Mova nanova – kursy patriotyzmu Ewa Zwierzyńska (Cz 9/2014)

Ewa Zwierzyńska

Celem naszych spotkań jest nie tyle nauka języka białoruskiego, co kształtowanie światopoglądu. Język białoruski – tak jak każdy zresztą język – tworzy swój odrębny świat. Jest to świat paralelny do świata języka rosyjskiego, dominującego w naszym kraju. Chcemy ludziom stworzyć możliwość dołączania do świata białoruskiego – mówi Ihar Kuźminicz, który wraz z Volhą Astrouską prowadzi w Grodnie kursy języka białoruskiego „Mova nanova”.

Niewielka salka zapełniona jest po brzegi, spóźnialscy tłoczą się koło drzwi, pozostały im już tylko miejsca stojące. Na spotkanie przyszło ok. 50 osób, w większości młodzież, ale jest też kilka osób starszych, a nawet całe rodziny. Od czasu rozpoczęcia spotkań, czyli od marca bieżącego roku, kursy cieszą się niesłabnącą popularnością. Na sali panuje swobodna, radosna atmosfera. Swój udział mają w tym prowadzący – entuzjastyczni i pełni zapału do pracy. Białoruskość rozlewa się w powietrzu jak elektryczność. Wszyscy mówią po białorusku, oddychają wolnością, w której mogą bez skrępowania rozmawiać w swoim ojczystym języku. Tą radość można przyrównać do radości z powrotu do własnego domu.

Każde spotkanie ma swój temat wiodący, dzisiejsze poświęcone będzie poezji, ale najpierw blok dla najmłodszych. Dzieciaki oglądają „Świnkę Pepę” po białorusku, potem uczą się słów grzecznościowych: dzień dobry, dziękuję, przepraszam. Każde z nich dostaje rysunek do pokolorowania. Powtarzają nazwy pór roku i miesięcy, a potem układają wierszyki o dniach tygodnia. Prowadzący przygotowali mnóstwo multimedialnych materiałów: filmy, pliki audio, piosenki. Grupa młodzieży przygotowała swoje wystąpienie, poświęcone białoruskiemu poecie Ryhorowi Baradulinowi. Podczas czytania jego poezji w pewnej chwili wszyscy uczestnicy powstali i zjednoczyli się recytując jego wiersz: „Hatowy usio addać, i tym bahaty, my-Biełarusy, My-narod taki”. Na sali zapanowała podniosła, uroczysta atmosfera. Słowa Ihara Kuźmicza o zanurzaniu się w białoruski świat nie okazały się pustym frazesem. Te spotkania to nie tylko nauka języka ale też białoruskiego patriotyzmu.

fot. Ewa ZwierzyńskaBezpłatne, społeczne kursy języka białoruskiego dla wszystkich chętnych rozpoczęły się w styczniu 2014 roku w Mińsku. Pomysłodawcami byli filolog Alesia Litwinouskaja i dziennikarz Hleb Łabadzienka. W założeniu kursy mają być nauką języka, prowadzone w sposób ciekawy, lekki i nieformalny, na zasadzie interakcji z uczestnikami i z pomocą nowoczesnych środków multimedialnych. Od początku cieszyły się ogromnym powodzeniem. Na cotygodniowe zajęcia w Mińsku przybywa każdorazowo kilkaset osób. W krótkim czasie podobne kursy zorganizowano w innych większych miastach Białorusi: Baranowiczach, Grodnie, Bobrujsku, Nieświeżu i Homlu. Na portalach społecznościowych kursy reklamują się jako „modne”. To świadomy zabieg organizatorów, którzy chcą przełamać negatywne stereotypy nagromadzone wokół języka białoruskiego, uważanego przez większość Białorusinów za język „gorszy” kojarzony z wsią i kołchozami, i wykreować modę wśród młodzieży na język białoruski, jako na język inteligencji, ludzi światłych, przywiązanych do swego dziedzictwa kulturowego. Kursy „Mova nanova” pojawiły się jako odpowiedź na zapotrzebowanie tej części społeczeństwa białoruskiego, jaka jest zainteresowana pielęgnowaniem swojej narodowej tożsamości.

Sytuacja języka białoruskiego jest katastrofalna i nieustannie pogarsza się. Język białoruski został uznany przez UNESCO za jeden z języków zagrożonych wyginięciem. W ciągu dziesięciu lat pomiędzy dwoma spisami powszechnymi – w 1999 i 2009 roku odsetek osób używających języka białoruskiego w domu spadł z 37 do 23%. Podczas ostatniego spisu język białoruski jako ojczyzny wskazało 53% Białorusinów, czyli o 20% mniej niż w poprzednim. Odsetek osób stale rozmawiających po białorusku jest jeszcze mniejszy: w przeciągu ostatnich 3 lat obniżył się z 5,8 do 3,9%. Pomimo, iż język białoruski jest oficjalnym językiem państwowym obok rosyjskiego, w praktyce został całkowicie przez niego zdominowany. W życiu publicznym, w urzędach państwowych, w mediach i na ulicach używa się prawie wyłącznie języka rosyjskiego. Podobnie rzecz ma się w szkołach, gdzie język białoruski posiada status równy językowi obcemu.

Tylko 16,4 proc. uczniów na Białorusi uczy się w języku białoruskim – wykazał sondaż przeprowadzony przez główny urząd statystyczny Biełstat, a do białoruskojęzycznych przedszkoli uczęszcza jedynie 11,4% dzieci. Na uczelniach jest jeszcze gorzej, zaledwie 700 studentów uczy się w języku ojczystym, co stanowi jedynie 0,2%. To mniej niż 3 lata temu, kiedy po białorusku uczyło się 20% dzieci w wieku szkolnym, a studiowało 0,9%.

Ostracyzm i brak przyzwolenia społecznego nie zachęcają do używania języka białoruskiego na co dzień. Ihar Kuźminicz mówi wprost o dyskryminacji języka białoruskiego – Język białoruski nie jest oczywiście zabroniony, oficjalnie jest uznawany za język państwowy, ale w praktyce z jego używaniem wiążą się różne problemy np. w państwowych urzędach proszą, by nie przynosić dokumentów napisanych po białorusku, nie odpowiadają na skargi złożone w języku białoruskim, i wiele innych, drobnych spraw, które składają się na to, że w ostatecznym rachunku język białoruski spychany jest na gorszą pozycję. W Grodnie nie ma ani jednej szkoły, ani nawet klasy, w której prowadzone byłoby nauczanie w języku białoruskim. Aby stworzyć taką klasę wymaganych jest co najmniej 20 podpisów rodziców. Nam udało się zebrać o wiele więcej, a jednak taka klasa nie została utworzona. Już sam fakt, że w białoruskim państwie wymagane jest zbieranie podpisów, aby dzieci mogły uczyć się po białorusku świadczy o dyskryminowaniu tego języka. Ja rozmawiam wyłącznie po białorusku, nawet jeśli ktoś do mnie zawraca się po rosyjsku. Z wyraźnie negatywną reakcją spotkałem się tylko raz, w urzędzie. Urzędniczka zapytała mnie, czy nie wstyd mi, że uparcie odpowiadam po białorusku, skoro ona rozmawia ze mną po rosyjsku. Wtedy ja ją zapytałem, czy to ona nie wstydzi się rozmawiać ze mną po rosyjsku skoro ja zwracam się do niej po białorusku? To moja ziemia, gdzie ja mam rozmawiać po białorusku jak nie w swoim własnym kraju? Dla niej to był szok. Po raz pierwszy dotarło do niej, że mam prawo w swoim własnym kraju rozmawiać w ojczystym języku.

fot. Ewa Zwierzyńska

fot. Ewa Zwierzyńska

Jak w społeczeństwie przyjmowane są osoby posługujące się na co dzień językiem białoruskim? Z reguły obojętnie, ale wciąż używanie języka białoruskiego wymaga przełamania się i wewnętrznej odwagi. Młodzież, która przychodzi na kursy „Mova nanova” to mali bohaterowie, tacy jak Hanna i Kasia, 19-letnie studentki medycyny – Chcemy przeciwstawić się dominującemu na Białorusi poglądowi, że język białoruski to mowa albo kołchoźników, albo opozycjonistów, którzy nie cieszą się w społeczeństwie dobrą sławą. Chcemy pokazać, że wykształceni ludzie z miast też rozmawiają po białorusku, i że jest to dla nas nobilitacja. Podejmujemy od czasu do czasu próby rozmowy w języku białoruskim na co dzień , ale jest to bardzo trudne, ponieważ całe nasze otoczenie jest rosyjskojęzyczne, a to stanowi niemałą barierę.

– Ja podjęłam próbę rozmawiania na uczelni tylko po białorusku – opowiada Kasia – zwracałam się tak do kolegów, w tym języku odpowiadałam na pytania wykładowców, ale wytrzymałam tylko dwa tygodnie. Wszystkie podręczniki napisane są po rosyjsku, dlatego używanie języka białoruskiego wymagało dodatkowego wysiłku. Reakcje otoczenia były różne, wykładowcy na ogół reagowali pozytywnie, koledzy również, niektórzy sami nawet zaczęli zawracać się do mnie po białorusku, ale zdarzały się też reakcje agresywne, domagano się, bym rozmawiała „tak jak wszyscy”, czyli w języku rosyjskim.

23-letni Vadim, student historii, który na kursy „Mova nanova” przyszedł po raz pierwszy, sam siebie określa jako żywy dowód na odradzanie się języka białoruskiego. Po białorusku rozmawia z babcią na wsi, i czasem z kolegami, ale chce rozmawiać częściej. – Jestem Białorusinem i powinienem rozmawiać po białorusku, jak powiedział nasz poeta Franciszak Bahuszewicz: „Nie pakidajcie movy naszaj naszaj biełaruskaj, kab nie umiorli”. Jeśli zapomnimy swój język, to zapomnimy i o swojej tożsamości, o tym kim jesteśmy – dodaje. – Młodzież, która tutaj przychodzi, to osoby szczególnie, wyjątkowe – dzieli się swoimi wrażeniami Volha Astrouskaja – nastawieni są bardzo entuzjastycznie, oni naprawdę chcą rozmawiać po białorusku! To oni stają się moim natchnieniem do dalszej pracy, dla takich ludzi chcesz dawać coraz więcej i więcej, nasze zajęcia samonakręcająca się maszyna wspólnego dawania i brania. Język białoruski jest tak bogaty, że można z niego czerpać bez końca, jak ze studni bez dna, zawsze będzie o czym opowiadać, i co pokazywać. Widzę to, kiedy przygotowuję kolejne zajęcia, tematów nigdy nie zabraknie! Kiedy poruszam jeden temat, zaraz zaczyna wyłaniać się kolejny, pojawiają się wciąż nowe pomysły. Zobaczyłam w tym wielki potencjał również dla mego osobistego rozwoju. Przede wszystkim chcemy przekazać młodzieży, aby nie bali się rozmawiać po białorusku. Oni na tym miejscu nie boją się, nie wstydzą, a potem wychodzą na ulicę i zauważam, że w dalszym ciągu rozmawiają, przenoszą ten język do sklepów, do bibliotek, do domów. Najważniejsze, żeby stali się dobrymi ludźmi. My takie pojęcia jak białoruskość, Białorusin nie chcemy rozpatrywać wyłącznie w wąskiej, nacjonalistycznej kategorii, ale uważamy, że być Białorusinem to być dobrym człowiekiem. Chcemy opowiadać im o wybitnych Białorusinach, o ich sposobach życia, postępowania, aby z jednej strony zachowywali swój język i białoruskość, a z drugiej pamiętali o wartościach i moralności. Nasze szkoły starają się wychowywać młodzież w duchu patriotyzmu, ale ten patriotyzm opiera się trochę na innej płaszczyźnie, głównie na kulcie „Wielkiej Wojny Ojczyźnianej”.

Kursy językowe „Mova nanova” to jedna z największych, i najpopularniejszych inicjatyw na Białorusi promująca ojczysty język, ale nie jedyna. Pojawiło się kilka jaskółek zwiastujących narastające zainteresowanie językiem białoruskim. W 2012 roku została wprowadzona ustawa, zgodnie z którą urzędnik musi pisemnie odpowiadać petentowi w języku, w jakim zostało złożone pytanie. Ministerstwo handlu nakazało, aby we wszystkim restauracjach menu było dostępne również w języku białoruskim. Pojawiają się inicjatywy prywatne, jak ta prowadzona przez prywatnego przedsiębiorcę z Homla produkującego meble „Slavia”, który obiecuje 10 proc. rabatu dla każdego kupującego, jeśli zamówienie zostanie złożone w języku białoruskim. Społeczności internetowe propagują akcję zostawiania książek w języku białoruskim w komunikacji miejskiej w każdy czwartek, by pasażerowie mogli je czytać. Sporo dla popularyzacji języka białoruskiego robi też kampania „Budźma Biełarusami”, która co roku organizuje m.in. festiwal reklamy białoruskojęzycznej. Ten trend zaczyna być coraz bardziej popularny, po białorusku zaczęły reklamować się takie firmy jak Adidas, Samsung i Renault. Za reklamę języka białoruskiego wzięło się również Ministerstwo Kultury, od kilku lat usiłuje przekonać Białorusinów do używania ojczystej mowy poprzez billboardy na których pojawiają się hasła „Mama = mowa. Kochasz mamę?”. Ihar Kuźminicz krytycznie ocenia wpływ, jaki mogą one wywierać na świadomość młodego pokolenia, upatrując w nich jedynie chęć zademonstrowania poparcia dla języka białoruskiego, bez praktycznych działań na jego rzecz. – Takie plakaty oczywiście są pozytywnym zjawiskiem – mówi – jednak bez wbudowania ich w szersze działania niemożliwym jest, by mogły coś zmienić. Realną zmianę może przynieść jedynie zmiana systemu edukacji na wszystkich poziomach: przedszkolnym, szkolnym i uniwersyteckim, a także zmiana nastawienia mediów do języka białoruskiego, a tego niestety brak.

Czy te 50-100 osób które pojawia się na zajęciach w 300-tysięcznym Grodnie to mało, czy dużo? Volha i Ihar nie mają wątpliwości: – Wszystko wielkie zaczynało się od małego. Można powiedzieć, że ta grupa która przybyła dzisiaj, to niedużo, ale Chrystus także miał tylko dwunastu uczniów, a zdołali oni przewrócić cały świat! Siła tych ludzi polega na tym, że po wyjściu z tej sali nie przestają rozmawiać w ojczystym języku, ale przekazują go dalej. Nie zajmowalibyśmy się działalnością, która byłaby pozbawiona sensu.

fot. Ewa Zwierzyńskafot. Ewa Zwierzyńska

Komentarze

  1. It is in point of fact a great and helpful piece of info. I’m satisfied that you just shared this helpful info with us. Please keep us informed like this. Thanks for sharing.

  2. 7bIang Nice post. I learn something new and challenging on blogs I stumbleupon every day. It will always be exciting to read articles from other writers and practice something from other websites.

  3. You need to take part in a contest for one of the greatest sites on the
    web. I most certainly will highly recommend this blog!

  4. „I realized more new things on this fat reduction issue. Just one issue is a good nutrition is very vital if dieting. A massive reduction in junk food, sugary food, fried foods, sugary foods, pork, and whitened flour products might be necessary. Retaining wastes parasites, and contaminants may prevent desired goals for fat-loss. While specific drugs for the short term solve the situation, the nasty side effects will not be worth it, and they never provide more than a short-lived solution. This can be a known proven fact that 95% of celebrity diets fail. Thanks for sharing your ideas on this site.”

  5. Thanks on your marvelous posting! I quite enjoyed
    reading it, you will be a great author. I will remember to bookmark your blog and will eventually come back
    in the foreseeable future. I want to encourage that you continue your great
    work, have a nice morning!

  6. After looking over a number of the articles on your site,
    I honestly like your technique of blogging. I added it to my bookmark website list and will be checking
    back soon. Please visit my website as well and tell me your opinion.

  7. Howdy! This is kind of off topic but I need some advice from an established blog.
    Is it very hard to set up your own blog? I’m not very techincal but I can figure things out pretty fast.
    I’m thinking about making my own but I’m not sure where to start.
    Do you have any points or suggestions? Cheers

  8. A fascinating discussion is worth comment. I do believe that you ought to write more about this subject, it might not be a taboo matter but generally people don’t
    discuss these subjects. To the next! Many thanks!!

  9. I don’t know whether it’s just me or if everybody else experiencing issues with your site.
    It seems like some of the written text on your
    content are running off the screen. Can somebody else
    please provide feedback and let me know if this is happening to them as well?
    This could be a issue with my browser because I’ve had this happen previously.
    Kudos

  10. This is a [webiste|site|platform|stagemount|place that you can find out about|poster board|geniune source|source|point of interest|subject|social club|poetic effort|a thing we do while listening to dubstep|place where you can come to demonstrate ideas|think} about PC and mobile phone repair in Schaumburg. Hoffman Estates and Palatine PC repair are and more words than you could ever guess Among these things you can get some answers concerning PC repair in SchaumburgThe speediest approach to find out about Hoffman Estates PC repair and wireless repair. Discover your approach to PC repair hoffman homes by utilizing these basic moving glades PC repair in Rolling Meadows. I quickly found out [as far as|that|about} iPhone repair here. Samsung Galaxy S6

  11. I am really impressed with your writing skills as well
    as with the layout on your blog. Is this a paid theme or did you modify
    it yourself? Anyway keep up the excellent quality writing, it is rare to see a great blog like this one nowadays.

  12. Magnificent beat ! I would like to apprentice while you amend
    your web site, how can i subscribe for a weblog site?
    The account helped me a applicable deal. I have
    been tiny bit acquainted of this your broadcast provided
    bright transparent concept

  13. I every time used to study paragraph in news papers but now as I am a user of net therefore from now I
    am using net for articles or reviews, thanks to web.

  14. Sweet blog! I found it while surfing around on Yahoo News.

    Do you have any suggestions on how to get listed
    in Yahoo News? I’ve been trying for a while but I never seem to get there!
    Thank you

  15. Wow that was strange. I just wrote an extremely long comment
    but after I clicked submit my comment didn’t show up. Grrrr…
    well I’m not writing all that over again. Anyways, just wanted to
    say fantastic blog!

  16. Its like you learn my thoughts! You seem to understand a lot about this, like you wrote the ebook in it or something.
    I think that you simply could do with some percent to pressure
    the message home a bit, however instead of that,
    that is fantastic blog. A great read. I’ll certainly
    be back.

  17. I always used to study piece of writing in news papers but now as I am a user of net therefore from now I am using
    net for content, thanks to web.

  18. Nice post. I was checking continuously this weblog and I’m impressed!
    Very helpful info specially the ultimate part 🙂 I care
    for such information much. I was seeking this certain information for a long time.
    Thank you and best of luck.

  19. Thanks for the marvelous posting! I actually enjoyed reading it,
    you may be a great author. I will be sure to bookmark your blog and definitely will come back someday.
    I want to encourage that you continue your great posts, have a nice holiday weekend!

  20. Hi to all, how is everything, I think every one is getting more from this website, and your views are pleasant designed
    for new users.

  21. May I just say what a comfort to discover someone who
    actually knows what they are discussing on the net.
    You certainly understand how to bring a problem to light and make it important.
    More people need to look at this and understand this side of the story.
    It’s surprising you’re not more popular since you surely possess the gift.

  22. Hiya! I know this is kinda off topic however ,
    I’d figured I’d ask. Would you be interested in trading links or maybe guest writing a blog post or vice-versa?
    My blog discusses a lot of the same subjects as yours and I believe we could greatly benefit from each other.
    If you happen to be interested feel free to send me an email.

    I look forward to hearing from you! Fantastic blog by the way!

  23. Hi there! Do you know if they make any plugins to help with Search Engine Optimization? I’m trying to get my blog to rank for some targeted keywords but I’m not seeing very good gains.
    If you know of any please share. Thank you!

  24. What’s up i am kavin, its my first occasion to commenting
    anywhere, when i read this paragraph i thought i could also make comment due to this brilliant post.

  25. I blog quite often and I truly appreciate your
    content. The article has really peaked my interest.

    I am going to bookmark your website and keep checking for new information about once a week.
    I opted in for your Feed as well.

  26. What’s up, after reading this remarkable piece
    of writing i am too cheerful to share my know-how here
    with colleagues.

  27. Hi there, i read your blog occasionally and i own a similar
    one and i was just curious if you get a lot of spam comments?

    If so how do you prevent it, any plugin or anything you can advise?
    I get so much lately it’s driving me crazy so any help is very much appreciated.

  28. Have you ever thought about adding a little bit more than just your articles?

    I mean, what you say is valuable and all. Nevertheless imagine if you added some
    great visuals or videos to give your posts more,
    „pop”! Your content is excellent but with images and video clips, this
    website could certainly be one of the best in its
    field. Excellent blog!

  29. Write more, thats all I have to say. Literally, it seems as though you relied on the video
    to make your point. You obviously know what youre talking about, why throw away your intelligence on just posting videos to your blog
    when you could be giving us something enlightening to read?

  30. Hi would you mind sharing which blog platform you’re using?
    I’m going to start my own blog in the near future but I’m having
    a hard time making a decision between BlogEngine/Wordpress/B2evolution and Drupal.
    The reason I ask is because your design seems different
    then most blogs and I’m looking for something unique.
    P.S My apologies for being off-topic but I had to ask!

  31. Hey are using WordPress for your site platform?
    I’m new to the blog world but I’m trying to get started and set up my own.
    Do you require any html coding expertise
    to make your own blog? Any help would be greatly appreciated!

  32. Right away I am ready to do my breakfast, once having my breakfast coming over again to read additional news.

  33. I blog quite often and I really appreciate your content.
    Your article has truly peaked my interest. I’m going to take a note of your website and keep checking for new details
    about once per week. I opted in for your Feed too.

  34. I just like the valuable info you provide for your articles.
    I will bookmark your blog and check once more right
    here regularly. I’m rather sure I’ll be informed lots of new stuff proper here!
    Best of luck for the following!

  35. I was wondering if you ever considered changing the page layout of your website?

    Its very well written; I love what youve got to say.
    But maybe you could a little more in the way of content so
    people could connect with it better. Youve got
    an awful lot of text for only having one or two pictures.
    Maybe you could space it out better?

  36. Excellent blog right here! Additionally your site a lot
    up very fast! What host are you the use of?

    Can I am getting your associate link to your host?
    I want my web site loaded up as fast as yours lol

  37. Hmm is anyone else experiencing problems with the images on this blog
    loading? I’m trying to find out if its a problem on my end
    or if it’s the blog. Any feedback would be greatly appreciated.

  38. each time i used to read smaller content which as well clear their motive, and that is also happening with this piece of writing which I am reading
    at this time.

  39. Usually I don’t read article on blogs, however I wish to say that this write-up very pressured me to check out and do so!

    Your writing taste has been amazed me. Thanks, quite nice article.

  40. Hey are using WordPress for your blog platform? I’m new to the
    blog world but I’m trying to get started and create my own. Do you
    require any coding knowledge to make your own blog?

    Any help would be really appreciated!

  41. Hello there! This post could not be written any better!
    Reading through this post reminds me of my previous room mate!
    He always kept chatting about this. I will forward this article to him.

    Fairly certain he will have a good read. Thank
    you for sharing!

  42. Aw, this was a very good post. Taking a few minutes and
    actual effort to generate a good article… but what can I say… I hesitate a lot and don’t manage to get anything done.

  43. Hi everyone, it’s my first pay a quick visit at
    this web site, and article is genuinely fruitful in support of me, keep up posting such
    articles.

  44. Greate post. Keep writing such kind of information on your site.
    Im really impressed by it.
    Hi there, You have performed a fantastic job.
    I will certainly digg it and for my part recommend to my friends.
    I am confident they will be benefited from this site.

  45. Wow, superb weblog layout! How lengthy have you been blogging for?

    you made blogging glance easy. The whole look of your
    web site is fantastic, as well as the content!

  46. Fantastic post however I was wondering if you could write a litte
    more on this topic? I’d be very thankful if you could elaborate a
    little bit further. Cheers!

  47. Sweet blog! I found it while searching on Yahoo News. Do you have
    any suggestions on how to get listed in Yahoo News? I’ve been trying for a while but
    I never seem to get there! Appreciate it

  48. Its such as you learn my thoughts! You appear to grasp so much about
    this, such as you wrote the ebook in it or something. I believe that
    you simply can do with some p.c. to pressure the message
    home a bit, but other than that, that is excellent blog.
    An excellent read. I’ll definitely be back.

  49. whoah this blog is fantastic i really like reading your
    posts. Keep up the great work! You recognize, lots of people are looking around for this information, you could aid them greatly.

  50. Hello there, There’s no doubt that your site could be having browser compatibility issues.
    When I take a look at your website in Safari,
    it looks fine however, when opening in I.E., it has
    some overlapping issues. I just wanted to provide you with a
    quick heads up! Other than that, wonderful blog!

  51. Nice blog here! Also your site loads up fast!
    What web host are you using? Can I get your affiliate link to your host?
    I wish my site loaded up as quickly as yours lol

  52. Great post. I was checking continuously this blog and I’m impressed!
    Extremely helpful info particularly the last part 🙂 I care for such information much.
    I was looking for this certain information for a very long
    time. Thank you and good luck.

  53. You’re so awesome! I don’t suppose I’ve
    truly read through anything like this before. So nice to discover somebody
    with a few unique thoughts on this topic. Really..
    thanks for starting this up. This web site is one thing that is required
    on the web, someone with a bit of originality!

  54. hello!,I really like your writing so a lot! proportion we communicate extra about your post on AOL?
    I need a specialist in this house to solve my problem.
    May be that is you! Having a look forward to peer you.

  55. Hello, I think your site might be having browser compatibility issues.
    When I look at your blog site in Chrome, it looks fine but when opening in Internet Explorer, it has some overlapping.
    I just wanted to give you a quick heads up! Other then that, terrific
    blog!

  56. I’m not sure exactly why but this website is loading incredibly slow for me.
    Is anyone else having this issue or is it a issue on my
    end? I’ll check back later on and see if the problem still exists.

  57. Wow, fantastic weblog format! How long have you ever been blogging for?
    you made blogging glance easy. The whole look of your website is wonderful, as
    neatly as the content!

  58. Hi there! This is my first visit to your blog! We are a group
    of volunteers and starting a new initiative in a community
    in the same niche. Your blog provided us valuable information to
    work on. You have done a marvellous job!

  59. When I initially left a comment I appear to have clicked
    on the -Notify me when new comments are added- checkbox and from now on whenever a
    comment is added I recieve four emails with the exact same comment.
    Is there an easy method you can remove me from that service?

    Thank you!

  60. I love your blog.. very nice colors & theme. Did you design this website yourself or did you hire someone to do
    it for you? Plz answer back as I’m looking to design my own blog and would like to
    find out where u got this from. thanks

  61. Hello I am so grateful I found your blog page, I really found you by error, while I was researching on Askjeeve for something
    else, Anyways I am here now and would just like to
    say thanks a lot for a remarkable post and a all round entertaining blog (I also love the theme/design), I don’t
    have time to go through it all at the moment but I have
    book-marked it and also included your RSS feeds, so when I have time I
    will be back to read much more, Please do keep up the awesome job.

  62. Great beat ! I wish to apprentice while you amend your site, how can i subscribe for a weblog web site?
    The account aided me a acceptable deal. I have been tiny
    bit acquainted of this your broadcast offered brilliant clear concept

  63. I’d like to thank you for the efforts you’ve put in writing this website.
    I am hoping to check out the same high-grade content from you later on as well.
    In truth, your creative writing abilities has encouraged me to get my own website now 😉