
Mimo uwolnienia w grudniu przez władze w Białorusi kolejnej grupy więźniów politycznych, tyrania w tym kraju nie ustaje. Wciąż w więzieniach przetrzymywanych jest ponad tysiąc osób, odbywających wyroki za przekonania opozycyjne. Cały czas notuje się nowe aresztowania, a społeczeństwo jest zastraszone.
Głównym architektem zakrojonych na szeroką skalę represji, przypominających czasy stalinowskie, jest szef KGB Iwan Tertel, 59-letni generał z polskimi korzeniami. Funkcję tę objął 4 września 2020 r., gdy trwały jeszcze masowe protesty po sfałszowanych wyborach prezydenckich. Łukaszenka wyznaczył mu zadanie ich zdławienia i niedopuszczenia, by wybuchły ponownie.
Nowy szef KGB nakazał podległym służbom identyfikację mas uczestniczących w protestach na podstawie operacyjnych nagrań wideo oraz analizy tysięcy zdjęć w Internecie. Te żmudne działania potrzebowały czasu. – Szykujemy się do wiosny, będziemy działać brutalnie, w zależności od rozwoju sytuacji, sprawiedliwie, ale brutalnie – mówił Tertel w grudniu 2020 r. Rozpoczęło się długofalowe pacyfikowanie białoruskiego społeczeństwa. KGB i milicja przeprowadzały „chapun” (łapankę) raz za razem. Wykorzystywane przez rządową propagandę farsy procesów sądowych stały się codziennością. Zapadały absurdalne wyroki, jak 10 lat kolonii za „znieważenie Łukaszenki”.
Tertel osobiście nadzorował śledztwa, zarządzał tortury zatrzymanych od razu na komisariacie. Bezwzględne metody zastosowano wobec więźniów politycznych w koloniach karnych. Terror trwa do dziś.
Iwan Tertel w dzieciństwie i młodości używał imienia Jan. Urodził się w niewielkiej miejscowości Priwałki na Grodzieńsczyźnie w rodzinie katolickiej, która jak wiele w tamtej okolicy czuła się Polakami. Syn operatora kina i bibliotekarki po ukończeniu szkoły w litewskich Druskiennikach wybrał ścieżkę kariery w wojsku i milicji. Wychowany w cieniu kościoła stał się ateistą, odciął się od rodzinnych korzeni, a dziś demonstruje wrogość wobec Polski i przywiązania do polskości swych rodaków z Grodzieńszczyzny.
Obiektem takiej wręcz nienawiści jest dla Tertela niezłomny Andrzej Poczobut, którego zna od lat. Podczas kolejnych rund negocjacyjnych polskiej dyplomacji i Zachodu, mających na celu objąć zwolnieniem także Poczobuta, Tertel do tego nie dopuszcza, zarzucając mu „zdradę narodową”. Stawia wobec niego nieludzkie wprost żądanie wyrzeczenia się Polski i pokajanie się w propagandowym nagraniu.
Do Tertela przylgnęło przezwisko „Fantomas” ze względu na podobieństwo twarzy do bohatera francuskiego przeboju kinowego z lat 60., cieszącego się w ZSRR wyjątkową popularnością.











