Pa prostu / Па-просту

  • Płacz zwanoŭ

    21. Samaabarona i śmierć Żyda Berszki (2)

    Savieckaje vojsko i pahraniczniki spaczatku ŭsich ludziej z hetych troch viosak vyvieźli za Śvisłacz na zborny punkt u Nieparożnicach. Zahadali im usio z saboju zabrać, szto tolko mahli ŭziać na furmanku. Pośle saviety mieli ich parassyłać dalej u Biełaruś. Raptam pryjszoŭ zahad, szto kali chto…ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Po pudlaśki / По-пудляські

  • Kinoman

    8. Kuneć sielanki

    Nocami z pod ramion krzyżów na rozdrogach sypie się gwiazd błękitne próchno chmurki siedzą przed progiem w murawie to kule białego puchu dmuchawiec Księżyc idzie srebrne chusty prać świerszczyki świergocą w stogach czegóż się bać (Józef Czechowicz, „Na wsi”, 1927) Jak mniê diś dumajetsie, dekada… ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

RSS і Facebook

Дзённік рэдактара

2 студзеня 2023 г.

Сёння Крынкі – соннае мястэчка Фота Юркі Хмялеўскага
Сёння Крынкі – соннае мястэчка
Фота Юркі Хмялеўскага

Стала вядома, што з 1-га студзеня ў Польшчы з’явілася пятнаццаць новых гарадоў. На гэты раз гарадскіх правоў не атрымала ні адна мясцовасць з Падляшша, не было тут такой ініцыятывы. Звычайна падымаюць яе мясцовыя самаўрады і самі жыхары, каб павысіць ранг свайго мястэчка – фармальна вёскі. Часта разыходзіцца пра аднаўленне гарадскіх правоў, страчаных даўней па розных прычынах. Канчатковае рашэнне прымае ўрад, канкрэтна Міністэрства ўнутраных спраў і адміністрацыі.

Прэм’ер-міністр Матэвуш Маравецкі, калі прадстаўнікам новых польскіх гарадоў уручаў акты прысваення новых правоў і сімвалічныя ключы ад гарадскіх варот, сказаў, што гэта не толькі для гонару, але і забавязанне, каб развівацца. Кіраўнік ураду быў упэўнены, што новыя гарады, дзякуючы павышанаму прэстыжу, стануць прыцягваць новых інвестараў, прадпрымальнікаў і ствараць дадатковыя працоўныя месцы. Затым павінен павышацца таксама лік жыхароў.

У практыцы не заўсёды так бывае. Найчасцей такая змена толькі фармальнасць. Войт аўтаматычна становіцца бургамістрам, рада гміны ператвараецца ў гарадскую, так як і гмінная ўправа.

14 гадоў таму былі вернуты гарадскія правы маім Крынкам. З таго часу, на жаль, не бачу тут ніякага развіцця. Наадварот – ёсць рэгрэс. Новы статус мясцовасці дагэтуль не прынёс спадзяваных змен. За гэты час толькі адрамантавана шмат вуліц і гмінных будынкаў. Але ў суседнім Гарадку не менш, хаця фармальна гэта надалей вёска і калісь таксама з гарадскімі правамі.

Карысную змену відаць толькі ў Міхалове, якое стала горадам таксама 14 гадоў таму. Там пабудавалі адразу гарадскую ратушу з вежай з гадзіннікам і нават крыты басейн. Там таксама адрамантавалі вуліцы і камунальныя будынкі. Было за што, бо падатак ад адной толькі газакампрэсарнай станцыі ў Кандратках каля Ялоўкі гэта больш як палова бюджэту гміны Крынкі. Хаця ў Міхалове буйныя інвестары так і не з’явіліся, то горад яно крыху нават напамінае. Ёсць тут „Бядронка” і яшчэ дзве іншыя буйныя крамы, вялікая гаспода з гасцініцай і меншыя рэстаранчыкі. У Крынках гэтага няма.

У параўнанні з Міхаловам ці нават Гарадком цяперашнія Крынкі гэта сумнае і соннае мястэчка. Вечарком цалкам яно пусцее, нават у самім цэнтры. Прычына адна – Крынкі апынуліся на перыферыях, на канцы свету. Таму маладыя тут не застаюцца, рэдка хто. Пасля аднаўлення гарадскіх правоў колькасць жыхароў зменшылася на амаль 12 прац. Як ні дзіўна, у Міхалове гэты паказчык яшчэ большы, бо амаль 14 прац. Прыгадваецца мне, як бургамістр пераконваў, што дзякуючы гарадскім правам мясцовасць будзе разрастацца. Аказваецца, ёсць наадварот, бо Міхалова ўсё ж такі як і Крынкі невялікі перыферыйны горад. Маладыя таксама найчасцей згэтуль выязджаюць у большыя цэнтры, найбольш у Беласток.

Юрка Хмялеўскі

Пакінуць адказ

Ваш адрас электроннай пошты не будзе апублікаваны.

Календарыюм

Гадоў таму

  • ў красавіку

    980 – у 1044 г. пачаў княжаньне ў Полацку Усяслаў Брачыслававіч, званы Чарадзеем. Яго славутая дзейнасьць была апісана ў паэме „Слова аб паходзе Ігаравым”. 920 – у 1104 г. адбыўся вялікі паход кааліцыі князёў Кіеўскай Русі, арганізаваны Уладзімірам Манамахам на …ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Календарыюм / Kalendarium

Сёньня

  • (249) – 24.04.1775 г. у Будлеве Бельскага пав. Гродзенскай губ. (зараз гміна Вышкі, Бельскага пав. Падляшскага ваяв.) нар. кс. Якуб Забядэвуш Фалькоўскі, адзін з пачынальнікаў навучаньня глуханямых мове жэстаў, быў рэктарам піярскай школы ў Шчучыне, у 1817 г. адкрыў у Варшаве першую польскую школу для глуханямых. У 1826-1837 гг. быў першым пробашчам касьцёла сьв. Аляксандра ў Варшаве на Пляцы Трох Крыжоў, у якога падзямельлях пахаваны пасля сьмерці. Памёр у Варшаве 2.09.1848 г.
  • (139) – 24.04.1885 г. у Гродзенскай губ. (у Гродне або ў Кузьніцы) нар. Анна Саланка, настаўніца, якая ў 1909 г. разам з сястрой Марыяй і кс. Францішкам Грынкевічам заснавалі Гродзенскі гурток беларускай моладзі, першую беларускую арганізацыю на Гарадзеншчыне. У 1906 г. закончыла Гродзенскую жаночую гімназію і выехала на навуку ў Інсбрук, дзе з кс. кс. Ф. Грынкевічам і Адамам Лісоўскім заснавала беларускі гурток. У 1911 г. выйшла замуж за гімназіяльнага настаўніка Алексея Селівачова. Памерла ў Вільні 2.02.1915 г. Пахавана на могілках Росы.
  • (135) – 24.04.1889 г. у Стоўпцах нар. Юры Сабалеўскі, беларускі палітычны і нацыянальны дзеяч, пасол у польскі сойм у 1926-1928 гг. Арыштаваны НКВД пасьля 1939 г., уцёк з савецкай турмы ў канцы чэрвеня 1941 г. Актыўна ўдзельнічаў
  • (80) – 24.04.1944 г. у Суботніках каля Іўя нар. Зянон Пазьняк, археоляг і палітычны беларускі дзеяч. Зараз у эміграцыі. Жадаем шмат сілаў і нягаснучай надзеі на сапраўдную Беларусь!

Новы нумар / Novy numer

Папярэднія нумары

Усе правы абаронены; 2024 Czasopis