энергетыкай. Анастасся прадставіла публіцы нешта сярэдняе паміж канцэртам-перформансам і візуальным мастацтвам. Рыдлеўская спалучае ў сваёй музыцы цёмны поп з экспрэсіўнай электронікай, але таксама знаходзіць месца для фальклору, які яна ўнікальна трансфармуе і надае яму новую якасць. Тэксты песень, якія яна стварае, маюць моцную глыбіню і новую экспрэсію.

Суботні дзень, безумоўна, належаў лідарцы дэмакратычных сіл Беларусі Святлане Ціханоўскай, якая пасля гадавога перапынку (у тым годзе на фестывалі прысутнічаў яе муж Сяргей) наведала фестываль, каб сустрэцца з беларусамі ў менш фармальнай абстаноўцы, адказаць на іх пытанні, наведаць кірмаш экспанентаў і азнаёміцца з іх прадукцыяй. Яе суправаджалі польскія палітыкі, у тым ліку сенатар Рэспублікі Польшча Гжэгаж Схетына і дэпутат Сейма Рэспублікі Польшча Аліцыя Лэпкоўская-Гола

– «Тутака – гэта добры час для сустрэчы з беларусамі, можа, не для таго, каб пазнаёміцца адзін з адным, а каб паглядзець, што новага вынайшлі і стварылі нашы людзі за апошні год, і як гэта развівалася. Польскія палітыкі таксама прыязджаюць у Тутаку, каб падтрымаць нашу беларускую ініцыятыву, і ў нашых, беларускіх, інтарэсах таксама прыязджаць сюды, каб падтрымаць беларускія праекты ў гэтыя няпростыя часы…» – пракаментавала Ціханоўская.

Варта таксама адзначыць, што ў суботу на сцэне «Тутака» адбылася важная дыскусія пра будучыню Беларусі: «Хто аб’яднае беларусаў: эфектыўны менеджар, маральны аўтарытэт ці хтосьці іншы?». Удзельнікамі былі Павел Севярынец, Максім Знак, Паліна Прысмакова, Андрэй Вардамацкі, Дзяніс Кучынскі, Анаіс Марын і Аляксей Дзікавіцкі. Падчас гэтай дыскусіі гледачы разважалі пра тое, хто можа стаць лідарам у бліжэйшай будучыні і якімі якасцямі ён павінен валодаць. «Тутака»  штогод становіцца міждысцыплінарным фестывалем, таму сёлетні фестываль не мог абысціся без кінапаказаў. На сцэне Тутака госці маглі наведаць паказ фільма «Пад шэрым небам» і сесію пытанняў і адказаў пасля паказу з рэжысёрам Марай Тамковіч. 

«Каса на камені» адбылася не ў рамках клуба рэканструктараў, а з яго ўдзельнікамі. Кацярына Ваданосава, Васіль Калач і Алесь Кіркевіч распавялі сабранай публіцы пра розныя погляды на гісторыю і даследавалі адрозненні паміж мужчынамі і жанчынамі. А для тых, хто любіць больш старамодныя заняткі, намёт «Талака» прапанаваў сустрэчу барда з Максімам Знакам. 

У суботу ўвечары на сцэне «Тамака» выступілі тры разнастайныя, але энергічныя артысты. Чорнаброва, дуэт загадкавых фігур, Паліна і Кейн, ствараюць музыку, якая спалучае электроніку і хіп-хоп. Тут шмат цяжкіх рытмаў, але можна пачуць таксама электрагітару і нават трубу. Выступ быў цяжкім, фемінісцкім, экспрэсіўным, а часам і адкрыта вульгарным, з пастаянным перапляценнем беларускай мовы з польскай і англійскай. Другім артыстам, які выйшаў на сцэну «Тамака» ў той вечар пад апладысменты публікі, быў беларускі рэпер Vinsent. Раней ён выступаў у Барыку шмат гадоў таму ў рамках фестывалю «Басовішча». У той вечар ён быў у выдатнай форме. 

„Разбітае сэрца пацана”
„Разбітае сэрца пацана”

Канцэрты гурта «Дзецюкі» заўсёды напоўнены неўтаймаванай энергіяй, прыцягваючы натоўпы прыхільнікаў на сцэну. Менавіта падчас выступу гродзенскіх музыкаў была зафіксавана найбольшая колькасць гледачоў, як на сцэне, так і на самім фестывалі. І ў той вечар гледачы са сцэны маглі чуць, крычаць і весяліцца разам з Алесем, Уладзіславам Бернатам і астатнімі ўдзельнікамі гурта пад такія панк-хіты, як «Мужыцкая праўда», «Сумнае рэгі», «Трымайся, браце!» (Bella Ciao), «Тадэвуш Касцюшка», «Чорны хлеб і гарбата» ці «Нашыя танкі». 

На сцэне «Тутака» адбылася цікавая размова, галоўнай тэмай якой стала «Беларуская кніга: без дому ці без межаў?», у якой удзельнічалі Ілона Карпюк, Анатоль Вап, Валянціна Барбара Андрэева, Максім Знак і Яраслаў Іванюк. Яны абмеркавалі бягучы стан беларускіх кніг і тое, як нядаўна змяніўся рынак выдавецкай справы ў свеце, яго будучыню і стан спраў для беларускіх чытачоў. Прапанова, прадстаўленая Беларускім культурным цэнтрам у Беластоку, была абмежаванай, калі не беднай. Тым часам на сцэне «Ведака» гледачы мелі магчымасць наведаць прэзентацыю кнігі Паўла Севярынца «Беларусь – гэта святое» і пачуць пра турэмны вопыт палітыка і пісьменніка. 

Паказана была серыя кароткаметражных фільмаў і лекцый «Хто ты? | Хто ты гэткі?» пра гісторыю, культуру і сучаснае жыццё беларусаў Падляшша, падрыхтаванай фондам «Тутака»

Астатняя публіка насамрэч чакала выступленняў «:B:N: Biaz Nazvy». У гэтым годзе яны адзначаюць сваё 25-годдзе, і падчас нядзельнага канцэрта далі сваім прыхільнікам магчымасць пакаштаваць тое, што яны пачуюць падчас свайго юбілейнага тура па буйных польскіх гарадах. Увечары прагучалі такія незабыўныя хіты, як «Žyvie rock-n-roll» і «Мой Герой».

Аляксандр Лютыч – фронтмен гурта B:N: (Biaz Nazvy)
Аляксандр Лютыч – фронтмен гурта B:N: (Biaz Nazvy)

Фіналам сёлетняга фестывалю «Тутака» стаў выступ гурта «Разбітае Сэрца Пацана». Разам з вострымі сацыяльнымі тэмамі і «трасянкай», блізкай сэрцам многіх беларусаў, яны прымушаюць людзей атрымліваць асалоду ад іх песень і падпяваць. 

На стэндзе Беларускага культурнага цэнтра ў Беластоку на працягу двух фестывальных дзён можна было сустрэцца і абмяняцца некалькімі словамі, сярод іншых, з Анатолем Вапам, Ілонай Карпюк, Лявонам Тарасевічам і Юркам Асеннікам, былым лідарам Zero – 85»: 

– Я б не змешваў гэтыя дзве падзеі. Басовішча, а Тутака – гэта Тутака. Басовішча было натуральнай рэакцыяй маладога пакалення, створанай моладдзю, але цяпер у нас больш партэраў, чым гледачоў. Гэта знак часу і камерцыялізацыі… Тут занадта шмат палітыкі і палітыкаў.

Нарэшце, Павел Станкевіч, прэзідэнт фонду Тутака, пракаментаваў свой фестываль:

– Я не ведаю, ці змяняецца фестываль; ён проста развіваецца, і гэта натуральны працэс, які мы не хацелі б спыняць. Безумоўна, хочам, каб фестываль «Тутака» успрымаўся як сацыяльны фестываль, фестываль сяброўства і сустрэч. Культура гэта інструмент, які дазваляе нам перадаць нашу ідэнтычнасць у бяспечнай капсуле будучым пакаленням. Тут, на фестывалі, мы моцна хочам прадэманстраваць гэта ў прыемнай атмасферы, у атачэнні прыгожай прыроды, дзе мы можам запаліць вогнішча і заспяваць знаёмыя песні.

Тэкст і фота Міхала Іванюка

Календарыюм

Гадоў таму

  • у лістападзе

    685 – у 1341 г. войскі Вялікага Княства Літоўскага акружылі крыжацкую цьвердзь Баербург і прыступілі да яе здабыцьця. Падчас атакі загінуў вялікі князь Гедымін. 210 – 4.11.1816 г. у мястэчку Кублічы каля Лепеля нар. Арцём Вярыга-Дарэўскі (пам. у ссылцы ў Сібіры …ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Новы нумар / Novy numer

Папярэднія нумары / Poprzednie numery

Усе правы абаронены; 2026 Czasopis
Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com