Pa prostu / Па-просту

  • Płacz zwanoŭ

    21. Samaabarona i śmierć Żyda Berszki (2)

    Savieckaje vojsko i pahraniczniki spaczatku ŭsich ludziej z hetych troch viosak vyvieźli za Śvisłacz na zborny punkt u Nieparożnicach. Zahadali im usio z saboju zabrać, szto tolko mahli ŭziać na furmanku. Pośle saviety mieli ich parassyłać dalej u Biełaruś. Raptam pryjszoŭ zahad, szto kali chto…ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Po pudlaśki / По-пудляські

  • Kinoman

    8. Kuneć sielanki

    Nocami z pod ramion krzyżów na rozdrogach sypie się gwiazd błękitne próchno chmurki siedzą przed progiem w murawie to kule białego puchu dmuchawiec Księżyc idzie srebrne chusty prać świerszczyki świergocą w stogach czegóż się bać (Józef Czechowicz, „Na wsi”, 1927) Jak mniê diś dumajetsie, dekada… ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

RSS і Facebook

Пачуваўся грамадзянінам Вялікага Княства Літоўскага

9 красавіка на 93-цім годдзе жыцця ў шпіталі ў Сувалках памёр прафесар Анджэй Струміла. Быў выдатным мастаком – маляваў карціны, рысаваў графікі, фатаграфаваў, выконваў ілюстрацыі да кніжак, таксама праектаваў іх графічна. Шмат падарожнічаў па ўсім свеце як супрацоўнік Польскай гандлёвай палаты, для якой рыхтаваў канцэпцыі выставачных павілонаў.  Некалькі гадоў працаваў пры Арганізацыі аб’яднаных нацый у Нью Ёрку як кіраўнік установы ад прэзентацыі графікі. Пісаў таксама вершы. Выдаў шмат кніжак са сваіх вандровак па свеце.

Праф. Анджэй Струміла, Сакрат Яновіч і старшыня Фонду Пагранічча Кшыштаф Чыжэўскі падчас прэзентацыі „Кнігі Вялікага княства літоўскага” ў траўні 2009 г. у Беластоку Фота Юркі Хмялеўскага
Праф. Анджэй Струміла, Сакрат Яновіч і старшыня Фонду Пагранічча Кшыштаф Чыжэўскі падчас прэзентацыі „Кнігі Вялікага Княства Літоўскага” ў траўні 2009 г. у Беластоку
Фота Юркі Хмялеўскага

Анджэй Струміла меў літоўска-беларускі радавод. Нарадзіўся 23 кастрычніка 1927 г. у Вільні. Вырастаў у Свянцянах, якія лічыў „сэрцам краіны Нальша, дзе калісці шумеў святы гай вайдэлотаў”. Гэта гістарычная Аўкштота – раён сённяшняй Літвы, родная зямля маці (бацька быў з Міншчыны). У 1950 г. закончыў Акадэмію мастацтваў у Кракаве. Пасля буйной прафесійнай працы за мяжою ў 1984 г. вярнуўся ў Польшчу. Вырашыў асесці як найбліжэй роднай Літвы – у вёсцы, якая напамінала б атмасферу з дзяцінства. Такое прыстанішча знайшоў у Мацькавай Рудзе над Чорнай Ганьчай на Сувальшчыне. Сваёй актыўнай дзейнасці і творчай працы аднак не спыніў. Вёў заняткі для студэнтаў, ладзіў мастацкія летнія пленеры з удзелам такасама моладзі з Беларусі (фундаваў ім стыпендыі). Завёў таксама гадоўлю арабскіх коней.

У 2004 г., калі Польшча ўступала ў Еўрапейскі саюз, Анджэй Струміла супольна з Чэславам Мілашам і Томасам Венцлавам падпісаў інтэнцыйны ліст пра намер выдання „Кнігі Вялікага Княства Літоўскага” – на трох мовах, польскай, літоўскай і беларускай. Мэтай было нагадаць, што „паўсталая стагоддзі таму на велізарнай тэрыторыі Усходняй Еўропы дзяржава літоўцаў, палякаў і русінаў стала месцам першай спробы суіснавання народаў, культур і рэлігій на прынцыпах роўнасці і талерантнасці”. Тоўстая кніга выйшла ў 2008 г. Выдаў яе Фонд Пагранічча з Сейнаў (Струміла быў членам яго управы). Кніга змяшчае эсэ аўтараў і артыкулы гісторыкаў з Беларусі, Літвы і Польшчы. Багата ілюстравана яна гістарычнай іканаграфіяй, даўнімі фатаграфіямі і малюнкамі. Адным з аўтарам быў Сакрат Яновіч, з якім Струміла сябраваў. У 2011 г. прафесар прыехаў у Крынкі на бэнефіс пісьменніка з нагоды яго 75-годдзя. На чыстай беларускай мове сказаў тады:

„Дарагой браток, мая пашана і падзяка табе. Герою барацьбы за беларускую мову, за традыцыю беларускай спадчыны. Ты жывёш у маленькіх Крынках, но ты вялікі Сакрат Яновіч!”.

Анджэя Струмілу пахавалі 15 красавіка. Спачыў на могілках у Магдаленове, сем кіламетраў ад Мацькавай Руды.

Пакінуць адказ

Ваш адрас электроннай пошты не будзе апублікаваны.

Календарыюм

Гадоў таму

  • ў красавіку

    980 – у 1044 г. пачаў княжаньне ў Полацку Усяслаў Брачыслававіч, званы Чарадзеем. Яго славутая дзейнасьць была апісана ў паэме „Слова аб паходзе Ігаравым”. 920 – у 1104 г. адбыўся вялікі паход кааліцыі князёў Кіеўскай Русі, арганізаваны Уладзімірам Манамахам на …ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Календарыюм / Kalendarium

Сёньня

  • (210) – 18.04.1814 г. у Лагойску нар. Яўстафій Тышкевіч, археоляг, гісторык і краязнавец. Закончыў Менскую гімназію (1831), заснаваў Віленскі музэй старажытнасьцяў і Віленскую археалягічную камісію, вывучаў курганы, гарадзішчы і
  • (121) – 18.04.1903 г. у Пабокавічах каля Бабруйска нар. Платон Галавач, пісьменьнік. Друкаваўся з 1921 г., аўтар зборнікаў „Дробязі жыцьця” (1927), „Хочацца жыць” (1930), „Апавяданьні” (1934). Расстраляны 29.10.1937 г., праўдападобна ў Курапатах.
  • (103) – 18.04.1921 г. афіцыйнае адкрыцьцё ў Менску Беларускага Дзяржаўнага Унівэрсытэту.
  • (58) – 18.04.1966 г. памёр у Кліўлендзе (ЗША) беларускі нацыянальны дзеяч Станіслаў Грынкевіч (народжаны 23.02.1913 г. у Новым Двары на Дуброўшчыне).

Новы нумар / Novy numer

Папярэднія нумары

Усе правы абаронены; 2024 Czasopis