Pa prostu / Па-просту

  • Płacz zwanoŭ

    21. Samaabarona i śmierć Żyda Berszki (2)

    Savieckaje vojsko i pahraniczniki spaczatku ŭsich ludziej z hetych troch viosak vyvieźli za Śvisłacz na zborny punkt u Nieparożnicach. Zahadali im usio z saboju zabrać, szto tolko mahli ŭziać na furmanku. Pośle saviety mieli ich parassyłać dalej u Biełaruś. Raptam pryjszoŭ zahad, szto kali chto…ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Po pudlaśki / По-пудляські

  • Kinoman

    8. Kuneć sielanki

    Nocami z pod ramion krzyżów na rozdrogach sypie się gwiazd błękitne próchno chmurki siedzą przed progiem w murawie to kule białego puchu dmuchawiec Księżyc idzie srebrne chusty prać świerszczyki świergocą w stogach czegóż się bać (Józef Czechowicz, „Na wsi”, 1927) Jak mniê diś dumajetsie, dekada… ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

RSS і Facebook

ЗАПІСЫ ЧАСУ (IV.2023)

У Беларусі

  • Знесены помнік Ларысы Геніюш у Зэльве Радыё Рацыя
    Знесены помнік Ларысы Геніюш у Зэльве
    Радыё Рацыя
  • W nocy z 28 na 29 marca zniknął pomnik znanej białoruskiej poetki Łarysy Hienijusz, który znajdował się w Zelwie. Miejscowe władze nic nie wiedzą o zaistniałej sytuacji i nie potrafią wyjaśnić, co się stało. Ślady dziennikarskiego śledztwa prowadzą do prorosyjskiej blogerki Wolhi Bondarawaj, która tropi wszelkie „antyrosyjskie” ślady na białoruskiej ziemi i angażuje się w ich niszczenie. Łarysa Hienijusz jest pomnikową postacią niezależnych białoruskich środowisk patriotycznych, konsekwentnie niszczonych przez reżim Łukaszenki. Poetka mieszkała w Zelwie od 1956 r. po odsiedzeniu wyroku w sowieckim łagrze. 
  • Pod koniec marca białoruskie i rosyjskie władze poinformowały, iż na terytorium Białorusi przy granicy z Polską zostanie rozmieszczona broń jądrowa. Moskwa oświadczyła, że robi to w odpowiedzi na dostarczenie Ukrainie przez Wielką Brytanię uzbrojenia i amunicji zawierającej zubożony uran. Rosja już przekazała Białorusi dziesięć samolotów, które mogą przenosić pociski jądrowe, a do 1 lipca mają zostać zbudowane magazyny do przechowywania takiej broni. 
  • 31 marca podczas dorocznego przemówienia do narodu Aleksander Łukaszenka „zaproponował” zwolnienie z więzienia Andrzeja Poczobuta w zamian za przekazanie Białorusi przebywających w Polsce członków białoruskiego opozycyjnego Narodowego Zarządu Antykryzysowego na czele z Pawłem Łatuszką. Białoruski dyktator ironizował ponadto, iż odrzuca wymianę jeden na jeden. W odpowiedzi białoruscy opozycjoniści zaproponowali oddanie się w ręce reżimu w zamian za zwolnienie… wszystkich więźniów politycznych, których obecnie jest w Białorusi ponad 1500. W swym propagandowym orędziu Łukaszenka oskarżył kolejny raz Polskę o plany inwazji na Białoruś. – Chcą zniszczyć nasz kraj – mówił, zarzucając też Polakom, że szkolą białoruskich bojowników.
  • 4 kwietnia białoruska prokuratura umorzyła sprawę przeciwko Andżelice Borys, przewodniczącej niezależnego Związku Polaków na Białorusi. W oficjalnym zawiadomieniu napisano m.in., iż w trakcie trwającego dwa lata śledztwa białoruskie organy ścigania „nie dopatrzyły się w jej sprawie znamion czynów zabronionego”, a tym samym została ona oczyszczona z zarzutów „podżegania do nienawiści i rehabilitacji nazizmu”. Andżelika Borys została zatrzymana 23 marca 2021 r. na fali masowych protestów przeciwko sfałszowanym wynikom wyborów prezydenckich. Po roku zamieniono więzienie na areszt domowy. Część komentatorów uważa krok białoruskich władz za ustępstwo i gest dobrej woli w stosunku do Polski, inni z kolei widzą w nim element cynicznej gry reżimu Łukaszenki, który ma na celu skłócenie środowiska mniejszości polskiej w Białorusi.
  • Udostępniona 4 kwietnia do publicznej wiadomości uchwała Komisji Mienia Państwowego Białorusi znosi dotychczasowe zasady transliteracji cyrylicy na zapis alfabetem łacińskim. Nowe przepisy nakazują odchodzić od tzw. białoruskiej łacinki (przenosiła w zapisie brzmienie białoruskich nazw). Zdaniem komentatorów, niechęć reżimu rosyjskojęzycznego Aleksandra Łukaszenki do takiego zapisu wynika m.in. z tego, że ta popularna na przełomie XIX i XX wieku forma kojarzona jest z ruchami antyrosyjskimi i prozachodnimi. Obecnie używają jej niektórzy działacze i zwolennicy opozycji. Czyt. 
  • 6 kwietnia na cztery lata pozbawienia wolności w kolonii karnej został skazany w Mińsku dyrektor gazety „Białorusini i Rynek” Kanstancin Załatych. Postawiono mu zarzuty z czterech artykułów kodeksu karnego: „podżegania do nienawiści”, „znieważenia prezydenta”, „znieważenia przedstawiciela władzy” oraz „przekroczenia władzy lub uprawnień służbowych”.
  • 7 kwietnia sąd w Mińsku skazał zaocznie Walera Capkałę – niedoszłego kandydata na prezydenta Białorusi – na 17 lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze. Proces odbywał się bez obecności oskarżonego, który przebywa za granicą. Capkała został oskarżony przez reżimowe organa ścigania o kilka przestępstw, w tym „przyjęcia łapówki w postaci środków pieniężnych i innych korzyści majątkowych dla siebie i swoich bliskich w szczególnie dużym rozmiarze”, gdy pracował jako dyrektor Parku Wysokich Technologii w Mińsku.
  • Kolejne groby żołnierzy AK znajdujące się w Białorusi zostały zdewastowane. Tym razem zniszczono granitową tablicę z inskrypcją informującą o pochowanych na niedużym cmentarzu koło wsi Worziany żołnierzach V Wileńskiej Brygady AK. Partyzanci polegli w 1944 r. podczas zwycięskiej bitwy stoczonej z regularnymi jednostkami niemieckiego Wermachtu i żandarmerii wojskowej. Tablica pamiątkowa była umieszczona w miejscu ostatniego spoczynku co najmniej osiemnastu partyzantów. Nie wiadomo, co stało się z tablicą, a władze nie prowadzą w tej sprawie żadnych czynności wyjaśniających.
  • 18 kwietnia w Mińsku odbyło się spotkanie Aleksandra Łukaszenki z szefem samozwańczej Donieckiej Republiki Ludowej Denisem Puszylinem. Zdaniem wielu komentatorów wydarzenie to popycha Białoruś w kierunku bezpośredniego zaangażowania się w wojnę z Ukrainą. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Ukrainy potępiło to spotkanie i uznało je za próbę legitymizacji rosyjskiej administracji okupacyjnej w Doniecku. Kijów wezwał na konsultacje ambasadora Ukrainy w Białorusi Ihora Kyzyma.
  • Jak poinformowało Centrum Obrony Praw Człowieka „Wiasna”, w Homlu i Nowogródku zatrzymano co najmniej 15 osób. Wszyscy zostali oskarżeni o subskrybowanie „ekstremistycznych” serwisów w internecie. Funkcjonariusze państwowych służb rozpoczęli też zakrojoną na szeroką skalę tego rodzaju  akcję w Mińsku.
  • 20 kwietnia niższa izba białoruskiego parlamentu uchwaliła projekt ustawy, ograniczającej prawo wyjazdu za granicę określonym kategoriom obywateli. Nowe prawo stanowi rozwinięcie projektu, który pojawił się prawie rok temu. Przewiduje ono zakaz wyjazdu m.in. dla pracowników organizacji i urzędów państwowych, którzy mogą mieć dostęp do informacji, stanowiących tajemnicę państwową. Typowaniem Białorusinów, których dotkną ograniczenia podróżowania za granicę „ze względów interesów bezpieczeństwa państwa”, zajmie się KGB.
  • 21 kwietnia sąd w Mińsku rozpatrzył apelację od wyroku, wydanego 3 marca w sprawie kierownictwa Centrum Praw Człowieka Wiasna z jego liderem, laureatem Pokojowej Nagrody Nobla, Alesiem Bialackim. Odwołanie złożyła zarówno prokuratura, jak i oskarżeni. Po rozpatrzeniu apelacji poprzednie wyroki zostały utrzymane w mocy – 10 lat kolonii karnej dla Bialackiego, 9 lat dla Walancina Stefanowicza i siedem lat dla Uładzimira Łabkowicza. Surowe kary stały się prawomocne i wszyscy niebawem zostaną odtransportowani w miejsce ich odbywania. W świecie demokratycznym skazanych uznano za więźniów sumienia, domagając się ich uwolnienia.
  • 22 kwietnia w wieku 70 lat zmarł abp Artemiusz, który w latach 1996-2021 stał na czele diecezji grodzieńsko-wołkowyskiej Białoruskiego Egzarchatu Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej. Był jedynym hierarchą prawosławnym w Białorusi, który potępił przemoc władz wobec uczestników pokojowych protestów w sierpniu 2020 r. Za to został pozbawiony katedry i odesłany na emeryturę.
  • Białoruska prokuratura domaga się 10 lat pozbawienia wolności dla Ramana Pratasiewicza, opozycyjnego blogera, współtwórcy i redaktora  projektu medialnego Nexta. Został on zatrzymany w wyniku głośnego aktu terroryzmu państwowego, gdy w maju 2021 r. samolot cywilny lecący nad Białorusią zmuszono do lądowania w Mińsku. Pratasiewicz po zatrzymaniu podjął współpracę z reżimem Łukaszenki, co jednak nie zapobiegło procesowi, który 16 lutego rozpoczął się w Mińsku. Oprócz niego zaocznie sądzonych jest dwóch innych redaktorów kanału Nexta – Sciapan Puciła i Jan Rudzik. Prokurator zażądał dla nich kary 20 i 19 lat więzienia. 
  • Wojska rosyjskie regularnie ćwiczą na białoruskich poligonach. Jak poinformował szef zarządu szkolenia bojowego zbrojnych sił Białorusi generał major Aleksander Bos, w szkoleniu żołnierzy uczestniczy ponad pół tysiąca białoruskich instruktorów. Ma ono przygotować Rosjan do walki w Ukrainie. 
  • Nowa, nieznana dotąd sieć Mak.by, zastąpiła zamkniętego w ubiegłym roku amerykańskiego McDonald’sa. Restauracje Mak.by swoją estetyką wiernie przypominają pierwowzór, oferują też podobne menu. Właścicielem nowej sieci jest firma KSB Wiktori Restorany.

Пакінуць адказ

Ваш адрас электроннай пошты не будзе апублікаваны.

Календарыюм

Гадоў таму

  • ў красавіку

    980 – у 1044 г. пачаў княжаньне ў Полацку Усяслаў Брачыслававіч, званы Чарадзеем. Яго славутая дзейнасьць была апісана ў паэме „Слова аб паходзе Ігаравым”. 920 – у 1104 г. адбыўся вялікі паход кааліцыі князёў Кіеўскай Русі, арганізаваны Уладзімірам Манамахам на …ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Календарыюм / Kalendarium

Сёньня

  • (622) – 1402 г. – крыжацкі наезд на Гарадзеншчыну (таксама на частку Беласточчыны), аблога Гарадзенскага замку.
  • (70) – 22.04.1954 г. у Латвіі памёр Сяргей Сахараў (нар. 29.09.1880 г. у Полацку), беларускі фальклярыст і пэдагог, закончыў унівэрсытэт у Тарту (1911), узначальваў Беларускі аддзел Міністэрства асьветы Латвіі (1921-1925), у 1925-1932 гг. дырэктар Дзьвінскай Беларускай Гімназіі.

Новы нумар / Novy numer

Папярэднія нумары

Усе правы абаронены; 2024 Czasopis