W dniach 18-20 września w Krynkach odbyły się dyskusje, koncerty i warsztaty w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa 2026. W całości były poświęcone tutejszym dziejom prawosławia i obecnej tam od wieków kulturze białoruskiej. Główne wydarzenie odbyło się 18 września w dawnej Synagodze Kaukaskiej, podczas którego zaprezentowano nowo wydaną monografię „Dzieje Cerkwi w Krynkach”. Napisał ją Wiesław Choruży, nasz były kolega redakcyjny, na co dzień nauczyciel historii w jednym z białostockich liceów. Jego rodzinna wieś to Jamasze koło Krynek, dziś już nieistniejąca, odkąd mieszkańcy wybyli z niej lub powymierali.

racyja.com
Prezentację książki poprzedził panel dyskusyjny, który prowadził proboszcz parafii prawosławnej w Krynkach o. Justyn Jaroszuk. Uczestnikami byli o. Jan Kojło – proboszcz parafii prawosławnej w Kożanach, Halina Surynowicz – autorka monografii parafii prawosławnej w Choroszczy, Jarosław Antychowicz – honorowy konsul Serbii w Białymstoku i dr hab. Edyta Rysiak – specjalistka w dziedzinie zdrowia publicznego z Uniwersytetu w Białymstoku.
Następnie wystąpił warszawski chór Paleologos Ensemble pod dyrekcją Marcina Abijskiego, specjalizujący się w wykonywaniu tradycyjnej muzyki cerkiewnej i hymnów bizantyjskich.
Kulminacyjnym punktem wieczoru była prezentacja książki „Dzieje Cerkwi w Krynkach”. Oprócz autora w rozmowie wzięli udział pomagająca mu podczas pisania Maria Nosko oraz Anatol Wap – dyrektor Centrum Kultury Białoruskiej w Białymstoku jako wydawca wespół z parafią prawosławną w Krynkach i Białoruskim Towarzystwem Historycznym.
„Dzieje Cerkwi w Krynkach” to solidna monografia, obejmująca pięć wieków historii prawosławia w mieście i okolicy. Jak podkreśla autor, tytuł jest nieco mylący, gdyż w rzeczywistości opisane w niej zostało życie miejscowej ruskiej społeczności (prawosławnej i w międzyczasie unickiej) w szerokim kontekście historycznym. Ważne miejsce w publikacji zajmują spisy parafian od 1680 roku do początku XX wieku, łącznie niemal 30 tysięcy osób.
Nazajutrz przy cerkwi w Krynkach odbyły się warsztaty i występy białoruskich zespołów. Zaprezentowały się Żemerwa z Bielska oraz Kumpanija i As z Białegostoku. Trzeciego dnia po południu rozbrzmiewała zaś w świątyni muzyka cerkiewna w wykonaniu chórów miejscowego oraz z Sokółki i Warszawy.
Głównym organizatorem wydarzenia była Parafia Prawosławna Narodzenia NMP w Krynkach. Poprzedziło ono święto parafialne, od wieków zwane w tutejszej ludowej tradycji białoruskiej – Bahacz.











