Pa prostu / Па-просту

  • Płacz zwanoŭ

    21. Samaabarona i śmierć Żyda Berszki (1)

    Vielkija Aziarania, szto ŭ hminie Krynki, za Niemcami vielmi ciarpieli ad partyzantaŭ, usiakaj maści bandytaŭ i zładziejaŭ. Dajszło da taho, sztu ludzi zarhanizawali tut samaabaronu...ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Po pudlaśki / По-пудляські

  • Kinoman

    7. Moja klasa

    Časom lepi vtečy z lekciji v školi i poveselitisie z kolegami, bo teper, koli ja ohladajusie nazad, moju vsmiêsku vyklikajut ne škôlny ociênki, a vspominki. P. J. Abdul Kalam) U 1970-ch liêtach u Liceji nr 9 u Hajnuvci byli štyry rumnobiêžny klasy po pryblizno 30…ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

RSS і Facebook

Даўні вясельны абрад і абычаі

Яшчэ не так даўно – недзе 60 – 70 гадоў таму – вясельны абрад быў адным з важнейшых у жыцці вясковых жыхарoў. Як вядома, найважнейшыя тут будуць маладыя хлопец і дзяўчына, якіх бацькі хочуць пажаніць. Вось прыходзіць тая пара і шукаюць для хлопца адпаведную дзяўчыну. Гэтым займаюцца дарослыя з жыццёвым вопытам-досведам.

Найперш будуць допыты пра дзяўчыну з тае самае або суседняе вёскі. Пыталі хлопца, ці мае дзяўчыну, якая яму падабаецца і дзе яна жыве. У іншым выпадку самі падшукоўвалі яму будучую жонку. Ехалі да дзяўчыны і стараліся даведацца як мага найбольш пра яе ды як багаты яе бацькі. Рабілі гэтыя допыты вельмі сакрэтна. Найперш пыталі пра здароўе дамачадцаў, а яшчэ інакш то пачыналі гутарку пра пагоду або ці маюць на продаж карову, парасят. Найспрытней усё разведаць удавалася жанчынам.

Калі допыты прайшлі паспяхова, прыходзіў час на сваты. Кавалер са сватам ехалі ў дом дзяўчыны. Дагаворы першапачаткова ішлі з бацькамі. Сват – вядома – расхвальваў кавалера. Дзяўчына ў той час займалася дамашнімі абавязкамі. Хлопец паглядаў на дзяўчыну і даваў знаць свату сакрэтнымі спосабамі, ці дзяўчына яму падабаецца. І вось бацькі папрасілі дачку да сябе за стол. Яна сядзела і маўчала. Усё вырашалі бацькі. Калі дагаварыліся і адносна пасагу ад дзяўчыны, перавязвалі маршалка ручніком. Сват запрашаў у госці да кавалера.

Праз тыдзень ехалі бацькі ў розгляды да дому кавалера. Там і зноў дагаворы пра будучыню маладых, дзе яны будуць жыць і з чым усё пачынаць, з якім дабыткам. Былі яшчэ гэтак званыя лады або інакш змовіны. Размовы ішлі ў вузкім кругу, між іншым, пра тое, колькі гасцей запрасіць на вяселле і іншыя важныя дэталі вяселля.

І вось пачалася руплівая падрыхтоўка да вяселля. Трэба ж запрасіць сваякоў сям’і, а таксама сяброў ды сябровак на вяселле. Неабходна ж рыхтаваць усялякую ежу і напоі на сталы. Не забыць, каб „бабкі” спеклі каравай. Клікалі каравайніц і назначалі галоўную каравайніцу. Не кожны мог пры гэтым быць прысутным, а ўжо напэўна не мужчыны. Калі цеста расло, жанчыны спявалі песні.

Перад шлюбам абавязкова ладзілі дзявочы і кавалерскі вечары з гуляннем моладзі. Гулялі да позніх гадзін вечара.

Перад выездам да шлюбу быў пачастунак у кожнага з пары маладых: у дзяўчыны і кавалера асобна. Госці толькі крыху выпівалі для падхмелкі – зараз жа будуць ехаць у царкву. Больш піць гарэлкі нельга і трэба весці сябе прыстойна. Пільнавалі недысцыплінаваных дружбантаў дружкі (шаферкі). Перад выездам у царкву родныя бацькі і хрышчоныя благаславілі сваіх дзяцей.

Вяселле працягвалася сама менш два дні: па адным у маладой і ў маладога. Пры тым спявалі многа вясельных вясёлых і жартоўных песень. На другі дзень ехалі да маладога. Караваем частавалі на другі дзень. Пры гэтым гучна ды з прытупам ігралі вясельныя музыканты. Тады ўдзельнікі вяселля давалі падаркі маладым. Маршалак заахвочваў дарыльшчыкаў не скупіцца, быць шчодрым. На што як на што, але на вяселле вяскоўцы не шкадавалі грошай!

Янка Целушэцкі

Пакінуць адказ

Ваш адрас электроннай пошты не будзе апублікаваны.

Календарыюм

Гадоў таму

  • у лютым

    185 – 12 (24).02.1839 г. быў скліканы сабор вуніяцкай царквы, які прыняў рашэньне пра яе далучэньне да праваслаўнай царквы. Каля 1,5 мільёна вернікаў (на беларускіх землях) было далучана да праваслаўя, частка з вуніятаў стала рыма-католікамі. Вунія на землях Каралеўства Польскага …ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Календарыюм / Kalendarium

Сёньня

  • (556) – 29.02.1468 выданьне „Судзебніка” Казіміра IV – першага збору законаў Вялікага Княства Літоўскага.
  • (152) – 29.02.1872 г. у Крынках Аршанскага пав. нар. Вітольд Бялыніцкі-Біруля, вядомы мастак пэйзажыст. З 1947 г. жыў пад Менскам. Памёр 18.06.1957 г. у Твэры, пахаваны на Новадзявічых могілках у Маскве.
  • (116) – 29.02.1908 г. у Улан-Удзэ (Бур’яцыя) нар. Ядвіга Бяганская, пісьменніца і перакладчыца. У 1922 г. вярнулася з бацькамі ў Беларусь. Закончыла літаратурна-лінгвістычнае аддзяленьне пэдагагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэта ў Менску (1930). У 1936 г. дэбютавала вершамі ў часопісе „Малады араты”. Працавала выкладчыцай рускай і беларускай мовы ў менскіх школах. У 1937 г. была арыштаваная і сасланая на Калыму, адкуль вярнулася на Гомельшчыну ў 1947 г. Пасяліцца ў Менску змагла толькі ў 1954 г. У гг. 1956-1964 працавала старшым рэдактарам перадач для дзяцей і юнацтва на Беларускім радыё. Памерла 3.04.1992 г.у Менску, пахаваная на Паўночных могілках.

Новы нумар / Novy numer

Папярэднія нумары

Copyright © 2024 Czasopis