Pa prostu / Па-просту

  • Płacz zwanoŭ

    23. Zabytaja tragedia kala Krynak (1)

    U viosaczcy Trejgli niedaloka Krynak za sanacji żyli bahatyja haspadare Jurczeni, jakija mieli 23 ha ziamli. „Bahatyroŭ” u czerwcu 1941 r. enkavudzisty vyvieźli na Sibir (viarnulisa ŭ 1946 r.). Z hetaj pryczyny pośle pajszła ŭ vioscy i vakolicy nizhoda. Syn „kułakoŭ” Edzik za sanacji byŭ…ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Po pudlaśki / По-пудляські

  • Kinoman

    11. Jabłyka i pomarančy

    Knižki i filmy podôbny do jabłyk i pomarančuv. Odny i druhi naležat do ovocuv, ale smakujut preč po-raznomu. (Steven King) To było tohdy, jak ja brontavsie hołodny po Krystijaniji, siêtum divovidnum miêsti, kotoroho čołoviêk ne pokine, poka vono ne nakłade na joho svojoji pôznaki… Siêty… ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

RSS і Facebook

Mapa powyborcza

Kwietniowe wybory samorządowe pokazały, że demokracja lokalna w Polsce jeszcze nie działa j tak jak powinna.

Świadczy o tym przede wszystkim odnotowana bardzo niska frekwencja. 7 kwietnia do urn poszło tylko 52 proc. uprawnionych, zaś w ponownym głosowaniu jeszcze mniej, bo zaledwie 44 proc. Takie dane w przybliżeniu zarejestrowano także w naszym regionie.

Każde wybory samorządowe na Podlasiu odzwierciedlają też stale zmniejszające się poczucie odrębnej tożsamości wśród mniejszości białorusko-prawosławnej, także – co idzie w parze – jej spadającą reprezentację w życiu publicznym. Jest to bardzo widoczny wynik nieustających procesów asymilacyjno-polonizacyjnych, spowodowanych też wyludnianiem się naszych gmin i powiatów.

Podczas kwietniowych wyborów aspekt mniejszościowy był na Podlasiu już tylko symboliczny. Ubiegając się o stanowisko wójta, burmistrza, radnego każdego szczebla, „nasi” kandydaci (nie było ich wielu) dystansowali się do swych korzeni, a w kampanii unikali jakichkolwiek konotacji białoruskich. Bali się, że może im to tylko zaszkodzić.

Wykorzenienie i kurczenie się naszej społeczności pokazały też wyniki wyborów.

Białystok

Forum Mniejszości Podlasia jeszcze w poprzednich wyborach do Rady Miasta wprowadziło wszystkich pięciu swoich kandydatów z list Koalicji Obywatelskiej, tym razem dostała się ich tylko dwójka. Mandat uzyskała jeszcze dotychczasowa prawosławna radna, której jak i czwórce pozostałych FMP cofnęło poparcie (teraz startowała z listy Trzeciej Drogi. Na prezydenta ponownie został wybrany Tadeusz Truskolaski, jako kandydat KO, która wraz z Trzecią Drogą będzie mieć większość w Radzie Miasta.

Kampania wyborcza kandydatów Forum Mniejszości Podlasia tak jak w latach poprzednich ukierunkowana była przede wszystkim na prawosławne parafie. Na zdjęciu ich banery na parkingu przed soborem św. Mikołaja w Białymstoku Fot. Jerzy Chmielewski
Kampania wyborcza kandydatów Forum Mniejszości Podlasia tak jak w latach poprzednich ukierunkowana była przede wszystkim na prawosławne parafie. Na zdjęciu ich banery na parkingu przed soborem św. Mikołaja w Białymstoku
Fot. Jerzy Chmielewski

Sejmik

Tu mandat ponownie zdobyli dyrektor białoruskiego liceum w Hajnówce Igor Łukaszuk (KO), uzyskując 7204 głosy oraz kojarzony z naszą mniejszością Mikołaj Janowski (Trzecia Droga), na którego zagłosowało 6425 wyborców. Nie dostał się startujący z ramienia FMP z listy KO Marek Masalski (4503 gł.) oraz dotychczasowy radny Sejmiku Sławomir Nazaruk, występujący publicznie jako prawosławny i Białorusin, który mimo intensywnej kampanii uzyskał stosunkowo niewiele, bo 1890 głosów. Jego start z listy PiS pokazał, że to ugrupowanie, które najprawdopodobniej ponownie będzie rządzić województwem, nie zdołało przełamać bariery nieufności ze strony prawosławno-białoruskiego elektoratu.

Bielsk Podlaski

W mieście doszło do zmiany burmistrza. W drugiej turze Piotr Wawulski z komitetu Nasz Bielsk zdobył 55,3 proc. głosów i pokonał urzędującego włodarza Jarosława Borowskiego z Koalicji Bielskiej, popieranego przez środowiska białorusko-prawosławne. Mieszkańcy, szczególnie z młodszego pokolenia, tym samym dali wyraźny sygnał, że oczekują zmian w zarządzaniu miastem, a przede wszystkim nowych inicjatyw i inwestycji. Akcentował to Piotr Wawulski, który poprzednio był miejskim radnym, wybranym z list Koalicji Bielskiej, ale jesienią 2021 r. przeszedł do opozycji. W swej kampanii podkreślał, że „Bielsk to miasto z bogatą historią i kulturą, piękne, wielowyznaniowe i wielokulturowe”. Sam on pochodzi z prawosławnej rodziny z podbielskich Szastał, ma 44 lata.

Hajnówka

Tu również doszło do zmiany burmistrza, o czym wiadomo już było przed wyborami, bowiem urzędujący włodarz Jerzy Sirak nie kandydował. W drugiej turze zwyciężył popierany przez niego Ireneusz Kiendyś. Większość w radzie miasta mieć będzie jednak komitet innego kandydata, Marcina Bołtryka, który najprawdopodobniej zostanie jej przewodniczącym. To może oznaczać, co zresztą zapowiada, nowy kurs hajnowskiego samorządu.

W gminach

Wielu włodarzy pozostało na swych stanowiskach, niekiedy nie mieli nawet konkurentów. Tak było w Czyżach (Jerzy Wasiluk), Dubiczach Cerkiewnych (Leon Małaszewski) czy Gródku (Wiesław Kulesza). W swych gminach rządzą od kilku kadencji, niekiedy po dwadzieścia i więcej lat. Przez ten czas stali się sprawnymi samorządowcami, ale też zdołali zbudować sobie pozycję nie do ruszenia.

Niektórym z podobnie długim stażem wyborcy pokazali jednak czerwoną kartkę, choć dopiero w drugiej turze. Tak stało się w Kleszczelach, gdzie Aleksander Sielicki znaczną różnicą ponad 20 proc. głosów przegrał z Mirosławem Markiewiczem. W gminie Bielsk Podlaski po kilkunastu latach fotel wójta zwolniła Raisa Rajecka, którą czeka teraz zasłużona emerytura. Pokonał ją Walenty Korycki z Proniewicz, który swego czasu zasiadał w zarządzie województwa, a ostatnio był sekretarzem gminy w Boćkach.

Zacięty pojedynek stoczono w gminie Milejczyce, gdzie o stanowisko wójta ubiegało się aż pięciu kandydatów. Tam też była najwyższa w regionie frekwencja, do urn poszło ponad 60 proc. uprawnionych. W drugiej turze wygrał Sebastian Sawicki, zdecydowanie pokonując dotychczasowego wójta Jerzego Iwanowca. Nowy wójt walory Milejczyc upatruje w turystyce, a także „w przeszłości i historii uzdrowiskowej, która była tu kultywowana przez społeczeństwo żydowskie przed drugą wojną światową”.

W Narwi dotychczasowy wójt Andrzej Pleskowicz musiał ustąpić Anecie Leonowicz, która kampanię prowadziła pod hasłem odnowy gminy.

Do niespotykanej sytuacji doszło w gminie Korycin. Mirosław Lech, który jest tam wójtem nieprzerwanie od 1991 r. i dotychczas nie miał kontrkandydatów, w drugiej turze zaledwie jednym głosem wygrał z Beatą Matyskiel. Do niedawna kierowała ona OHP w Podlaskiem, wcześniej była wiceszefową Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej, dyrektorką korycińskiego ośrodka kultury oraz dziennikarką i prezenterką białostockiego oddziału TVP. Pochodząca z Michałowa kontrkandydatka zapowiedziała protest wyborczy. Mirosławowi Lechowi zarzuca nieuczciwą rywalizację poprzez angażowanie wyborach pracowników samorządowych i meldowanie w gminie przed wyborami nowych wyborców.

Następne wybory samorządowe odbędą się za pięć lat. Jeśli nie zmieni się ustawa, zadziała wówczas już wprowadzony przez poprzedni rząd limit dwukadencyjności. Wójtowie i burmistrzowie z dłuższym stażem nie będą już mogli stratować. Taki przepis ma przerwać budowane w gminach latami sieci powiązań i układów, blokujących potrzebną i pożądaną często wymianę włodarzy.

Jerzy Chmielewski

P.S. Wyzbywanie się mniejszościowego szyldu podczas wyborów samorządowych dotyczy, okazuje się, nie tylko naszej społeczności. W województwie opolskim komitet, który poprzednio występował jako Mniejszość Niemiecka, teraz zmienił nazwę na Śląscy Samorządowcy. Przyniosło to zaskakująco dobry wynik. Do sejmiku z jego listy dostało się pięciu radnych, co oznacza, że przynajmniej bez jednego ich głosu nie da się utworzyć rządzącej większości.

Пакінуць адказ

Ваш адрас электроннай пошты не будзе апублікаваны.

Календарыюм

Гадоў таму

  • ў чэрвені

    530 – 1494 г. – атрыманьне горадам Высокае самакіраваньня паводле магдэбургскага права. 220 – 1.06.1804 г. у Наваспаскім на Смаленшчыне нар. Міхал Глінка, кампазітар, заснавальнік рускай клясычнай музыкі. Найбольш вядомыя яго творы: оперы „Жыцьцё за цара” (1836), „Руслан і Людміла” …ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Календарыюм / Kalendarium

Сёньня

  • (452) – 23.06.1572 г. у Кнышыне на Беласточчыне памёр Зыгмунт Аўгуст (нар. 1.08.1520 г.), апошні кароль Польшчы ды Вялікі князь літоўскі з роду Ягелёнаў.
  • (78) – 23.06.1946 г. заснаваньне ў Рэгенсбургу (Нямеччына) Крывіцкага Навуковага Таварыства імя Пранцішка Скарыны, якога старшынёй стаў др. Янка Станкевіч. Таварыства між іншым публікавала навуковы часопіс „Веда”.
  • (32) – 23.06.1992 г. у Варшаве быў падпісаны старшынёй Вышэйшай Рады Рэспублікі Беларусь Станіславам Шушкевічам і прэзыдэнтам Рэчыпаспалітай Польскай Лехам Валэнсам польска-беларускі Трактат пра добрае суседзтва і сяброўскае супрацоўніцтва

Новы нумар / Novy numer

Папярэднія нумары

Усе правы абаронены; 2024 Czasopis