Pa prostu / Па-просту

  • Płacz zwanoŭ

    23. Zabytaja tragedia kala Krynak (1)

    U viosaczcy Trejgli niedaloka Krynak za sanacji żyli bahatyja haspadare Jurczeni, jakija mieli 23 ha ziamli. „Bahatyroŭ” u czerwcu 1941 r. enkavudzisty vyvieźli na Sibir (viarnulisa ŭ 1946 r.). Z hetaj pryczyny pośle pajszła ŭ vioscy i vakolicy nizhoda. Syn „kułakoŭ” Edzik za sanacji byŭ…ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Po pudlaśki / По-пудляські

  • Kinoman

    11. Jabłyka i pomarančy

    Knižki i filmy podôbny do jabłyk i pomarančuv. Odny i druhi naležat do ovocuv, ale smakujut preč po-raznomu. (Steven King) To było tohdy, jak ja brontavsie hołodny po Krystijaniji, siêtum divovidnum miêsti, kotoroho čołoviêk ne pokine, poka vono ne nakłade na joho svojoji pôznaki… Siêty… ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

RSS і Facebook

Ці будзе перайменавана вуліца Лупашкі ў Беластоку?

Указальнікі з назвай вуліцы „Лупашкі” няспынна хтосьці аблівае чырвонай фарбай або змяшчае на іх надпісы тыпу „Лупашка – злачынца” (па-польску) (Фота Радыё Рацыя)
Указальнікі з назвай вуліцы „Лупашкі” няспынна хтосьці аблівае чырвонай фарбай або змяшчае на іх надпісы тыпу „Лупашка – злачынца” (па-польску)
(Фота Радыё Рацыя)

Амаль год таму адной з вуліц у Беластоку тагачасная рада горада галасамі радных ПіС прысвоіла імя маёра Зыгмунта Шэндзеляжа „Лупашкі”. Такое рашэнне выклікала абурэнне беластачан, найбольш праваслаўных і беларусаў. Як удакладнілі гісторыкі, „Лупашка” адказны за пацыфікацыю ў траўні 1945 г. дзвюх беларускіх вёсак, Патокі ў гміне Міхалова і Вілюкоў у гміне Дубічы-Царкоўныя. Ён і яго брыгада забілі па меншай меры 81 асобу – мірных жыхароў, у тым ліку дзяцей, жанчын і старых.

Таму перад кастрычніцкімі самаўрадавымі выбарамі кандыдаты на радных Беластока ад Форума меншасцей Падляшша заявілі, што калі будуць абраныя, падымуць ініцыятыву скасаваць гэтую балючую назву вуліцы. Падтрымліваў іх тады прэзідэнт горада Тадэвуш Трускаляскі, які кандыдаваў на чарговы тэрмін.

Пасля выбараў уладу ў Беластоку пераняла Грамадзянская кааліцыя, у якой апынулася пяцёра праваслаўных радных. Таксама Тадэвуш Трускаляскі зноў быў абраны прэзідэнтам горада. А ўказальнікі з назвай вуліцы „Лупашкі” няспынна былі замалёўваныя ананімнымі асобамі. З’явіліся там надпісы тыпу „Лупашка – злачынца” (па-польску).

І вось на пачатку сакавіка падляшскі дэпутат Сейма Кшыштаф Трускаляскі выступіў з заклікам да гарадскіх радных, каб урэшце памянялі кантраверсійную назву вуліцы. Даў ім на гэта час да канца красавіка, у іншым выпадку пачне эбор подпісаў жыхароў.

З падобнай ініцыятывай, прымеркаванай да Міжнароднага дня жанчын, выступілі беластоцкія актывісткі Агульнапольскага страйку жанчын. Сабралі яны звыш 400 подпісаў, каб перайменаваць вуліцу „Лупашкі” ў 100-годдзя правоў жанчын.

У адказ польскія нацыяналісты сабралі звыш тысячы подпісаў, каб назву вуліцы „Лупашкі” не мяняць. Падтрымалі іх у гэтым старшыня ПіС на Падляшшы дэпутат Сеяма Дарыюш Пянткоўскі і намеснік міністра цыфрызацыі Адам Андрушкевіч, таксама дэпутат Сейма, які раней узначальваў на Падляшшы нацыяналістычную арганізацыю Усяпольскую Моладзь, якая арганізуе м.інш. славутыя маршы „выклятых жаўнераў” у Гайнаўцы.

Да гэтага 16 сакавіка ў ваяводскай управе ў Беластоку прайшла сустрэча „Маёр Зыгмунт Шэндзеляж, псеўданім „Лупашка” – гісторыя праўдзівая”. Патранажам абняў яе ваявода Багдан Пашкоўскі. З дакладамі выступіла двух гісторыкаў з Інстытуту нацыянальнай памяці ў Варшаве, якія даказвалі, што „рэпрэсіўныя дзеянні „Лупашкі” ў траўні 1945 г. у Беластоку ў дачыненні да беларусаў на Беласточчыне гэта форма барацьбы за незалежны быт Польшчы”.

Ад запрашэння да ўдзелу ў сустрэчы дэманстратыўна адмовіліся дэпутат Сейма Кшыштаф Трускаляскі ды старшыня Беларускага гістарычнага таварыства праф. Алег Латышонак.

Як сказаў журналістам гарадскі радны Беластока Стэфан Нікіцюк, які прадстаўляе Форум меншасцей Падляшша, пытанне змены назвы вуліцы „Лупашкі” ёсць у плане працы рады горада, але канкрэтнага тэрміну яшчэ няма.

Юрка Хмялеўскі

Пакінуць адказ

Ваш адрас электроннай пошты не будзе апублікаваны.

Календарыюм

Гадоў таму

  • ў ліпені-жніўні

    710 – перамога дружын Давыда Гарадзенскага у 1314 г. над войскамі крыжакоў пад Наваградкам. 625 – 12 жніўня 1399 г. паражэньне войск Вялікага Княства Літоўскага на чале з князем Вітаўтам у бітве супраць войскаў Залатой Арды на рацэ Ворскла. 510 …ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Календарыюм / Kalendarium

Сёньня

  • (764) – 13 ліпеня 1260 г. войскі старабеларускай дзяржавы – Вялікага Княства Літоўскага разьбілі крыжакоў каля возера Дурбе.
  • (392) – 13(23).07.1632 г. памёр Памва Бярында, дзеяч усходнеславянскай культуры, лексікограф, друкар, аўтар сылябічных вершаў і „Лексікона славенароскага...” (1627), самага вялікага на Беларусі слоўніка ХVII ст. (каля 7000 слоў).
  • (196) – 13.07.1828 г. у Нягневічах пад Наваградкам нар. Іван Малышэўскі, гісторык царквы. Закончыў Жыровіцкае Духоўнае Вучылішча, Мінскую Духоўную Сэмінарыю і Кіеўскую Духоўную Акадэмію (1853). У 1962-1897 г.г. быў прафэсарам Кіеўскай Духоўнай Акадэміі, дасьледаваў творы і жыцьцё Кірылы Тураўскага („Творы Св. Кірыла Тураўскага з апісаньнем яго жыцьця” (1878). Памёр 11.01.1897 г. у Кіеве, дзе і пахаваны.
  • (34) – 13-15 ліпеня 1990 г. у Гарадку адбыўся І Фэстываль Музыкі Маладой Беларусі сарганізаваны Беларускім Аб’яднаньнем Студэнтаў ды Гмінным Асяродкам Культуры ў Гарадку. Выступалі між іншым Сяржук Сокалаў-Воюш, гурты „Уліс”, „Мроя”.
  • (34) – у начы  з 12 на 13 ліпеня 1990 г. была падпалена ды згарэла царква Праабражэньня Гасподняга на Сьв. Гары Грабарцы.

Новы нумар / Novy numer

Папярэднія нумары

Усе правы абаронены; 2024 Czasopis