
president.gov.by
19 marca Aleksander Łukaszenka wypuścił z więzień 250 osób, piętnastu z nich deportowano na Litwę. To kolejna grupa, jak dotąd najliczniejsza, uwolniona w wyniku czwartej już tury mediacji amerykańskiej delegacji pod kierownictwem wysłannika prezydenta USA Donalda Trumpa Johna Coale’a. Tak jak poprzednio często na wolność wyszły skazane po protestach w 2020 roku osoby, którym i tak niedługo kończy się wyrok. Wśród zwolnionych znaleźli się m.in. Mikita Załataraŭ, skazany w 2021 r., gdy miał 16 lat, na 5 lat kolonii poprawczej za udział w „masowych zamieszkach”, Siarhiej Mauszuk, który otrzymał wyrok 6,5 roku więzienia za udział w protestach w Pińsku, a także anarchista Pawieł Szpetny, zasądzony na 6 lat za „działania rewolucyjne”, a potem dodano mu jeszcze dwa lata.
Łukaszenka uwolnił również dziennikarkę Biełsatu Kaciarynę Andrejewą. Po jej głośnym zatrzymaniu w 2020 roku w Mińsku podczas relacjonowania na żywo protestów została skazana na osiem lat więzienia za „zdradę państwa”. Wyszła na wolność po prawie sześciu latach. W więzieniu wciąż pozostaje jej mąż Ihar, aresztowany w 2024 r.
USA w zamian za uwolnienie ostatniej grupy zgodziły się złagodzić kolejne sankcje gospodarcze nałożone na Białoruś, tym razem wobec dwóch banków i ministerstwa finansów, a także dwóch koncernów. Zniesione zostało embargo na eksport nawozów potasowych, na czym władzom w Mińsku najbardziej zależało. Przed nałożeniem sankcji Białoruś miała w tym sektorze 20 proc. światowego rynku, co przynosiło jej ogromne dochody.
Łukaszenka, pytany w przededniu wizyty Coale’a w Mińsku o charakter negocjacji z USA, odpowiedział dziennikarzom, że „rozmowy te dotyczą uwolnienia tzw. więźniów politycznych ze względów humanitarnych”. Przyznał też, że Amerykanie domagają się, by nie wydalać ich z kraju. – Ale jeśli zostaną w Białorusi, jaką ja mam gwarancję, że nie spróbują znów mnie obalić, jak podczas protestów w 2020 r.? – odpowiedział pytaniem.
Lider białoruskiej opozycji Paweł Łatuszka, komentując negocjacje, powiedział, że „na oczach całego świata Łukaszenka handluje ludźmi jak towarem”. Jego zdaniem teraz chce sprzedać Amerykanom wydobywaną w Białorusi sól potasową za 3,3 mld dolarów. Mocno mu na tym ma zależeć, gdyż białoruska gospodarka pogrąża się w kryzysie.
Reżim w Mińsku nie zaprzestaje represji, wciąż zapadają wyroki o charakterze politycznym. W więzieniu nadal pozostaje działacz mniejszości polskiej w Białorusi, więzień sumienia Andrzej Poczobut, odbywający wyrok ośmiu lat więzienia. Polska wciąż stosuje naciski na Mińsk i prowadzi negocjacje w celu jego uwolnienia, lecz Łukaszenka pozostaje nieugięty, stawiając w zamian żądania niemożliwe do zrealizowania przez Warszawę.
Według szacunków organizacji praw człowieka Wiasna w białoruskich więzieniach i koloniach karnych przebywa jeszcze około tysiąca więźniów politycznych. Ciągle dochodzą nowi. Na początku marca wyrok trzech lat kolonii karnej usłyszał muzyk Aleh Chamienka, lider znanego m.in. z występów na festiwalu Basowiszcza zespołu Pałac. Został on skazany za współpracę z Radiem Racja, wpisanym w Białorusi na tzw. ekstremistyczną listę.











