Pa prostu / Па-просту

  • Płacz zwanoŭ

    23. Zabytaja tragedia kala Krynak (1)

    U viosaczcy Trejgli niedaloka Krynak za sanacji żyli bahatyja haspadare Jurczeni, jakija mieli 23 ha ziamli. „Bahatyroŭ” u czerwcu 1941 r. enkavudzisty vyvieźli na Sibir (viarnulisa ŭ 1946 r.). Z hetaj pryczyny pośle pajszła ŭ vioscy i vakolicy nizhoda. Syn „kułakoŭ” Edzik za sanacji byŭ…ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Po pudlaśki / По-пудляські

  • Kinoman

    11. Jabłyka i pomarančy

    Knižki i filmy podôbny do jabłyk i pomarančuv. Odny i druhi naležat do ovocuv, ale smakujut preč po-raznomu. (Steven King) To było tohdy, jak ja brontavsie hołodny po Krystijaniji, siêtum divovidnum miêsti, kotoroho čołoviêk ne pokine, poka vono ne nakłade na joho svojoji pôznaki… Siêty… ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

RSS і Facebook

Даўні вясельны абрад і абычаі

Яшчэ не так даўно – недзе 60 – 70 гадоў таму – вясельны абрад быў адным з важнейшых у жыцці вясковых жыхарoў. Як вядома, найважнейшыя тут будуць маладыя хлопец і дзяўчына, якіх бацькі хочуць пажаніць. Вось прыходзіць тая пара і шукаюць для хлопца адпаведную дзяўчыну. Гэтым займаюцца дарослыя з жыццёвым вопытам-досведам.

Найперш будуць допыты пра дзяўчыну з тае самае або суседняе вёскі. Пыталі хлопца, ці мае дзяўчыну, якая яму падабаецца і дзе яна жыве. У іншым выпадку самі падшукоўвалі яму будучую жонку. Ехалі да дзяўчыны і стараліся даведацца як мага найбольш пра яе ды як багаты яе бацькі. Рабілі гэтыя допыты вельмі сакрэтна. Найперш пыталі пра здароўе дамачадцаў, а яшчэ інакш то пачыналі гутарку пра пагоду або ці маюць на продаж карову, парасят. Найспрытней усё разведаць удавалася жанчынам.

Калі допыты прайшлі паспяхова, прыходзіў час на сваты. Кавалер са сватам ехалі ў дом дзяўчыны. Дагаворы першапачаткова ішлі з бацькамі. Сват – вядома – расхвальваў кавалера. Дзяўчына ў той час займалася дамашнімі абавязкамі. Хлопец паглядаў на дзяўчыну і даваў знаць свату сакрэтнымі спосабамі, ці дзяўчына яму падабаецца. І вось бацькі папрасілі дачку да сябе за стол. Яна сядзела і маўчала. Усё вырашалі бацькі. Калі дагаварыліся і адносна пасагу ад дзяўчыны, перавязвалі маршалка ручніком. Сват запрашаў у госці да кавалера.

Праз тыдзень ехалі бацькі ў розгляды да дому кавалера. Там і зноў дагаворы пра будучыню маладых, дзе яны будуць жыць і з чым усё пачынаць, з якім дабыткам. Былі яшчэ гэтак званыя лады або інакш змовіны. Размовы ішлі ў вузкім кругу, між іншым, пра тое, колькі гасцей запрасіць на вяселле і іншыя важныя дэталі вяселля.

І вось пачалася руплівая падрыхтоўка да вяселля. Трэба ж запрасіць сваякоў сям’і, а таксама сяброў ды сябровак на вяселле. Неабходна ж рыхтаваць усялякую ежу і напоі на сталы. Не забыць, каб „бабкі” спеклі каравай. Клікалі каравайніц і назначалі галоўную каравайніцу. Не кожны мог пры гэтым быць прысутным, а ўжо напэўна не мужчыны. Калі цеста расло, жанчыны спявалі песні.

Перад шлюбам абавязкова ладзілі дзявочы і кавалерскі вечары з гуляннем моладзі. Гулялі да позніх гадзін вечара.

Перад выездам да шлюбу быў пачастунак у кожнага з пары маладых: у дзяўчыны і кавалера асобна. Госці толькі крыху выпівалі для падхмелкі – зараз жа будуць ехаць у царкву. Больш піць гарэлкі нельга і трэба весці сябе прыстойна. Пільнавалі недысцыплінаваных дружбантаў дружкі (шаферкі). Перад выездам у царкву родныя бацькі і хрышчоныя благаславілі сваіх дзяцей.

Вяселле працягвалася сама менш два дні: па адным у маладой і ў маладога. Пры тым спявалі многа вясельных вясёлых і жартоўных песень. На другі дзень ехалі да маладога. Караваем частавалі на другі дзень. Пры гэтым гучна ды з прытупам ігралі вясельныя музыканты. Тады ўдзельнікі вяселля давалі падаркі маладым. Маршалак заахвочваў дарыльшчыкаў не скупіцца, быць шчодрым. На што як на што, але на вяселле вяскоўцы не шкадавалі грошай!

Янка Целушэцкі

Пакінуць адказ

Ваш адрас электроннай пошты не будзе апублікаваны.

Календарыюм

Гадоў таму

  • ў чэрвені

    530 – 1494 г. – атрыманьне горадам Высокае самакіраваньня паводле магдэбургскага права. 220 – 1.06.1804 г. у Наваспаскім на Смаленшчыне нар. Міхал Глінка, кампазітар, заснавальнік рускай клясычнай музыкі. Найбольш вядомыя яго творы: оперы „Жыцьцё за цара” (1836), „Руслан і Людміла” …ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Календарыюм / Kalendarium

Сёньня

  • (452) – 23.06.1572 г. у Кнышыне на Беласточчыне памёр Зыгмунт Аўгуст (нар. 1.08.1520 г.), апошні кароль Польшчы ды Вялікі князь літоўскі з роду Ягелёнаў.
  • (78) – 23.06.1946 г. заснаваньне ў Рэгенсбургу (Нямеччына) Крывіцкага Навуковага Таварыства імя Пранцішка Скарыны, якога старшынёй стаў др. Янка Станкевіч. Таварыства між іншым публікавала навуковы часопіс „Веда”.
  • (32) – 23.06.1992 г. у Варшаве быў падпісаны старшынёй Вышэйшай Рады Рэспублікі Беларусь Станіславам Шушкевічам і прэзыдэнтам Рэчыпаспалітай Польскай Лехам Валэнсам польска-беларускі Трактат пра добрае суседзтва і сяброўскае супрацоўніцтва

Новы нумар / Novy numer

Папярэднія нумары

Усе правы абаронены; 2024 Czasopis