Pa prostu / Па-просту

Po pudlaśki / По-пудляські

  • Waśkowa spowed’ (1)

    Nadworie Styczeń sioho roku buw tepły i niemorozny. W Ryhoruwciach uże po tradycji bołoto, zemla rozmerzła. W miastowych czerewykach rozmemłeny kaluży preskokowaty treba, kob bołotom botiki ne barzo pobrudyty. Abo wody w ich ne nabraty. Peredom ide mużczyna pożyły, zhorbiany, pałkoju podperajetsia i ide czerez… ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

RSS, Facebook i Telegram

Zapiski

Tamara BeJot i Tolo Szaleńczyk o nasadzaniu głowy na „kope hunswot”

BeJot: Teraz trzeba nasadzić głowę na to, co się mówiło. Kto to powiedział?

Tolo: Sokrates.

BeJot: No tak. Zapomniałam. Ale co za słowa!

Tolo: Tak. Znaczy to: trzeba przemyśleć swoje słowa. Dowcipne wyrażenie i jakże aktualne. Człowiek naplecie głupstw, no to potem nie chce mu się nasadzać głowy na to, co naględził w pośpiechu, nie myśląc. Nie pamięta, co paplał. Nie chce pamiętać.

BeJot: Te słowa dotyczą przede wszystkim jakości rozmowy. A dziś omal nie zostałam zmieciona z ulicy! Taki podmuch nagły. Z trudem utrzymałam się na nogach. Jakby powiało mocniej, to głowę musiałabym nasadzać. Klimatyczna kryminalna fizjologia.

Tolo: Ja też prawie że nasadzałem głowę w klimacie kryminalnym.

BeJot: Z trudem znoszę pulsowanie klimatyczne. Mróz-ciepło, mróz-ciepło. Bezwietrznie-wiatr. Bezwietrznie-wiatr. Chłód-upał, chłód-upał. I tak w kółko. Nasadzam głowę na Evdokimowa, na słowa z jego książki „Kobieta i zbawienie świata”. Słuchasz?

Tolo: Tak. Zobaczymy, czy się da nasadzić głowę.

BeJot: Cytuję go: „Wytworzyła się głęboka przepaść między człowieczeństwem kobiety a wartościami kobiecymi jako twórczą zasadą kultury”. „Pozbawiony właściwej sobie dialektyki patriarchat przybiera formy coraz bardziej radykalne. Z chwilą, gdy poczuł się uwolniony spod magicznego wpływu kobiety, mężczyzna stał się jej wyłącznym posiadaczem z tego samego tytułu, z jakiego zawładnął ziemią. Czyż kobieta nie jest symbolem ziemi? Odtąd podziela jej los. Kobieca fizjologia, mentalność, talenty są przez mężczyznę traktowane jako coś złowrogiego. W prawie Mana, Solona, w biblijnym prawie kapłańskim, w kodeksie rzymskim, w Koranie, kobieta jest pojmowana jako strona niższej rangi, podlejszego gatunku, pozbawiona praw. Twierdzenie pitagorejskie z matematyczną zaiste ścisłością jasno wyraża tę ideę: „Zasada dobra tworzy porządek światło, mężczyznę, a zasada zła tworzy bezład, ciemność i kobietę”. Potem przytacza podobne pierdoły Arystotelesa, Pawła, Arystofanesa. Eklezjasty – już mi się nie chce wyliczać. Pozornie kobiety są w równoprawnej sytuacji z mężczyzną. Kobiecość to jednoznacznie: pokój!!! Pokój, a nie wojna. Dziś maskulinizowanie się kobiety pojmowane jest jako jej wolność. Ale ja o tym pisałam w „Nielegalnej zajęczycy”. I mogę nasadzić moją głowę na wszystko, co tam powiedziałam. 

Evdokimow uważa, że wszystko – wszystko! – na tym świecie zależy od kobiety, ale zarazem zaznacza, że kobiety nie są wyłącznie dobre, są i te złe. Złe stają się, kiedy maskulinizują się i zapominają siebie. Poprzez maskulinizację ku wojennej przemocy tracą to, co w nich kobiece: umiłowanie pokoju. Prą w jednym kierunku: w stronę rywalizacji poprzez przemoc. I w tej samej przestrzeni mężczyzna jest wyśmiewany za zniewieściałość, czyli złe to miejsce i dla kobiety, i dla mężczyzny. W tej przestrzeni oni się niszczą nawzajem. Zostaje zniszczone wszelkie Naprzeciw. Świat zależy od kobiety – uparcie twierdzi autor. To Ewa daje zakazany owoc Adamowi, a on za nią podąża jak głupi. Wobec tego kobieta jest sednem świata. Gdyby sednem świata był mężczyzna, to Adam zerwałby zakazany owoc i Ewa popełzłaby za nim jak głupia. Mity odzwierciedlają mechanizmy świata, wskazują je. Potęga mitu jednak wieczna nie jest. Sednem świata baba może być w mitologii.

Według Evdokimowa w świecie kobiety nikt nie jest wykluczany i nie ma miejsca na wojnę, i jest to świat przyszłości. Chodzi o kobietę niezmaskulinizowaną, o nią jako Ją w swej pełni – pokojową. To jest przyszłość według niego. Chyba to naiwne.

Słowa Evdokimowa „Módlcie się razem” zmieniam na: mówcie razem. Bo rozmowa wydaje mi się ważniejsza, bo chodzi o omówienie tego, co będziemy robić razem. No więc mówcie i róbcie razem. Jeśli się tak po nowemu nie weźmiemy, to pozostaniemy przy babie abstrakcji. Przy tradycyjnym odsunięciu kobiety ze wszystkich miejsc poza świątynią, poza miejscem na modlitwę.

Tolo: Evdokimow uważa, że wszystko zależy od kobiety? No nie wiem. Skoro zarazem mówi, kobiety nie są z zasady wyłącznie dobre. to tak orzec nie można. Nie da się nasadzić głowy na wszystkie jego słowa. Ale poruszyłaś kardynalne sprawy, jakbyś rozryła wieczną zmarzlinę. No i pora była. A ja od razu, jako ten wytykany palcem, poczułem się zagrożony i moim pierwszym odruchem na przyszłość wyłącznie babską było: Oj, trzeba spylać jak najszybciej z głową pod pachą, by nasadzić ją w miejscu „zdrowym”, nie rozrytym przez ciebie i Evdokimowa. Co mam powiedzieć: Mea culpa? Nie chcę świata wyłącznie babskiego, skoro baby są i te dobre, i te złe i durne.

BeJot: Gdyby do bab dotarło to stwierdzenie, że od nich zależy wszystko, cały stan świata, to by się siostrały na rzecz robienia dobrego świata. Nie siostrają się, no bo właśnie, część jest zła, głupia, głupio zmaskulinizowana. Nawet literatury nie tworzą przede wszystkim wybitnej, tylko lezą w popkulturę i bredzą słusznie. Nasadzić głowę da się na słowa Evdokimowa o literaturze, która według niego jest chora, jest wytworem psychopatycznej wyobraźni i ten psychopatyczny ogląd świata bierze się za ogląd rzeczywisty, obowiązujący. Obie płcie unicestwiają literaturę, pędząc w psychopatyczną popkulturę. Zamiast oglądu świata, mamy horrory i niewyobrażalne zbrodnie. Tym ma się fascynować odbiorca.

Tolo: Ale ty pisałaś kiedyś, że nowomowa to plusz, złagodzenie zbrodni. Była kiedyś nasza poetycka rozmowa, w której pięknie opisałaś rzeźbę ręki Giacomettiego:

Grzeczne miękkie strategiczne drzazgi tekstu.

Co to jest współczesność?

Plusz.

Co to jest przyczyna? Plusz.

Co to jest widzieć? Plusz.

– Zostaw plusz, a opisz RĘKĘ Giacomettiego.

Powiedz, że to jest cenne, drogocenne,

wskazujące na pochodzenie ze zgliszcz cielesności.

Zwęglony Klejnot Ostrzeżenie.

– Tak. To jest RĘKA Alfreda.

Czuły łokieć umie sprostać

postumentowi z kolącego drutu,

na wieki.

Tak bywa tylko w sztuce.

Ciągle podziwiają profil

tej delikatnej łodzi

z pozdrawiającym żaglem

o nieco za długim kciuku

Mówisz, że jak wyniesiona z pożaru.

Widzę zwęgloną, lecz pogodną,

niemal radosną.

Piękna szara.

BeJot: Tak, ale w prozie od upadku komuny musi być niewyobrażalny horror. I pisarze lezą w to. Poezja musi stanowić o statusie świata, w ogóle sztuka. Już nie stanowi, chyba że to wyjątek. Tu Evdokimow ma rację. Ale jeszcze co. Stwierdzić, że wszystko zależy od kobiety, to znaczy tyle, co zwalić jej na ramiona zbyt duży ciężar. Ona ma dźwigać cały świat. To już było w patriarchacie. Nie da się takiego przekonania kontynuować w teologii. 

Cdn.

Tamara Bołdak-Janowska

Календарыюм

Гадоў таму

  • у лістападзе

    685 – у 1341 г. войскі Вялікага Княства Літоўскага акружылі крыжацкую цьвердзь Баербург і прыступілі да яе здабыцьця. Падчас атакі загінуў вялікі князь Гедымін. 210 – 4.11.1816 г. у мястэчку Кублічы каля Лепеля нар. Арцём Вярыга-Дарэўскі (пам. у ссылцы ў Сібіры …ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Новы нумар / Novy numer

Папярэднія нумары / Poprzednie numery

Усе правы абаронены; 2026 Czasopis
Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com