Pa prostu / Па-просту

  • Płacz zwanoŭ

    23. Zabytaja tragedia kala Krynak (1)

    U viosaczcy Trejgli niedaloka Krynak za sanacji żyli bahatyja haspadare Jurczeni, jakija mieli 23 ha ziamli. „Bahatyroŭ” u czerwcu 1941 r. enkavudzisty vyvieźli na Sibir (viarnulisa ŭ 1946 r.). Z hetaj pryczyny pośle pajszła ŭ vioscy i vakolicy nizhoda. Syn „kułakoŭ” Edzik za sanacji byŭ…ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Po pudlaśki / По-пудляські

  • Kinoman

    11. Jabłyka i pomarančy

    Knižki i filmy podôbny do jabłyk i pomarančuv. Odny i druhi naležat do ovocuv, ale smakujut preč po-raznomu. (Steven King) To było tohdy, jak ja brontavsie hołodny po Krystijaniji, siêtum divovidnum miêsti, kotoroho čołoviêk ne pokine, poka vono ne nakłade na joho svojoji pôznaki… Siêty… ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

RSS і Facebook

У Бельску ўжо амаль здаліся, у Гайнаўцы яшчэ не

Матура 2024 у Гайнаўскім белліцэі Фота з Фейсбука
Матура 2024 у Гайнаўскім белліцэі
Фота з Фейсбука

17 траўня ліцэісты з Падляшша здавалі выпускны экзамен па мовах нацыянальных меншасцей – літоўскай (у Пуньску) і беларускай (у Бельску і Гайнаўцы). У нашых белліцэях усё не вырашана юрыдычная праблема, ці гэта яшчэ абавязковае ці ўжо не. 

Напомнім, што яшчэ ў мінулым школьным годзе ў Бельскім белліцэі большасць вучняў – са згоды бацькоў – адмовілася ўжо тады. Маштаб адставак вялікі, бо цяпер да экзамену з беларускай мовы прыступілі тут толькі тры вучні на 44 выпускнікоў (11 вучняў было звольненых як лаўрэаты алімпіяды з гэтага прадмету). Выконваючы абавязкі дырэктара школы Пётр Вавульскі гаворыць, што падпарадкоўваецца мінулагоднім інструкцыям Міністэрства адукацыі і беластоцкай кураторыі, што матура па беларускай мове не з’яўляецца ўжо абавязковай.

Тым часам дырэктар Гайнаўскага белліцэя Ігар Лукашук лічыць інакш. Таму ў яго школе надалей гэты экзамен быў абавязковым і пісалі яго 59 вучняў і яшчэ 15 было звольненых.

У мінулым годзе прадстаўнікі сямнаццаці беларускіх арганізацый падпісаліся пад пратэстам супраць дзеянняў урадавай адміністрацыі, якія „парушаюць правы беларускай нацыянальнай меншасці, дэ-факта накіраваныя на ліквідацыю існуючых у Польшчы дзяржаўных школ з дадатковым навучаннем беларускай мовы, шляхам змены характару гэтых школ, якія праводзяцца пад выглядам нібыта добраахвотнасці навучання беларускай мовы”. Пад пратэстам, накіраваным у гэтай справе ў Еўрапарламент, сабрана было больш чым дзве тысячы подпісаў.

Справа аднак у тым, што большасці бацькам вучняў, якія пасылаюць іх у беллліцэі з увагі перад усім на высокі там узровень навучання, гэтая справа не такая важная. Такое стаўленне адлюстроўвае, на жаль, асіміляцыйныя працэсы сярод нашай меншасці і недастатковую нацыянальную свядомасць.

Чаму так ёсць, добра відаць на прыкладзе шмат меншай ад нас жменькі літоўцаў у Польшчы. У ліцэі ў Пуньску усе прадметы – акрамя польскай мовы, гісторыі і геаграфіі – выкладаюцца на літоўскай мове. У траўні з гэтага прадмету экзамен здаваў 31 выпускнік. Палова іх збіраецца вучыцца ў Літве, у асноўным на медыцынскім накірунку. 

Каб надта русіфікаваная беларуская дзяржава была больш нацыянальнай, дэмакратычная, а перад усім не падтрымлівала Масквы ў яе вайне з Украінай, мы на Падляшшы таксама як літоўцы мелі б мацнейшае пачуццё беларускай нацыянальнай самасвядомасці.

Пакінуць адказ

Ваш адрас электроннай пошты не будзе апублікаваны.

Календарыюм

Гадоў таму

  • ў чэрвені

    530 – 1494 г. – атрыманьне горадам Высокае самакіраваньня паводле магдэбургскага права. 220 – 1.06.1804 г. у Наваспаскім на Смаленшчыне нар. Міхал Глінка, кампазітар, заснавальнік рускай клясычнай музыкі. Найбольш вядомыя яго творы: оперы „Жыцьцё за цара” (1836), „Руслан і Людміла” …ЧЫТАЦЬ ДАЛЕЙ / CZYTAJ DALEJ

Календарыюм / Kalendarium

Сёньня

  • (452) – 23.06.1572 г. у Кнышыне на Беласточчыне памёр Зыгмунт Аўгуст (нар. 1.08.1520 г.), апошні кароль Польшчы ды Вялікі князь літоўскі з роду Ягелёнаў.
  • (78) – 23.06.1946 г. заснаваньне ў Рэгенсбургу (Нямеччына) Крывіцкага Навуковага Таварыства імя Пранцішка Скарыны, якога старшынёй стаў др. Янка Станкевіч. Таварыства між іншым публікавала навуковы часопіс „Веда”.
  • (32) – 23.06.1992 г. у Варшаве быў падпісаны старшынёй Вышэйшай Рады Рэспублікі Беларусь Станіславам Шушкевічам і прэзыдэнтам Рэчыпаспалітай Польскай Лехам Валэнсам польска-беларускі Трактат пра добрае суседзтва і сяброўскае супрацоўніцтва

Новы нумар / Novy numer

Папярэднія нумары

Усе правы абаронены; 2024 Czasopis