Joanna Czaban – Kuraszewska pigułka na nieśmiertelność

Przed świetlicą wiejską w Kuraszewie aut jak na odpuście albo weselu. Drepcą tu nawet najstarsze kuraszewianki, przyodziane w kolorowe, kwieciste chustki. Okazała odremontowana świetlica znajduje się w samym centrum pokaźnej, wieloulicowej wsi. Obok równie zadbany sklep. Pachnie tu życiem.

Na parę chwil przed rozpoczęciem wiejskiej imprezy drzwi do świetlicy niemal się nie zamykają. Wchodzą młodzi i starzy, są nawet dzieci. Nastrój wewnątrz zaiste świąteczny, a co najważniejsze przyjazny. Zaraz przy wejściu ustawiono wielki stół. Na nim ogromne termosy z gorącymi napojami i góry domowych wypieków. Wszystkim wchodzącym ściskają rękę w powitalnym geście uśmiechnięci panowie w garniturach, zapewne włodarze wsi bądź gminy. W przeciwnym końcu dużej sali widać kolejny, równie pokaźny, stół pokryty pięknym, lnianym obrusem. Wokół niego powiększająca się z minuty na minutę kolejka niemal jak przed sklepem w latach osiemdziesiątych. Właśnie „rzucili towar”– pudła z jeszcze pachnącą farbą drukarską książką Jerzego Plewy „Kuraszewo – lata minione”. Niektórzy wyjmują gotówkę, inni biorą „na krechę”. Nabywcy z podnieceniem wertują pięknie wydaną, grubą księgę, jakby szukając czegoś, co według nich powinno tam być. Jest, oddychają z ulgą, rozpoznając na zamieszczonych w niej fotografiach siebie w czasach młodości, swoich przodków, sąsiadów, żyjących i tych, których mogiły usunął z powierzchni ziemi czas. Na jednej ze stron widnieje czarno-biały kadr wspomnianej, kryzysowej kolejki. Jest też wnętrze kuraszewskiego sklepu, a w nim uśmiechnięta, pięknie uczesana i ubrana po geesowsku sprzedawczyni. Właśnie sięga po towar z półki, zastawionej dżemem, octem i makaronem.

kuraszewo_kolejka_po_towar

Kolejka po „towar”

Gwarno tu jak na bazarze, choć nikt się nie targuje i chyba nikt nie używa innej niż kuraszewska białoruskiej gwary.
– Przyszłam specjalnie, by kupić tę tak kuraszewską jak my sami książkę – mówi chwaląc się nowym nabytkiem Wiera Plewa. – Jeszcze za nią nie zapłaciłam, ale już ją mam. To prawdziwa radość. Po raz pierwszy w życiu trzymam w ręku opowieść o naszej wsi. Proszę spojrzeć, to jestem ja w czasach młodości. Zdjęcia wręczyłam panu Jerzemu osobiście. Z ochotą dzieliłam się z nim wszystkim, co posiadam. Jestem już stara, niedługo odejdę, zależy mi, by te pamiątki żyły wiecznie.
Oczu od książki nie może oderwać też Anatol Oniszczuk:
– To nasza historia. Większość najstarszych mieszkańców już odeszła, zostali tylko ci, którzy nie są wstanie wspomnieć przeszłości, bo po prostu jej nie znają. W tym albumie jest przedstawiona cała nasza rodzina. Po opowieści pan.

Plewa przychodził do mojego ojca, który niedawno zmarł. Ostatni raz widzieli się w czerwcu, rozmawiali o pierwszym powojennym sklepie w Kuraszewie – wzrusza się pan Anatol.

Do tego pierwszego w życiu autorskiego spotkania Jerzy Plewa przygotował się niesłychanie solidnie. Oto co powiedział o pracy nad publikacją naszym czytelnikom:
– Z zawodu jestem leśniczym, ale mam zakres zainteresowań szeroki. Wśród nich jest też historia, a w szczególności dzieje moich rodzinnych stron. Właśnie temu zagadnieniu postanowiłem przyjrzeć się bliżej. W dziedzinie pisarstwa jestem zupełnym debiutantem. Niniejszy album to moja pierwsza i chyba ostatnia tego typu próba.
Początkowy etap prac polegał na zbieraniu i zapoznawaniu się z dokumentami, będącymi własnością archiwów państwowych i parafialnych. Potem przyszedł czas na prześledzenie literatury i wreszcie chyba najważniejszą pracę w terenie. Oprócz niezliczonych zdjęć udało mu się też zebrać garść wspomnień.
– Mimo że przekaz ustny nie zawsze jest wiarygodny, postanowiłem go uwiecznić – podkreśla. – To rzeczywiście ostatni moment by tego dokonać. O bieżaństwie na przykład nie opowie już nikt. Czasy drugiej wojny światowej mogą odtworzyć jedynie dziewięćdziesięciolatkowie, a wiadomo, iż w takim wieku z pamięcią bywa różnie. A właśnie wspomnienia są jedynym przekaźnikiem informacji, chociażby o magazynie zbożowym, funkcjonującym tu za czasów carskich.

Autor, chodząc od domu do domu, skompletował pokaźną ilość materiałów, jak sam przyznaje wystarczyłoby tego na jeszcze kilka takich publikacji. Ciepło wspomina też kontakt z badanymi:
– Znamy się bardzo dobrze. Mimo iż ostatnio więcej czasu spędzam w Białymstoku, utożsamiam się z tą wsią i jej mieszkańcami. Łączy nas m.in. mowa. Po polsku rozmawiam tu jedynie z obcymi. Dzisiejsze spotkanie również zamierzam przeprowadzić w naszym języku. Wydaje mi się, że komuś z zewnątrz trudno byłoby zrealizować tego typu zadanie. Tę książkę można scharakteryzować w dwóch słowach: od „kurasza” „kuraszam”. Dlatego też zadbałem, by zamieszczony w niej tekst był lekki i zrozumiały. Unikałem zbędnego wplątywania czytelnika w sieć dat i naukowych sformułowań. Wydaje mi się, że końcowy efekt jest zadawalający.

Kuraszewo_autor

Szczęśliwy autor

Święto książki „ Kuraszewo – lata minione” rzeczywiście nabrało wymiaru ogólnowioskowego. Wśród tłumu zgromadzonych znaleźli się proboszcz kuraszewskiej parafii prawosławnej o. Piotr Kamieński, przewodniczący rady powiatu Mikołaj Michaluk, przewodnicząca rady gminy Czyże Krystyna Gawryluk, wójt gminy Jerzy Wasiluk, miejscowy sołtys Piotr Filimoniuk oraz Mirosław Stepaniuk – dyrektor Białowieskiego Parku Narodowego, prezes stowarzyszenia Dziedzictwo Podlasia.

Kuraszewo_babulka– Nie spodziewałam się dziś aż takiej frekwencji – mówi, również po swojemu, gospodyni świetlicy, Nina Grygoruk. – Wystawiliśmy sto krzeseł, ławy, a mimo to nie wszystkim starczyło miejsc siedzących.
– Zdaje się, że ktoś mi już opowiadał o podobnych zebraniach – zwraca się do zgromadzonych bohater wieczoru. Takie tłumy zbierały się tu na seansach przy zakupionym przez kółko rolnicze telewizorze. Podobno ci, którzy zajmowali miejsca siedzące w ostatnich rzędach, mieli bardzo ograniczoną widoczność.

Przedstawiając swoją publikację pan Plewa często poruszał wątek religijności kuraszewian. Odkrył tajemnicę istnienia cerkwi w sąsiedniej Wieżance. Ponoć wybudowali ją w końcu osiemnastego wieku właściciele tamtejszego folwarku, katolicy Józef i Katarzyna Wilczewscy. Uczęszczali tam też kuraszewianie. Po śmierci Józefa folwark się zadłużył. Nie wystarczało pieniędzy na dalsze utrzymanie dojeżdżającego tu na cotygodniowe nabożeństwa duchownego z Klejnik. Tenże duchowny zadecydował o przeniesieniu budynku cerkiewnego na klejnicki cmentarz. Tak było do początków dwudziestego wieku, kiedy to przeniesiono wieżańską cerkiew do nadnarwiańskich Koźlik, gdzie stoi po dziś dzień.

Było też i o powstaniu cerkwi w Kuraszewie. Legenda głosi, że pielgrzymujący do Poczajewa kuraszewianie spotkali na swej drodze członka carskiej dumy. Poskarżyli się, że we wsi nie ma cerkwi, ten obiecał im pomóc. Słowa dotrzymał, dzięki jego wstawiennictwu władze carskie zafundowały kuraszewianom okazałą świątynię. Miała sześć kopuł i była pokryta gontem. Obok stanęła trzypiętrowa dzwonnica, którą zamieszkiwał cerkiewny stróż. Jednym z jego obowiązków było dzwonienie podczas zimowej zawieruchy, by dopomóc zagubionym w śniegu wędrowcom. Cerkiew wyświęcono 18 maja 1862 r. jako filię parafii Czyże. Służby boże odbywały się tu raz w miesiącu. Pan Plewa przedstawił kuraszewian jako niezwykle zdeterminowanych i nieprzezwyciężonych obrońców własnej tożsamości.

Spotkanie zostało zwieńczone miłym akcentem – koncertem miejscowego zespołu śpiewaczego „Niezabudki”

Książka, jak i towarzysząca jej impreza promocyjna, nie powstałyby bez udziału kuraszewian, jak również finansowego i moralnego wsparcia wójta gminy Czyże, Jerzego Wasiluka.

Komentarze

  1. zAhbtk nice application. it is like i have my own financial toolbar like money-bar on my phone. this truly can make my life easier.

  2. „Hello just wanted to give you a brief heads up and let you know a few of the images aren’t loading properly. I’m not sure why but I think its a linking issue. I’ve tried it in two different browsers and both show the same results.”

  3. „I would like to thank you for the efforts you’ve put in writing this web site. I am hoping the same high-grade blog post from you in the upcoming also. In fact your creative writing skills has encouraged me to get my own blog now. Actually the blogging is spreading its wings rapidly. Your write up is a good example of it.”

  4. „I have realized that online diploma is getting common because getting your college degree online has changed into a popular method for many people. A large number of people have certainly not had an opportunity to attend a normal college or university although seek the raised earning possibilities and career advancement that a Bachelor Degree gives you. Still other folks might have a diploma in one training but want to pursue something they now develop an interest in.”

  5. „Good day! I just want to offer you a big thumbs up for the excellent info you have here on this post. I am coming back to your web site for more soon.”

  6. Some oof the benefits of HGH, Human Growth Hormone replacement treatment are a decrease in fat, a
    gain of new muscle, decrease of wrinkles (aka healthy
    and thicker skin), re-development or regeneration of internal organs,
    increase bone strength and density, fortify oor balance the
    immune system annd general anti-aging properties.

  7. „Please let me know if you’re looking for a author for your weblog. You have some really good articles and I believe I would be a good asset. If you ever want to take some of the load off, I’d really like to write some content for your blog in exchange for a link back to mine. Please send me an e-mail if interested. Kudos!”

  8. „Woah! I’m really digging the template/theme of this website. It’s simple, yet effective. A lot of times it’s challenging to get that perfect balance” between superb usability and visual appeal. I must say you’ve done a fantastic job with this. Also, the blog loads super fast for me on Internet explorer. Outstanding Blog!””

  9. „But he’s tryiong none the less. I’ve been using WordPress on numerous websites for about a year and am anxious about switching to another platform.”

  10. „I’m not that much of a online reader to be honest but your blogs really nice, keep it up! I’ll go ahead and bookmark your site to come back later on. All the best”

  11. „I simply could not leave your site prior to suggesting that I extremely enjoyed the standard information a person supply to your visitors? Is going to be back incessantly to inspect new posts”

  12. „Great – I should certainly pronounce, impressed with your site. I had no trouble navigating through all the tabs as well as related info ended up being truly simple to do to access. I recently found what I hoped for before you know it in the least. Reasonably unusual. Is likely to appreciate it for those who add forums or anything, site theme. a tones way for your client to communicate. Excellent task..”

  13. „This is very interesting, You’re a very skilled blogger. I have joined your feed and look forward to seeking more of your wonderful post. Also, I’ve shared your site in my social networks!”

  14. „”Excellent read, I just passed this onto a colleague who was doing a little research on that. And he just bought me lunch as I found it for him smile Therefore let me rephrase that Thank you for lunch!””

  15. „Hey there! I’m at work browsing your blog from my new iphone 4! Just wanted to say I love reading your blog and look forward to all your posts! Keep up the excellent work!”

  16. „ItВЎВ¦s in point of fact a great and helpful piece of information. I am glad that you shared this helpful info with us. Please keep us informed like this. Thanks for sharing.”

  17. „Together with everything that seems to be building throughout this specific subject material, a significant percentage of perspectives are actually somewhat exciting. Nevertheless, I appologize, because I do not subscribe to your entire plan, all be it stimulating none the less. It appears to us that your commentary are actually not entirely validated and in fact you are yourself not really thoroughly confident of the argument. In any event I did enjoy reading it.”

  18. „I just couldn’t depart your web site before suggesting that I really loved the standard info a person supply on your visitors? Is going to be back incessantly to investigate cross-check new posts.”

  19. „I will immediately take hold of your rss as I can not to find your email subscription hyperlink or e-newsletter service. Do you have any? Please let me know in order that I may just subscribe. Thanks.”

  20. „I enjoy what you guys are usually up too. This sort of clever work and exposure! Keep up the good works guys I’ve incorporated you guys to my blogroll.”

  21. „I have read a few just right stuff here. Definitely worth bookmarking for revisiting. I surprise how much attempt you put to make this type of magnificent informative web site.”

  22. „Wow, superb blog structure! How lengthy have you ever been blogging for? you made running a blog look easy. The whole glance of your website is excellent, let alone the content material!”

  23. „ItВЎВ¦s really a nice and helpful piece of information. I am satisfied that you just shared this helpful information with us. Please keep us up to date like this. Thank you for sharing.”

  24. „I’m extremely impressed with your writing skills as well as with the layout on your blog. Is this a paid theme or did you modify it yourself? Either way keep up the excellent quality writing, it’s rare to see a nice blog like this one nowadays..”

  25. „I always used to read post in news papers but now as I am a user of internet therefore from now I am using net for articles or reviews, thanks to web.”

  26. „You made some nice points there. I did a search on the subject and found most guys will consent with your blog.”

  27. „Heya! I’m at work browsing your blog from my new iphone 4! Just wanted to say I love reading through your blog and look forward to all your posts! Carry on the fantastic work!”

  28. „Awesome write-up. I am a regular visitor of your site and appreciate you taking the time to maintain the nice site. I will be a frequent visitor for a long time.”

  29. „Hi there, I found your website by means of Google even as looking for a comparable matter, your website came up, it seems to be good. I have bookmarked it in my google bookmarks.”