-

Ignacy Karpowicz zmarł 22 sierpnia w Warszawie w wieku 50 lat. W swej twórczości literackiej często odwoływał się do podlaskiej białoruskości, z którą się identyfikował
racyja.com - Białorusini w Polsce podjęli inicjatywę powołania uniwersytetu na uchodźstwie. Białoruski Uniwersytet Badawczy im. Ostafieja Wołowicza to zarejestrowane w Polsce stowarzyszenie i inicjatywa akademicka, której celem jest utworzenie uczelni wyższej działającej w Polsce na europejskim poziomie. Uniwersytet miałby prowadzić badania z zakresu białorutenistyki i innych dziedzin związanych z Białorusią, przede wszystkim w języku białoruskim, a także po angielsku. Inicjatywę poparli m.in. nobliści Swiatłana Aleksijewicz i Aleś Bialacki, a także były ambasador Szwecji w Białorusi Stefan Eriksson, redaktor naczelny Gazety Wyborczej Adam Michnik, przewodnicząca Rady Białoruskiej Republiki Ludowej na uchodźstwie Iwonka Surwiłła.
- 10 lipca w Warszawie została pobita białoruska wicemistrzyni olimpijska w pływaniu, obecnie mieszkające w Polsce działaczka opozycji, Alaksandra Hierasimienia. Policja zatrzymała sprawcę czynu – jest nim 35-letni Marcin N., któremu grozi kara do trzech lat pozbawienia wolności. Białoruska mistrzyni wyjechała z Białorusi do Polski uciekając przed prześladowaniami po protestach w 2020 r.
- 11 lipca we Wrocławiu białoruska społeczność świętowała 80. rocznicę urodzin mieszkającego w tym mieście Uładzimira Niaklajewa, wybitnego białoruskiego poety, pisarza i działacza społecznego (w 2010 r. kandydował na prezydenta Białorusi). Uroczystość odbyła się we wrocławskim Ossolineum, gdzie zaprezentowano pieśni do wierszy poety, odbyły się także prezentacje jego najnowszych książek.
- 20 lipca w wieku 54 lat zmarła Swiatłana Kurs, znana pod literackim pseudonimem Ewa Wieżnawiec, jedna z najbardziej cenionych współczesnych białoruskich pisarek. Zamieszkała od lat w Polsce, jako pierwsza kobieta została uhonorowana Literacką Nagrodą im. Jerzego Giedroycia, otrzymała także Nagrodę Wolnego Słowa.
- 5 sierpnia w Muzeum Wolnej Białorusi w Warszawie otwarto wystawę „2020; Havoryć Minsk”, poświęconą szóstej rocznicy białoruskich protestów. Na sali utworzono m.in. aleję biało-czerwono-białych flag, pod którymi protestowali ludzie z różnych dzielnic Mińska. Na ścianach zawisły zdjęcia z graffiti, całości dopełniła zaś instalacja wideo z materiałów dokumentalisty Maksima Szweda, realizatora wideo Daniły Gonczarowa i muzyka Aleksandra Bogdanowa.
-

Aleksander Milinkiewicz (1947–2026) spoczął na warszawskich Powązkach. Kilka lat temu całą jego własność w Białorusi władze łukaszenkowskie skonfiskowały
gazetaby.com - W dniach 8-9 sierpnia w Warszawie odbyła się konferencja „Nowa Białoruś – 2026”. Przedstawiciele białoruskich sił demokratycznych na czele ze Swiatłaną Cichanoŭską spotkali się na wspólnych obradach i dyskusjach. Dzień wcześniej odbyły się również tematyczne wydarzenia towarzyszące. Zwieńczeniem obchodów Dnia Godności był wiec pod pomnikiem Mikołaja Kopernika.
- 9 sierpnia Pałac Kultury i Nauki w Warszawie został podświetlony w biało-czerwono-białą flagę wolnej Białorusi. Był to symboliczny akt solidarności z Białorusinami w 6. rocznicę sfałszowanych przez reżim Łukaszenki wyborów i pamiętnych masowych protestów.
- 11 sierpnia w wieku 79 lat zmarł Aleksander Milinkiewicz, jeden z najbardziej znanych polityków białoruskiej opozycji. W 2006 r. był jedynym kandydatem opozycji demokratycznej w wyborach prezydenckich i uzyskał oficjalnie 6,12 proc. głosów. Wynik ten trudno jest zweryfikować ze względu na wyborcze fałszerstwa reżimu Łukaszenki. W latach 2006–2016 Milinkiewicz przewodził ważnemu ruchowi politycznemu „Za Wolność”, stale angażując się – już na emigracji – w działalność niezależnych inicjatyw. Z wykształcenia był fizykiem, pracował jako nauczyciel akademicki m.in. w Grodnie. Opuścił ojczyznę po brutalnym stłumieniu protestów przeciwko sfałszowaniu wyborów w 2020 r. i zamieszkał w Polsce. Wykładał na Uniwersytecie Warszawskim. Został uhonorowany wieloma nagrodami międzynarodowymi, w tym odznaką Za Zasługi dla Kultury Polskiej, prestiżową Nagrodą im. Andrieja Sacharowa (2006) przyznaną przez Parlament Europejski oraz medalem Rady Białoruskiej Republiki Ludowej z okazji 100-lecia BNR (2018). Aleksander Milinkiewicz spoczął na warszawskich wojskowych Powązkach.
- Decyzją ministra kultury i dziedzictwa narodowego na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego został wpisany język łemkowski. Jest to efekt wieloletnich starań społeczności łemkowskiej w Polsce. Decyzję poprzedziły konsultacje w 2023 roku w dwóch głównych ośrodkach, zamieszkiwanych obecnie przez Łemków – w Legnicy i Gorlicach. Wykazały one, że „język łemkowski jest żywym i współcześnie praktykowanym elementem kultury, przekazywanym z pokolenia na pokolenie”.
- Jak podają media oraz organizacje zajmujące się śledzeniem zachowań ksenofobicznych, w Polsce na fali antyukraińskich nastrojów obiektem ataków stają się też białoruscy imigranci. Potwierdzono co najmniej kilka takich przypadków w Warszawie, Gdańsku i Bydgoszczy. Białorusini byli atakowani za „ruską mowę”, kojarzoną z Ukraińcami.
- Białorusin Alaksiej B. i Polak Rafał G. zostali zatrzymani przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Prokuratura postawiła im zarzuty dotyczące działania na rzecz obcego wywiadu na terenie Warszawy i innych miejscowości w Polsce. Były one prowadzone za pośrednictwem komunikatora internetowego Telegram, a polegały na werbowaniu osób różnych narodowości do prowadzenia działań dywersyjnych na terenie Rzeczypospolitej Polskiej – poinformował rzecznik ABW Adam Dobrzyński. Ponadto oskarżeni fotografowali obiekty infrastruktury krytycznej oraz innych miejsc kluczowych dla bezpieczeństwa państwa i jego obywateli, a także działaczy białoruskiej opozycji podczas różnych wydarzeń. Mężczyźni byli opłacani przez białoruski wywiad.
- W wieku 50 lat zmarł Ignacy Karpowicz, jeden z najważniejszych współczesnych polskich pisarzy, który miał podlaską tożsamość białoruską i często sięgał po nią w swej twórczości. O jego śmierci 24 sierpnia powiadomiło Wydawnictwo Literackie. Autor m.in. głośnych powieści „Gesty”, „Ballady i romanse” oraz „Sońka” był pięciokrotnym finalistą Nagrody Literackiej „Nike” i kilkukrotnym laureatem Nagrody Literackiej im. Wiesława Kazaneckiego.











