Pa prostu / Па-просту

Po pudlaśki / По-пудляські

  • Waśkowa spowed’ (1)

    Nadworie Styczeń sioho roku buw tepły i niemorozny. W Ryhoruwciach uże po tradycji bołoto, zemla rozmerzła. W miastowych czerewykach rozmemłeny kaluży preskokowaty treba, kob bołotom botiki ne barzo pobrudyty. Abo wody w ich ne nabraty. Peredom ide mużczyna pożyły, zhorbiany, pałkoju podperajetsia i ide czerez… ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

RSS, Facebook i Telegram

Płacz zvanoŭ

31. Chto zabiŭ Reniu z biełaruskaho choru? (1)

U 1954 r. żenszczyny ŭ Haradku zasnawali śpiawaczuju hrupu. Prydumali heto dźwie siostry – Nina Muszynskaja z Hramadzkaj Rady Naradowaj i bibljatakarka Żenia Sawickaja. Byŭ heto czas, kali ŭsiudy pa wajnie paczali żwawa stroić Narodnuju Polsku. U Haradku, kudy balszynstwo życialej pierajechało z niedalokich biednych biełaruskich wiosak, nowaja właść mieła asobienno wielku paddzierżku. Rupliwyja dziejaczki razam z kalażankami 8 marca na „akademju” z akazji Miżnarodnaho Dnia Żenszczyn pryhatowili żartoŭnuju scenku i zaśpiawali pieśieńki zhodno z tadysznim ducham – pa polsku, pa biełarusku i pa rusku. Ich wystup usim wielmi spadabaŭso. 

Taki byŭ paczatak słaŭnaho „Razśpiewanaho Haradka”. Jon doŭho ni mieŭ swajho nazwańnia. Ludzi prosto kazali – „biełaruski chor”. Na paczatku naliczwaŭ jon siamnaccać żenszczyn.

Chor z Haradka chutko stał słaŭnym. 23 marca 1954 r. na rajonnych eliminacjach konkursu ruskaj pieśni ŭ Biełastoku zaniaŭ pierszaje miesca. Haradockija żenszczyny paczali sztoraz czaściej wystupać na ŭsialakich światach i akademiach. Da choru dałuczalisa nowyja śpiawaczki. U druhim roku dziejnaści było ich uże dwaccać cztery. Usie prawasłaŭnyja, ale adna – Renia Hutnik – była kataliczkaj. Żyła jana na Fabrycznaj hulicy i każdy dzień pojezdam jeździła da raboty da Biełastoku. Tam u szpitali była miedsiastroju. Należała da ZMP, u 1954 r. mieła dziewiatnaccać let. Była jaszcze niezamużniaj.

Kali dakładno pryjszła da choru, nie wiadomo. Napeŭno śpiawała ŭ im na akademii napieradadni Dnia Żenszczyn 7 marca 1955 r. u Teatry Dramatycznym u Biełastoku. Wielmi prażywała, jak usie haradockija śpiawaczki, wystup na Festywali Maładzioży i Studentaŭ na paczatku sierpnia 1955 r. Byli tam ansambli z usiaho świetu – Argentyny, Grecji, Hiermanii, Sławaczczyny… 

Pamiatka z V Festywalu Maładzioży ŭ Warszawie (leta 1955 r.). U składzie haradockaho choru była tedy jaszcze i Renia Hutnik. Jana pawinna być toża na hetaj fatagrafji. Fatagrafija z alboma: „Legenda haradockaj kultury Razśpiewany Haradok 1954-2014”, Haradok 2014
Pamiatka z V Festywalu Maładzioży ŭ Warszawie (leta 1955 r.). U składzie haradockaho choru była tedy jaszcze i Renia Hutnik. Jana pawinna być toża na hetaj fatagrafji.
Fatagrafija z alboma: „Legenda haradockaj kultury Razśpiewany Haradok 1954-2014”, Haradok 2014

Wosieniu 1955 r. stałaso niaszczaście. 10 listapada chtości zarezaŭ nażom Reniu Hutnik, kali iszła wieczaram na pojezd da raboty, bo tedy mieła ŭ szpitali nacznoje dziażurstwo. Trup na polnaj darożcy z Haradka da Stancji Waliły na druhi dzień za piatnaccac sioma rano jduczy na rabotu znajszła Natalia Szeremeta – referentka GS-u. Praz momant rowaram nadjechaŭ mużczyna i aboje jany ab zabojstwie pawiadomili pastarunak milicji, a tyja ŭwazwali pawiatowaho kamandanta, jaki pryjechał na miesca zabojstwa z śledczymi. Służbowy sabaka chutko znajszoŭ śled, ale ścieżka abarwałasa ŭ miescy, dzie zabojca (abo zabojcy) swaje ślade abliŭ naftaj. Sabaka dalej nie pajszoŭ. U pratakole śledczyja napisali, szto zabójstwa dokonano przy użyciu noża przez kilkukrotne przecięcie szyi.

Para, szto zameldawała ab zabojstwie na pastarunak milicji, mahła nie wiedać chto taki trup ablity kroŭju. Śledczyja znajszli pry Reni książku z haradockaj bibliateki. Prawieryli, szto wypażyczyła jaje Teresa Hutnik, siastra zamardawanaj. Renia peŭno chacieła paczytać jaje na nacznym dziażurstwi ŭ szpitali.

Paczałosa śledztwo. Milicjanty adrazu ŭstanawili, szto zamardawanaja narodowości polskiej jest członkiem zespołu artystycznego „Białorus” w Gródku. Dawiedalisa, szto z choram wystupała na V Festiwalu Światowej Federacji Młodzieży w Warszawie oraz brała udział w krajowych dożynkach. Choć hetaho ŭ służbowych natatkach nie napisali, ale ludzi ŭ Haradku padazrawali, szto dzieŭczynu moh chtości zarezać z pryczyny nacyjanalnaj warożaści, bo jak kataliczka zapisałasa jana da biełaruskaho choru. Takoho niedarecznaho szalenstwa milicjanty adnak nie razhladali. 

Kab ustanawić chto i czamu zamardawaŭ Reniu, śledczyja raspytwali kaho tolko mahli. Ad maci dawiedalisa, szto kala pałowy szostaj wyjszła jana z chaty na pojezd, jaki mienawito a 17.30 pryjażdżaŭ da Waliłaŭ Stancji z Biełastoka i pośle z Zubkoŭ jechaŭ nazad. Tamu milicjanty pierapytwali ludziej, jakija hetym pojezdam waroczalisa z Biełastoka. Razliczwali na toje, szto chtości moh spatkać niaszczasnuju dzieŭku kali iszoŭ da chaty. A moża i baczyŭ zabojcu.

Tedy z Haradka da Biełastoku a pośle nazad pojezdam jeździło wielmi mnoho ludziej. Pieraważno na rabotu. Milicjanty pierapytali kala dwadcaci takich świedkaŭ, ale asobienno niczoho ad ich nie dawiedalisa. Chtości tolko czuŭ z dalok kryk.

Ale padazronaho namieryli ŭże na druhi dzień i jaho arysztawali. Heto byŭ Marian Z. z pryharadockich Zareczan. Hety małady mużczyna z dwoma bratami toża każdy dzień pojezdam jeździŭ na rabotu da Biełastoku. Rabiŭ jon u Uchwytach (fabrycy).

 (dalej budzia)

Jurak Chmialeŭski

Календарыюм

Гадоў таму

  • у лістападзе

    685 – у 1341 г. войскі Вялікага Княства Літоўскага акружылі крыжацкую цьвердзь Баербург і прыступілі да яе здабыцьця. Падчас атакі загінуў вялікі князь Гедымін. 210 – 4.11.1816 г. у мястэчку Кублічы каля Лепеля нар. Арцём Вярыга-Дарэўскі (пам. у ссылцы ў Сібіры …ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Новы нумар / Novy numer

Папярэднія нумары / Poprzednie numery

Усе правы абаронены; 2026 Czasopis
Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com