
racyja.com
- Jubileusz 40-lecia Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach
- www. racyja.com
- 30 września w Klubie Zmiana Klimatu w Białymstoku odbyła się premiera spektaklu „Epitafium dla proroka Ilji: Misterium Wierszalińskie” w reżyserii Bartłomieja Krysiuka. Sztuka powstała jako fikcyjna w dużej mierze interpretacja wydarzeń z życia podlaskiego białoruskiego chłopa z Grzybowszczyzny Eljasza Klimowicza, zwanego prorokiem Ilją. Przedstawienie w październiku odwiedziło kilkanaście polskich miast.
- 3 października w Zbuczu (gm. Czyże) odbyło się cykliczne wydarzenie pod nazwą „Dawajte pohoworym”. Organizatorami przedsięwzięcia byli Gminny Ośrodek Kultury w Czyżach i Fundacja Zbucz, Dziedzictwo i Współczesność Podlasia.
- 4 października obchodzono jubileusz 40-lecia działalności Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach (Bielsk Podlaski). Ten stworzony i kierowany przez Doroteusza Fionika ośrodek jest jednym z najbardziej oryginalnych przykładów kulturotwórczych inicjatyw regionie, często nagradzanym i docenianym za swoją działalność w całej Polsce. Z okazji jubileuszu na ścianie budynku w siedzibie stowarzyszenia odsłonięto pamiątkowy mural autorstwa Mirosława Zdrajkowskiego.
-

Debiutancki koncert zespołu Filamaty na XXXI Festiwalu „Bardaŭskaja Vosień” 23 października w Bielskim Podlaskim
racyja.com - 4 października w Akademii Supraskiej odbył się panel naukowy „Historia Prawosławnego Monasteru Zwiastowania Bogurodzicy w Supraślu w XX wieku. Między Golgotą a Zmartwychwstaniem – dziedzictwo, kultura i status prawny”. Wydarzenie zorganizowały Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy w Supraślu, Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie oraz Akademia Supraska.
- 5 października, z okazji rozpoczynającego się roku akademickiego, w białostockiej prawosławnej katedrze św. Mikołaja odbyło się nabożeństwo w intencji studentów, wykładowców i pracowników szkół wyższych Białegostoku. Wspólnej modlitwie przewodniczył arcybiskup Jakub, ordynariusz diecezji białostocko-gdańskiej.
- 9 października, w ramach Targów i Forum Sztuki Art Białystok, odbywających się na Wydziale Architektury Politechniki Białostockiej, otwarto wystawę „Lekcja pokory. Las Rzeka”, dwóch znanych w białoruskim środowisku artystów – Wiktora Kabaca i Włodzimierza Naumiuka. Ekspozycję przygotowało Centrum Kultury Białoruskiej w Białymstoku.
- 9 października w Czyżach obchodzono uroczyście pierwszą rocznicę nadania miejscowej szkole podstawowej imienia Wiktora Szweda. W ramach jubileuszu Gminny Ośrodek Kultury i Biblioteka Publiczna w Czyżach, we współpracy z Centrum Kultury Białoruskiej w Białymstoku, zorganizowały pokaz interaktywnego spektaklu dla dzieci i dorosłych „Magiczny teatr Łarysy Gieniusz”. Przedstawienie przygotowali białoruscy artyści Vasil Drańko-Majsiuk i Alena Bayarava.


- 9 października, w ramach Nocy Księgarni, można było odwiedzić białoruską księgarnię Kamunikat shop, znajdującą się w Centrum Kultury Białoruskiej w Białymstoku. Odwiedzający mogli nie tylko kupić książki, ale również posłuchać białoruskiej poezji i piosenek.
- 9 i 12 października w Wiejskim Domu Kultury w Rybołach odbyły się warsztaty poświęcone tradycji ręcznika podlaskiego – jego historii, symbolice oraz technikom wykonywania tradycyjnych zdobień. Projekt „Ręcznik. Cykl życia. Kontynuacja tradycji ręcznika podlaskiego” zrealizował Miejski Ośrodek Animacji Kultury w Zabłudowie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z Funduszu Promocji Kultury.
- 13 października w ramach Festiwalu Kierunek Wschód X, organizowanym przez Teatr Dramatyczny im. A. Węgierki w Białymstoku, pokazano dwukrotnie spektakl „Bieżeńcy 1915”, zrealizowany przez białoruski BY Teatr. Spektakl powstał na podstawie książki Anety Prymaki-Oniszk „Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy”. Warto dodać, iż przestawienie otrzymało II Nagrodę „Złamany Szlaban” na 35. Międzynarodowym Festiwalu Teatralnym Bez Granic, który w dniach 3-11 października odbywał się po obu stronach polsko-czeskiej granicy – w Cieszynie i Czeskim Cieszynie.
- Jarosław Iwaniuk, znany białoruski dziennikarz i wydawca z Białegostoku, założyciel Fundacji Kamunikat org., portalu pod tą samą nazwą, a także Wydawnictwa i Biblioteki Kamunikat, stał się osobą oficjalnie ściganą przez wymiar sprawiedliwości Białorusi wespół z rosyjskim MSW. Wydając, gromadząc i udostępniając publikacje niezależnych od reżimu Łukaszenki białoruskich autorów, stał się wrogiem Mińska. Wcześniej jego wydawnictwo białoruskie KGB wpisało na listę „organizacji ekstremistycznych”.
- „Kryzys? W Podlaskiem odporność mamy w naturze” – bilboardy o takiej treści pojawiły się w eksponowanych miejscach w całym Białymstoku i w województwie podlaskim. Slogan ten promuje swoim wizerunkiem „Babcia Kryzysia”, czyli Anna Trochimczyk z Koła Gospodyń Wiejskich Ale Babki ze wsi Słuczanka w gm. Gródek. Akcję przygotował Podlaski Urząd Wojewódzki.
- 15 października znany białoruski polityk (lider Białoruskiej Chrześcijańskiej Demokracji) i były więzień polityczny Paweł Siewiaryniec spotkał się z mieszkającymi w Białymstoku Białorusinami w hubie „Nowaja Ziamla”. Podczas spotkania zaprezentował swoją książkę „Sól ziemi” oraz omawiał bieżące kwestie polityczne.
- W dniach 16-18 października w prawosławnym monasterze Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy w Supraślu odbyły się XXI Modlitewne Spotkanie Studentów. Młodzież akademicka uczestniczyła we wspólnych nabożeństwach, brała udział w dyskusjach i wykonywała wspólnie prace na rzecz monasteru. Spotkanie zorganizowało Bractwo Młodzieży Prawosławnej w Polsce.
- 21 października w Skansenie w Puchłach (gm. Narew) odbyło się spotkanie naukowe poświęcone historii i tradycji mniejszości białoruskiej w Polsce. Jego uczestnicy mogli wysłuchać dwóch wykładów: „Wnętrza dziewiętnastowiecznych izb chłopskich na przykładzie skansenowego obiektu ze wsi Kotły” i „Rola ikony w życiu ludności prawosławnej”. Prelekcje przygotowało Stowarzyszenie „Dawne Podlasie”, którym kieruje prof. Irena Matus. Współorganizatorem wydarzenia był Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego.
- 23 października w galerii Okręgowej Izby Lekarskiej w Białymstoku otwarto wystawę prac Jerzego Nowosielskiego, jednego z najważniejszych polskich artystów XX w. Na ekspozycję pod nazwą „Pneuma” złożyły się dzieła pochodzące od prywatnych kolekcjonerów oraz ze zbiorów Parafii Prawosławnej pw. Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny w Krakowie.
- 23 października, z okazji pierwszych urodzin Izby Pamięci Gminy Gródek, odbyło się otwarcie wystawy makatek kuchennych „Gadki z Gródeckiej Makatki”. Wyeksponowano w sumie ponad 40 makatek z lat 50-60. XX w., podarowanych przez mieszkańców Gródka i okolic. Wystawę, którą można oglądać do 31 grudnia 2026 r., przygotowało Gminne Centrum Kultury w Gródku.
- W dniach 23-24 października w Bielsku Podlaskim odbył się 31. Festiwal Białoruskiej Poezji Śpiewanej i Piosenki Autorskiej Bardauskaja Wosień. Oprócz koncertów, w ramach festiwalu odbyły się: spektakl „Zekameron”, oparty na twórczości Maksima Znaka, spotkanie ze wspomnianym twórcą, a także dyskusja wokół Sokrata Janowicza, połączona z pokazem filmu Mikołaja Wawrzeniuka, poświęconego pisarzowi. Wydarzenie zorganizowała Fundacja Tutaka z Białegostoku we współpracy ze Związkiem na Rzecz Edukacji i Promocji Kultury Białoruskiej – Szczyty.
- 24 października w Białymstoku odbył się zjazd Białoruskiej Chrześcijańskiej Demokracji na uchodźstwie. Wzięło w nim udział około stu pięćdziesięciu członków partii oraz zaproszeni goście z Warszawy, Wilna, Brukseli i Pragi. Debatowano o teraźniejszości i przyszłości Białorusi, apelując, by w związku z wojną w Ukrainie jej los nie rozstrzygał się bez udziału samych Bialorusinów. Szefem partii na kolejną kadencję został wybrany dotychczasowy współprzewodniczący, więzień polityczny reżimu w Mińsku, Paweł Siewiaryniec.
- Sąd w Białymstoku uznał za „prawnie niedopuszczalną” ekstradycję dziennikarza i byłego redaktora portalu Mahiloŭski Rehijon, Dzmitryja Sałaŭjowa, o wydanie którego wnioskowała sierpniu 2026 r. Prokuratura Generalna Białorusi. Dziennikarz przeniósł się do Polski w 2021 r., gdy dowiedział się o wszczęciu przeciwko niemu sprawy karnej – za rzekome utworzenie formacji ekstremistycznej i udział w niej – a następnie o tym, że jest poszukiwany na terytorium Rosji i Białorusi. Polski sąd orzekł, że wydanie Sałaŭjowa białoruskim władzom jest niedopuszczalne, ponieważ w państwie wnioskującym o ekstradycję mogłoby dojść do naruszenia jego wolności i praw.
- 25 października w Czyżach odbyły się XXXI Jesienne Spotkania z Folklorem Białoruskim. W programie wydarzenia znalazły się występy teatru obrzędowego i prezentacje zespołów folklorystycznych z regionu, rozstrzygnięto także konkurs plastyczny. Spotkania zorganizowali Wójt Gminy Czyże i Gminny Ośrodek Kultury w Czyżach przy współpracy z Centrum Kultury Białoruskiej w Białymstoku.











