Pa prostu / Па-просту

  • Płacz zwanoŭ

    21. Samaabarona i śmierć Żyda Berszki (1)

    Vielkija Aziarania, szto ŭ hminie Krynki, za Niemcami vielmi ciarpieli ad partyzantaŭ, usiakaj maści bandytaŭ i zładziejaŭ. Dajszło da taho, sztu ludzi zarhanizawali tut samaabaronu...ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Po pudlaśki / По-пудляські

  • Kinoman

    7. Moja klasa

    Časom lepi vtečy z lekciji v školi i poveselitisie z kolegami, bo teper, koli ja ohladajusie nazad, moju vsmiêsku vyklikajut ne škôlny ociênki, a vspominki. P. J. Abdul Kalam) U 1970-ch liêtach u Liceji nr 9 u Hajnuvci byli štyry rumnobiêžny klasy po pryblizno 30…ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

RSS і Facebook

Падляшскі мясцовы прадукт

Сыры з манастыра

А. Паісій з сырам з манастыра ў Саках facebook.com/Niezapomnianesmaki
А. Паісій з сырам з манастыра ў Саках
facebook.com/Niezapomnianesmaki

Памятаю свой першы дзень на Бельскім рынку з нашымі сырамі. Было шмат эмоцый, пытанняў, бо рэдка калі духоўны чалавек гандлюе на рынку, – смяецца а. Паісій з манастыра св. Дзмітрыя Салунскага ў Саках (Кляшчэлеўская гміна), дзе браты вырабляюць сыр з казінага і каровінага малака.

Сёння айца Паісія на рыначку ў Бельску-Падляшскім няма. Затое ёсць у краме з манастырскімі вырабамі, зусім побач з бельскім магістратам.

Але таксама ў некаторыя нядзелі нас можна сустрэць у парафіях у Беластоку, Варшаве, Чаромсе, Засцянках ці Сямятычах. Пасля літургіі прадаем нашы вырабы, – заахвочвае а. Паісій.

Тварог з радыятара?

Адкуль узяліся сыры ў манастыры? Меркавалася, што месца ў Саках будзе ў значнай ступені самадастатковым і заснаваным на працы ўласных рук братоў. Адсюль некалькі гадоў таму ўзнікла ідэя завезці жывёл у Саках.

З каровамі было б значна больш працы і патрэбна было б значна больш месца, таму ўзнікла ідэя з козамі, – успамінае а. Паісій. – Мне з жывёламі заўсёды было па дарозе, бо хоць я з горада, з Бельска-Падляшскага, але ў вёсцы ў бабулі і дзядулі заўсёды бегаў а то да каня, а то да цялят. Таму я параіў настаяцелю гэтых козак, а калі яны з’явіліся ў манастыры, заняўся імі, – тлумачыць ён.

Першымі былі Гіська і Зузька – ахвяраваныя вернікамі. Потым далучыліся іншыя і з цягам часу статак вырас да некалькіх дзясяткаў галоў.

Памятаю, як мы цешыліся першай гладышкай малака, потым былі дзве гладышкі, потым 20 літраў, 50 і 100… – успамінае ён. –  І мы пачалі думаць, што з гэтым рабіць, як гэтае малако перапрацоўваць.

Вырашылі рабіць сыры. Першыя спробы былі нейкія дзіўныя: мацарэла з мікрахвалеўкі, тварог зроблены на радыятары. Сёння айцец Паісій, успамінаючы гэта, шчыра смяецца.

У нас не было ніякіх ведаў, акрамя таго, што з Інтэрнэту, – тлумачыць ён і дадае: – Таму мы нарэшце паехалі на навучанне ў Тусінэк, да спадара Сільвестра Ваньчыка, сырароба з вялікімі ведамі і велізарным вопытам.

Там упершыню ўбачылі прафесійнае сыраробнае абсталяванне, набылі шмат ведаў, неабходных для вытворчасці тварагу, ёгуртаў, кісла-сычужных сыроў. Вытворчасць у Саках рушыла поўнай парай.

Праект з дапаможніка

Мы зарэгістравалі сельскагаспадарчы рознічны гандаль, але неўзабаве пайшлі далей па MLO [мясцовая вытворчасць і продаж, гранічныя і абмежаваныя], – кажа а. Паісій.– Нам не хапала рук для работы, а з жывёлай яе заўсёды шмат, і тут да нас прыехаў сябар з Саколкі, у якога быў вялікі статак коз і вырабляў ён малако.

Манахі вырашылі, што сакоўскія павандруюць пад Саколку, а яны будуць пастаяннымі атрымальнікамі казінага малака ад іхняга новага апекуна. Затым яны звярнуліся ў ветэрынарыю, каб выканаць усе фармальнасці, звязаныя з MLO. Неабходна было падумаць і аб пашырэнні вытворчай пляцоўкі.

Захацелі мы пабудаваць сапраўдны сыраробны завод. Таму мы замовілі для яго тэхналагічны праект. Карысталіся таксама дапаможнікам, выдадзеным Маршалкоўскай управай, – рассакрэчвае а. Паісій [дапаможнік «Прынцыпы вытворчага працэсу і гігіены ў афіцыйна зацверджанай фермерскай і рамеснай сыраварні», 2018 год; зацверджаны галоўным ветэрынарным урачом, даступны ў Дэпартаменце сельскай гаспадаркі і рыбалоўства Маршалкоўскай управы ў папяровым выглядзе і ў файле PDF на сайце: pcpl.wrotapodlasia.pl]. – У 2021 годзе з’явілася магчымасць выкарыстання сродкаў ЕС у рамках ПРР. І такім чынам мы стварылі кансорцыум вытворцаў, якія супрацоўнічаюць адзін з адным.

Вытворчасць з малітвай

Сакоўскія браты за кошт сродкаў і ўласных зберажэнняў пашыраюць сыраробны цэх у сутарэннях манастыра. Асобнае памяшканне для паспявання, лядоўня, вытворчае памяшканне, усё з электронным кіраваннем і вымярэннем тэмпературы.

Гэта не традыцыйная форма вытворчасці, бо ў Саках такой традыцыі не было. Мы вучыліся гэтаму з нуля. Але, нягледзячы на тое, што ў нас ужо ёсць сучаснае абсталяванне і лепшыя і больш прафесійныя ўмовы, гэта ўсё ж вытворчасць, ручная, а не прамысловая вытворчасць, да таго ж акрапленая малітвай, што таксама вельмі важна для нас і многіх нашых кліентаў, – падкрэслівае а. Паісій.

Сыры ў Саках вырабляюць з казінага і каровінага малака. Апошняе дастаўляе ў манастыр прыхаджанін, у якога па суседстве ёсць невялікі статак кароў, якія ўтрымліваюцца ў традыцыйнай гаспадарцы, на лугах, пашы і на гаспадаровых кармах.

– Мы малако для нашых прадуктаў пастэрызуем пры нізкай тэмпературы. Яно высокай якасці, але мы выкарыстоўваем пастэрызацыю з-за меркаванняў бяспекі, каб пазбегнуць непажаданых бактэрый, – тлумачыць а. Паісій. – Гігіена вельмі важная для якасці нашай прадукцыі не толькі падчас самой вытворчасці, але і з моманту даення. Важны і корм, якім кормяць жывёл. Давяраем сваім пастаўшчыкам, наведваем адзін да аднаго і падтрымліваем сувязь.

Тавар ад кансорцыума

Сырныя вырабы з манастыра ў Саках можна купіць у краме ў Бельску-Падляшскім. Называецца ён «Niezapomniane smaki», так як брэнд прадуктаў, створаны манахамі. Ёсць ёгурты і тварог з садавінай і без, цэльнае малако, кісла-сычужныя сыры са спецыямі. Таксама ёсць – праўда, па запыце – ялавічына і вяндліны члена кансорцыума, створанага браццю з Сакоў, які дзякуючы ўдзелу ў праекце ЕС пачаў вытворчасць вяндлін на аснове мяса сваіх  кароў. Кансорцыум таксама супрацоўнічае з гадоўцамі курэй і вытворцамі яек перапёлак. Ёсць і селянін, які вырошчвае сланечнік і мае намер адціскаць алей.

Гэта было амаль цудам, што ўдалося хутка сабраць групу людзей, напісаць зусім няпросты праект і падпісаць дамову на фінансаванне. Усе мы тут добра ладзім і кожнаму з нас гэта прыносіць карысць, – кажа а. Паісій. – А прадукцыю членаў нашага кансорцыума ўжо можна купіць у нашай краме ў Бельску, – запрашае. (лук)

Пакінуць адказ

Ваш адрас электроннай пошты не будзе апублікаваны.

Календарыюм

Гадоў таму

  • у лютым

    185 – 12 (24).02.1839 г. быў скліканы сабор вуніяцкай царквы, які прыняў рашэньне пра яе далучэньне да праваслаўнай царквы. Каля 1,5 мільёна вернікаў (на беларускіх землях) было далучана да праваслаўя, частка з вуніятаў стала рыма-католікамі. Вунія на землях Каралеўства Польскага …ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Календарыюм / Kalendarium

Сёньня

  • (145) – 25.02.1879 г. у Менску нар. Гасан Канапацкі (пам. 11.05.1953 г. у Быдгашчы, Польшча), дзеяч беларускага нацыянальнага руху, палкоўнік, камандзір беларускіх атрадаў у польскім войску у 1919-1920 гг., старшыня бацькоўскага камітэту Віленскай Беларускай Гімназіі ў час Другой сусьветнай вайны. Пасьля вайны жыў у Польшчы.
  • (67) – 25.02.1957 г. у Бялынавічах Касьцюковіцкага р-на на Магілёўшчыне нар. Алесь Пісьмянкоў, сучасны беларускі паэт.
  • (65) – 25.02.1959 г. пам. у Каўнасе Клаўдзі Дуж-Душэўскі – беларускі нацыянальны дзеяч (нар. 27.03.1891 г. у Глыбокім), стварыў эскіз бел-чырвона-белага сьцяга. Актыўны дзеяч беларускага руху ў Летуве, між іншым выдаваў „Беларускі Асяродак”. У 1952 г. савецкай уладай быў асуджаны на 25 гадоў зьняволеньня.
  • (65) – 25.02.1959 г. у Каўнасе пам. Клаўдзі Дуж-Душэўскі – беларускі нацыянальны дзеяч (нар. 27.03.1891 г. у Глыбокім), стварыў эскіз бел-чырвона-белага сьцяга. Актыўны дзеяч беларускага руху ў Летуве, між іншым выдаваў „Беларускі Асяродак”. У 1952 г. савецкай уладай быў асуджаны на 25 гадоў зьняволеньня.

Новы нумар / Novy numer

Папярэднія нумары

Copyright © 2024 Czasopis