W regionie

4 lipca w drugiej turze wyborów prezydenckich w gminach zamieszkałych przez naszą mniejszość zdecydowanie zwyciężył Bronisław Komorowski. Kandydat PO największe poparcie uzyskał na Hajnowszczyźnie i we wschodniej części powiatu bielskiego. W gminie Czyże, według ostatniego spisu powszechnego zamieszkałej niemal wyłącznie przez Białorusinów, Komorowski zdobył aż 93 proc. głosów i był to najlepszy jego wynik w kraju. W innych poparcie miał następujące: Orla — 92 proc., Hajnówka — 91 proc., Dubicze Cerkiewne — 90 proc., Narewka — 88 proc., Czeremcha — 84 proc., Gródek — 84 proc., Kleszczele — 83 proc., Narew — 81 proc., Milejczyce — 74 proc., Michałowo — 72 proc., Krynki — 51 proc. W całym województwie zwyciężył jednak Jarosław Kaczyński (52 proc.). Obaj kandydaci o głosy wyborców zaciekle walczyli do ostatniej chwili. Także w naszym regionie. Czyt. na następniej stronie.

5 lipca w Białowieży odbyło się doroczne Kupalle — największa tego typu białoruska impreza na Podlasiu (inne odbywają się m.in. w Narewce, w Załukach). Zjechało tu wielu mieszkańców regionu, a nawet z innych części kraju, by posłuchać koncertów zespołów folklorystycznych i estradowych oraz wziąć udział w zaaranżowanym obrzędzie puszczania wianków na wodę. Na imprezie bawił m.in. ambasador Białorusi Wiktar Hajsionak. Głównym oganizatorem białowieskiej Nocy Kupały jak co roku było Białoruskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne.

W dniach 6-10 lipca w Domu Kultury Prawosławnej w Bielsku Podlaskim odbyły się warsztaty etnograficzne dla dzieci i młodzieży z terenu powiatu bielskiego. Zajęcia odbywały się w formie lekcji terenowych, wycieczek, lekcji muzealnych i zajęć twórczych. W ramach warsztatów zorganizowane zostały zajęcia z instruktorami śpiewu i tańca, zajęcia z językoznawstwa z nauczycielem języka białoruskiego oraz zajęcia z zakresu tradycyjnej podlaskiej obrzędowości i architektury. Dzieci i młodzież zapoznały się także z rodzajami i sposobem przygotowania potraw regionalnych oraz wzięły udział w warsztatach z zakresu rękodzielnictwa. Warsztaty były zorganizowane przez Fundację Domów Kultury Prawosławnej Diecezji Warszawsko-Bielskiej w Bielsku Podlaskim i Dom Kultury Prawosławnej, a współfinansowane przez Urząd Marszałkowski w Białymstoku.

W dniach 10-11 lipca w centrum Białegostoku i na terenie Białostockiego Muzeum Wsi w Osowiczach odbyło się wielkie widowisko „Koncentracja Wojsk Wielkiego Księstwa Litewskiego. Grunwald 1410-2010”. Najpierw przed białostockim ratuszem uroczyście powitano wojów z Białorusi, Litwy, Łotwy i Polski, którzy przemaszerowali spod katedry katolickiej. Białostoczanie mogli obejrzeć pokazy średniowiecznych walk rycerskich i taneczne pląsy dworskich panien. Nazajutrz 150 wojów, nie zwracając uwagi na upał, walczyło o średniowieczny drewniany gród, zbudowany w podbiałostockim muzeum wsi na potrzeby widowiska. Część wcieliła się w żołnierzy Wielkiego Księstwa Litewskiego, a część w Krzyżaków. Były też występy zespołów artystycznych, m.in. „Starego Olsy” z Białorusi wspólnie z młodzieżą z naszego stowarzyszenia AB-BA. Imprezę zorganizował Urząd Marszałkowski przy współudziale Muzeum Podlaskiego w Białymstoku, Centrum Kultury Białoruskiej w Białymstoku, Domu Kultury Litewskiej w Puńsku, Muzeum Historycznego w Trokach na Litwie oraz Muzeum Wojska w Białymstoku. Jednym z konsultantów był prof. Oleg Łatyszonek, szef Białoruskiego Towarzystwa Historycznego.

Od 10 lipca Radio Orthodoxia zaczęło emitować programy w języku białoruskim. Nadawca podpisał porozumienie z Państwową Spółką Telewizyjno-Radiową Republiki Białorusi w sprawie emitowania przez radio diecezji białostocko-gdańskiej wybranych białoruskojęzycznych audycji Radia Białoruś.

W połowie lipca w Krywiatyczach w gm. Orla odbyły się tygodniowe warsztaty dla dziesiątki dzieciaków z tej wsi, mające na celu zachowanie tożsamości kulturowej miejscowości. Mali uczestnicy warsztatów przeprowadzali wywiady z najstarszymi mieszkańcami w miejscowej gwarze, zbierali archiwalne zdjęcia i fotografowali unikatową architekturę drewnianą. Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Orlańskiej — organizator obozu, realizowanego dzięki dofinansowaniu urzędu marszałkowskiego — jako podsumowanie zorganizuje wystawę i opracuje wydawnictwo.

17 lipca 330 delegatów podlaskich struktur Platformy Obywatelskiej wybrało regionalną radę partii i 27 delegatów na konwencję krajową. Obrady były dokończeniem majowego regionalnego zjazdu partii. Wtedy to w atmosferze skandalu udało się wybrać tylko przewodniczącego podlaskiej Platformy, którym ku zaskoczeniu został poseł Damian Raczkowski, pokonując poprzednika Roberta Tyszkiewicza. Teraz starły się zatem dwie frakcje, z których każda wystawiła swoją listę kandydatów. Ostatecznie zdecydowanie wygrała grupa Tyszkiewicza. W walce w łonie podlaskiej PO nie obyło się, a jakże, i od rozgrywania sprawami mniejszościowymi. Popierające Tyszkiewicza porozumienie przewodniczących dwunastu z siedemnastu struktur powiatowych partii na kilka dni przed zjazdem wystosowało do wszystkich delegatów list otwarty, w którym apelowali o wybór osób, które zagwarantują, że „podlaska Platforma nie zmieni prowadzonej od kilku lat polityki otwarcia na różne środowiska, m.in. mniejszości narodowych”.

W dniach 17-18 lipca w Gródku na leśnym uroczysku Baryk odbył się 21. Festiwal Muzyki Młodej Białorusi „Basowiszcza”. Tegoroczny festiwal różnił się od poprzednich edycji w wielu aspektach. Po pierwsze występom muzycznym towarzyszyły inne wydarzenia, z których najważniejsze to wystawa fotografii „Haradok u Karo”, odbywająca się w zdewastowanej fabryce (czytaj str. 20), spotkanie ze znanym pisarzem Ignacym Karpowiczem, czy projekcje filmów Tamary Sołoniewicz. Organizatorzy odważnie też zerwali z dominacją dotychczasowych gwiazd Basowiszcza z Białorusi — nie było Ulisa, N.R.M., Kramy, wystąpił za to rewelacyjny Lyapis Trubetskoy, a także Gurzuf i Troitsa. W konkursie zespołów (wystąpiło ich pięć) jury nagrodziło kapelę grającą tradycyjnego rocka — Akute z Białorusi (nagroda pieniężna — 1000 dolarów i 10 godzin studia nagraniowego w Radiu Białystok). Organizatorem festiwalu, dotowanego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, jest Białoruskie Zrzeszenie Studentów we współpracy z gminą Gródek.

W dniach 20-24 lipca w Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach odbyły się warsztaty wyplatania ze słomy, tkania i wyszywania pod nazwą „Wakacje z tradycją”. Uczestniczyło w nich 48 uczniów ze szkół Bielska Podlaskiego.

W dniach 23-28 lipca odbyła się trzecia edycja Podlaskiej Oktawy Kultur — Międzynarodowego Festiwalu Muzyki, Sztuki i Folkloru. Założeniem imprezy jest prezentacja kultur krajów związanych z mniejszościami narodowymi i etnicznymi zamieszkującymi Podlasie. W tym roku na festiwalu wystąpili artyści z Polski, Litwy, Białorusi, Ukrainy i Tatarstanu. Dodatkowo zaproszono inne zespoły, np. z Adygei, autonomicznej republiki wchodzącej w skład Rosji, a także z Grecji i Turcji. Koncerty odbywały się nie tylko w Białymstoku, ale też w ponad dwudziestu miejscowościach województwa. Organizatorem festiwalu jest Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury w Białymstoku. Impreza dofinansowana została ze środków Podlaskiego Urzędu Marszałkowskiego i Urzędu Miejskiego w Białymstoku. Komentarz niżej.

24 lipca w Boryku k. Gródka odbyła się Siabrouskaja Biasieda 2010 — cykliczny białoruski festiwal folkowy, będący jedną z największych tego typu imprez w regionie. Najpierw z krótkimi występami przez scenę przewinęło się blisko trzysta osób — ponad trzydzieści amatorskich zespołów ludowych i estradowych z regionu, Warmii i Obwodu Kaliningradzkiego. Następnie odbyły się koncerty gwiazd, m.in. Lavona Volskiego z grupą Krambambula Band z Mińska i białostockiej grupy Prymaki. Konferansjerem był Wiktar Szałkiewicz z Grodna. Imprezę, na której bawiło się ok. 5 tys. osób, zorganizowało Gminne Centrum Kultury w Gródku przy dofinansowaniu MSWiA.

27 lipca w sądzie rejonowym w Białymstoku rozpoczął się ponownie proces sądowy obywatela Białorusi Andreja Żukauca. Białorusin oskarżony jest o oszustwa w celu uzyskania niemal 700 tys. dolarów kredytu w dwóch białoruskich bankach. Proces Żukauca odbywa się Polsce, gdyż nie było zgody na jego ekstradycję do Białorusi. Zdaniem strony polskiej, w Białorusi czeka Żukauca niesprawiedliwy proces. Żukawiec został zatrzymany w 2001 r. Jego sprawa była rozpatrywana już w 2006 r., jednak sąd orzekł, że śledczy muszą zebrać dodatkowe materiały.

W dniach 30-31 lipca w Łapiczach k. Krynek Stowarzyszenie Villa Sokrates zorganizowało 11 Trialog Białoruski. Przyjechali badacze naukowi, tłumacze literatury i znawcy literatury białoruskiej z Polski, Białorusi i Węgier. Relacja na str. 23.

W dniach 4-8 sierpnia odbyła się druga edycja Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Wertep. Przez pięć dni 13 grup teatralnych z Polski i zagranicy (Białorusi, Ukrainy, Danii), dało ponad pięćdziesiąt przedstawień w pięciu miejscowościach Podlasia — Czeremsze, Narewce, Kleszczelach, Białowieży i Hajnówce. Festiwal organizuje Stowarzyszenie „Pocztówka” z Policznej. Projekt realizowany jest przy wsparciu finansowym Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Województwa Podlaskiego, Starostwa Powiatowego, Urzędu Miasta Hajnówki, Urzędu Miejskiego w Kleszczelach, Gminy Białowieża oraz Gminy Narewka i Gminy Czeremcha.

W dniach 6-7 sierpnia w Białowieży odbyły się VIII Białowieskie Integracje Artystyczne „Peretocze 2010”, zorganizowane przez Fundację Muzyka Cerkiewna z Hajnówki. Jest to impreza prezentująca kulturę muzyczną i taneczną narodów zamieszkujących dawniej i obecnie tereny wokół Puszczy Białowieskiej. W tym roku wystąpiły zespoły polskie, białoruskie, ukraińskie, cygańskie, żydowskie i tatarskie.

7 i 8 sierpnia w Mielniku odbyły się Muzyczne Dialogi nad Bugiem. Przez dwa dni w amfiteatrze „Topolina” nad samym brzegiem Bugu wystąpiło 14 zespołów reprezentujących kulturę żydowską, rosyjską, ukraińską, litewską, białoruską, niemiecką, czeską, słowacką, grecką i romską. Gwiazdą sceny był zespół Haydamaky z Ukrainy. Organizatorami imprezy były władze lokalne Mielnika, Starostwo Powiatowe w Siemiatyczach oraz Białoruskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne. Honorowy patronat nad imprezą sprawował Marszałek Województwa Podlaskiego Jarosław Dworzański. Muzyczne Dialogi zrealizowano przy finansowym wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

8 sierpnia odbyła się XVI edycja imprezy plenerowej Spasauskija Zapusty, zorganizowana przez Bielski Dom Kultury i zarząd powiatowy BTSK w Bielsku Podlaskim. W programie były pieśni i obrzędy żniwne z Podlasia oraz koncerty zespołów białoruskich z regionu oraz grupy Haradnica z Grodna. Impreza rozpoczęła się w Krywiatyczach w gm. Orla, następnie wykonawcy przenieśli się do bielskiego amfiteatru.

10 sierpnia, jak co roku, rzesze wiernych wzięły udział w dwudniowych uroczystościach ku czci Ikony Matki Bożej Hodigitrii w męskim klasztorze prawosławnym w Supraślu. Już dzień wcześniej do supraskiej Ławry przybyły liczne piesze pielgrzymki z różnych miast i miasteczek regionu, m.in. z Białegostoku, Hajnówki czy Gródka. Obchody święta zakończyła liturgia, której przewodniczył zwierzchnik Cerkwi w Polsce metropolita Sawa, w asyście arcybiskupów, biskupów i licznie zebranego duchowieństwa.

11 sierpnia w Centrum Kultury Prawosławnej w Białymstoku odbyła się promocja książki „O naszym prawosławiu. Przegląd Prawosławny, wybór tekstów 1985-2010”. Liczący 416 stron tom wydała Fundacja im. Księcia Konstantego Ostrogskiego jako główny akcent obchodów jubileuszu ćwierćwiecza istnienia miesięcznika „Przegląd Prawosławny”.

Z okazji 6. rocznicy śmierci Czesława Miłosza, w dniach 13-15 sierpnia w Sejnach i pobliskiej Krasnogrudzie (gdzie przed wojną przyjeżdżał poeta do ciotek na wakacje) spotkali się poeci, pisarze, historycy, artyści i publicyści z kraju i zagranicy (Białorusi, Litwy, Stanów Zjednoczonych). Dwudniowe „Pamiętanie Miłosza” — sympozjon, wspominki, czytanie wierszy — zorganizował Ośrodek Pogranicze pod wodzą Krzysztofa Czyżewskiego, który w Krasnogrudzie właśnie, pod patronatem noblisty, buduje Międzynarodowe Centrum Dialogu.

17 sierpnia w Supraskiej Tkalni Kultury „Uciekaj” (dawna fabryczka Kryńskiego w Supraślu) odbył się koncert grupy Małanka Orchestra z Białorusi. Zespół wystąpił przed kilkudziesięcioosobową publicznością, grając energetyczna muzykę inspirowaną melodiami cygańskimi, rytmami samby oraz tradycyjnymi pieśniami Leonida Utiosowa. Impreza odbyła się we współpracy z Centrum Kultury i Rekreacji w Supraślu.

18 sierpnia odbyła się konsekracja nowo wybudowanej cerkwi Zmartwychwstania Pańskiego w Siemiatyczach. W uroczystości wziął udział patriarcha Konstantynopola Bartłomiej I, metropolita Warszawy i całej Polski Sawa, arcybiskupi i biskupi, władze świeckie miasta, powiatu i województwa, na czele z marszałkiem Jarosławem Dworzańskim. Nabożeństwo miało charakter ekumeniczny — wspólnie z prawosławnymi modlili się katolicy, wśród nich biskup drohiczyński Antoni Dydycz. Budowę cerkwi Zmartwychwstania Pańskiego rozpoczęto12 lat temu. Wówczas patriarcha Bartłomiej poświęcił kamień węgielny.

18 i 19 sierpnia na Świętej Górze Grabarce odbyły się główne obchody Święta Przemienienia Pańskiego. Tegoroczne uroczystości miały szczególny, jubileuszowy charakter — minęło 300 lat od pierwszego cudu na Świętej Górze. Uczestniczył w nich patriarcha ekumeniczny Konstantynopola Bartłomiej I, który razem z arcybiskupem Sawą, prawosławnym metropolitą warszawskim i całej Polski, celebrował główną liturgię świętą. Czyt. na poprzedniej stronie.

Prawie 235 tys. zł udało się zebrać w zakończonym, pierwszym etapie akcji społecznej „Moja złotówka na Grabarkę”. Jej celem była zbiórka funduszy na niezbędne inwestycje w prawosławnym sanktuarium na Świętej Górze Grabarce (dokończenie budowy Domu Pielgrzyma). Zapoczątkowana ponad pół roku temu akcja miała związek z przygotowaniami do obchodów jubileuszu 300-lecia pierwszego cudu w tym miejscu.

20 sierpnia w Narejkach w gm. Gródek po raz trzeci odbył się zjazd rodzinny współpracującej z „Cz” Tamary Bołdak-Janowskiej, mieszkającej obecnie w Olsztynie. Przyjechali jej bliżsi i dalsi krewni, rozsiani po całym świecie. Towarzyszyła im kapela „Chutar” z Gminnego Centrum Kultury w Gródku. Więcej szczegółów w następnym numerze.

Przez cały sierpień w Centrum im. Ludwika Zamenhoffa w Białymstoku czynna była wystawa fotograficzna pod tytułem „Szlakiem podwójnych krzyży”. Licząca sześćdziesiąt fotografii autorstwa Tomasza Mościckiego ekspozycja prezentuje życie codzienne mnichów i mniszek prawosławnych monasterów w Polsce, w tym m.in. na Świętej Górze Grabarce i w Jabłecznej. Fotografie wykonano w XIX-wiecznej technice gumy dwuchromianowej, co nadaje im niepowtarzalny, plastyczny klimat.

Powrót białoruskiej grupy rockowej „Kardon”. Niestety tylko w wersji wirtualnej, w projekcie „Kardo­n-ierzy”, którego twórcą jest dziennikarz muzyczny Radia Racja Łukasz Stepaniuk. Celem projektu jest przypomnienie twórczości legendarnego zespołu. Zakłada on, iż każdy chętny młody muzyk może nagrać cover wybranej piosenki „Kardonu” i umieścić go na stronie projektu. „Kardon” nagrał tylko jedną kasetę w 1996 r., koncertował na festiwalu Basowiszcza. Wokalistą i liderem grupy był Krzysztof Sieśkiewicz.

Nakładem Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Białymstoku wydany został album Wiktora Wołkowa „Moje łowy. Warsztat Fotografa Natury”. Tym razem najsłynniejszy fotograf podlaskiej natury opowiada w nim o sobie samym, przytacza historie, które zdradzają tajemnice jego pasji i przybliżają warsztat artysty. Wydawnictwo zawiera fotografie Wołkowa zebrane w ciągu kilkudziesięciu lat jego poszukiwań.

W kraju

5 lipca pełniący obowiązki prezydenta Bronisław Komorowski podpisał zgodę na nadanie Konstantemu Mojsieni — działaczowi mniejszości białoruskiej w Polsce, nagrody Republiki Białoruś w dziedzinie kultury: orderu imienia Franciszka Skaryny. Z inicjatywą odznaczenia Mojsieni jeszcze w 2006 r. wystąpił ówczesny ambasador Białorusi w Polsce Paweł Łatuszka, obecny minister kultury. Jego zdaniem, niezależnie od tego, czy odznaczony żyje, czy nie, społeczność białoruska powinna się dowiedzieć, że na takie odznaczenie Konstanty Mojsienia zasługuje. Chodzi tu przede wszystkim o jego wielkie zasługi dla powstania Muzeum i Ośrodka Kultury Białoruskiej w Hajnówce.

6 lipca gratulacje w związku z wyborem na urząd prezydenta Polski przesłał Bronisławowi Komorowskiemu prezydent Białorusi Aleksander Łukaszenka. W swym liście Łukaszenka wyraził przekonanie, że oba kraje zdołają „otworzyć nowy rozdział w rozwoju białorusko-polskich stosunków na zasadach dobrego sąsiedztwa, przyjaźni, partnerstwa oraz wzajemnego poważania”. Wyraził także nadzieję na owocną współpracę między Białorusią a Polską „we wszystkich dziedzinach wspólnego zainteresowania”.

W dniach 30-31 lipca na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie pod hasłem „Podlaskie — Bogactwo Różnorodności” odbyła się impreza promocyjna województwa podlaskiego, zorganizowana przez urząd marszałkowski. Na początek odbyła się debata z udziałem honorowych ambasadorów województwa podlaskiego — Andrzeja Strumiłły, Krzysztofa Czyżewskiego i Leona Tarasewicza. Oprócz obecności artysty z Walił były też inne akcenty białoruskie, jak wernisaż Małgorzaty Dmitruk i koncert zespołu Czeremszyna. Wojewódzki samorząd w sierpniu przeprowadził też kampanię promocyjną na swoim terenie. Hasło „Warto tu żyć, zawsze warto tu wracać” pojawiło się na bilboardach oraz w spotach radiowych i telewizyjnych (swego głosu użyczył m.in. Leon Tarasewicz).

Nakładem Wydawnictwa Sejmowego ukazała się książka pt. „Białorusini”. W publikacji pod redakcją Teresy Zaniewskiej znalazło się kilkanaście tekstów różnych autorów. Mówią one przede wszystkim o historii, kulturze, sztuce czy edukacji Białorusinów zamieszkałych w Polsce, głównie na Podlasiu. Książka ma charakter popularnonaukowy, skierowana jest głównie do studentów, urzędników zajmujących się sprawami mniejszości, posłów oraz dziennikarzy zainteresowanych tą tematyką. Zapoczątkowała ona cykl publikacji o mniejszościach narodowych i etnicznych w Polsce, przygotowanych przez Wydawnictwo Sejmowe (w sumie ukaże się 14 pozycji).

W dniach 16-20 sierpnia na zaproszenie polskiej Cerkwi prawosławnej gościł w naszym kraju ekumeniczny patriarcha Konstantynopola Bartłomiej I. Patriarcha odwiedził Warszawę, Lublin i Świętą Górę Grabarkę, gdzie wziął udział w uroczystych obchodach święta Przemienienia Pańskiego i 300. rocznicy pierwszego cudu w tym miejscu. Bartłomiej I spotkał się też z marszałkiem Sejmu Grzegorzem Schetyną, a 20 sierpnia odebrał tytuł doktora honoris causa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Przyznano mu go jako wyraz uznania „dla niezwykle aktywnego przywódcy duchowego”, kontynuatora ekumenicznego dzieła wielkich patriarchów Konstantynopola, „orędownika pokoju i pojednania, wolności religijnej, praw i godności człowieka oraz troski o zachowanie środowiska naturalnego”. Była to już czwarta wizyta Bartłomieja I w Polsce.

W Republice Białoruś

W końcu czerwca władze Grodna podjęły decyzję o nadaniu jednej z ulic imienia Wasila Bykaua, wielkiego białoruskiego pisarza. Bykau 25 lat swego życia spędził w Grodnie.

Pod koniec czerwca odbył się w Brześciu VII Republikański Festiwal Filmów Białoruskich. Mimo skromnego budżetu festiwal zaprezentował współczesny dorobek białoruskiej kinematografii. Jury podkreśliło szczególnie wysoki poziom białoruskiej animacji. W najważniejszej kategorii filmów fabularnych zwyciężył obraz o tematyce wojennej pt. „Wilki” Aleksandra Kołbyszewa, nakręcony na osnowie powieści Aleksandra Czakmieniewa. Został on nagrodzony „Kryształowym Bocianem”.

1 lipca nieznani sprawcy zdewastowali pomnik papieża Jana Pawła II, stojący w Witebsku przy kościele pod wezwaniem Jezusa Miłosiernego. Świadkowie mówią o dwóch młodych mężczyznach, którzy wdrapali się na pomnik i go uszkodzili. W Białorusi jest kilkanaście pomników Jana Pawła II. Wszystkie stoją przy kościołach i powstały z inicjatywy wiernych bądź księży. Incydent w Witebsku jest pierwszym przypadkiem zdewastowania pomnika papieża w Białorusi.

11 lipca białoruskie służby graniczne nie wpuściły na teren tego kraju polskiego posła Roberta Tyszkiewicza z PO. Białoruscy pogranicznicy powołali się na konwencję genewską i stwierdzili, że jest on osobą niepożądaną (poseł ma wstemplowany do paszportu dyplomatycznego zakaz wjazdu). Tyszkiewicz podróżował z dwójką innych polskich parlamentarzystów, którzy bez problemu przekroczyli granicę. Posłowie jechali samochodem konsulatu w Grodnie na uroczystości z okazji rocznicy akcji „Ostra Brama”, organizowanej przez Związek Polaków na Białorusi.

Białoruskie władze wzmacniają kontrolę nad dostępem do Internetu. Rodzimi dostawcy Internetu mają zostać podzieleni na dwie grupy — uprzywilejowani providerzy (dostawcy) będą uprawnieni do dostarczania usług organom państwowym, pozostali jedynie osobom fizycznym i firmom prywatnym. Jako bezpośrednią przyczynę tego podziału rozporządzenie Operacyjno-Analitycznego Centrum przy prezydencie wymienia konieczność uporządkowania obrotu informacjami niejawnymi. W myśl dekretu prezydenta Łukaszenki, który zaczął obowiązywać 1 lipca, organy i instytucje państwowe w Białorusi będą mieć dostęp wyłącznie do ocenzurowanej wersji Internetu, uboższej o zasoby z dwóch „czarnych list”, tworzonych przez państwo — jawnej i niejawnej. Zdaniem białoruskich komentatorów opozycyjnych pozwoli to na stworzenie legalnie działającego systemu ograniczania dostępu do zasobów opozycyjnych przed zimowymi wyborami prezydenckimi.

5 sierpnia białoruskim młociarzom Wadzimowi Dziewiatowskiemu i Iwanowi Cichanowi uroczyście zwrócono medale zdobyte na Igrzyskach Olimpijskich w Pekinie w 2008 r. Białoruscy sportowcy ze srebrem i brązem musieli rozstać się na czas procesu z Międzynarodowym Komitetem Olimpijskim, który oskarżył młociarzy o stosowanie dopingu.

7 sierpnia z inicjatywy demokratycznych i niezależnych organizacji obchodzono w Zelwie centralne uroczystości poświęcone jubileuszowi setnej rocznicy urodzin wybitnej białoruskiej poetki Łarysy Hieniusz. Z tej okazji w cerkwi Świętej Trójcy odbyła się liturgia i modlitwa za spokój duszy poetki . W trakcie nabożeństwa modlili się pielgrzymi z Wołkowyska, Iwieńca, Świsłoczy, Grodna, Mińska, Wilna oraz innych miejscowości. Mimo nieprzychylności miejscowych władz zebrani uczestniczyli m.in. w prezentacji książek oraz złożeniu kwiatów na grobach Łarysy i Janki Hieniuszów, nad którymi zawisły biało-czerwono-białe flagi.

8 sierpnia gościł w Mińsku Janusz Wiśniewski, autor bestsellera „S@motność w Sieci”. Jego wizyta miała związek z międzynarodowym projektem filmowym, w którym wezmą udział cztery państwa, w tym Białoruś. Pisarz spotkał się też ze swoimi białoruskimi czytelnikami w jednym z mińskich klubów muzycznych.

W dniach 12-13 sierpnia w Brześciu odbyło się spotkanie przewodniczącego zarządu Narodowego Banku Białorusi Piotra Prakapowicza i prezesa Narodowego Banku Polski Marka Belki. Jego rezultatem jest umowa rozszerzająca współpracę we wszystkich kierunkach działalności, szczególnie w sferze polityki pieniężno-kredytowej — poinformowały służby prasowe Narodowego Banku Białorusi. W Polsce działają przedstawicielstwa Biełarusbanku, BPS-banku i Biełinwestbanku. W białoruskim systemie bankowym obecny jest polski kapitał — czytamy w komunikacie agencji BIEŁTA.

W Białorusi wszystko drożeje. Jak czytamy w komunikacie Narodowego Komitetu Statystycznego Białorusi, który opublikował porównawcze dane o zmianach cen, w pierwszym półroczu 2010 r. w porównaniu do analogicznego okresu roku ubiegłego zdrożały wszystkie istotne towary. I tak na przykład ziemniaki podrożały o 35,2 proc., cukier — o 29,5 proc., benzyna — o 21,5 proc., lekarstwa 15,7 proc., artykuły papiernicze 13,6 proc. W sierpniu decyzją władz aż o 13,2 proc. wzrosła cena gazu dla firm i indywidualnych przedsiębiorców.

Spada poparcie dla obecnego prezydenta Białorusi, wynika z ankiety Kampanii Baltic Surveys, przeprowadzonej w lipcu. Wskaźnik poparcia Łukaszenki zaczął spadać już w maju. Na początku 2010 r., a nawet jeszcze w kwietniu, 39 proc. ankietowanych chciało głosować na obecnego prezydenta, natomiast do lipca liczba ta zmniejszyła się do 33 proc. Na pytanie, na kogo na pewno nie oddałoby swojego głosu, 12,1 proc. osób wskazało Alaksandra Łukaszenkę. W czerwcu było ich mniej o 1,6 punktów procentowych.

W związku z plagą utonięć nietrzeźwych plażowiczów (w najgorętsze weekendy liczba ta przekraczała 50 osób), ratownicy z państwowej służby OSWOD zorganizowali kampanię, polegającą na umieszczaniu danych personalnych pijanych plażowiczów na specjalnych „tablicach hańby”. Ratownicy robili zdjęcia pijanym plażowiczom, a następnie wywieszali je na tuż przy siedzibach OSWOD. Dotychczas tym, którzy pijani przychodzili na plażę, groziła najwyżej grzywna. Jak pokazują statystyki, nie przynosiło to efektów. „Tablice hańby” są w Białorusi popularnym sposobem zwalczania patologii. Zdjęcia i dane osobowe alkoholików oraz osób, które zrzekły się praw rodzicielskich do swoich dzieci i nie przekazują państwu pieniędzy na ich utrzymanie, są umieszczane przy milicyjnych komisariatach.

Na świecie

Po energetycznej przyszła kolej na białorusko-rosyjską wojnę informacyjną. Rosyjska stacja telewizyjna NTV wyemitowała dwuczęściowy film pod tytułem „Ojciec Chrzestny”, w którym pokazano Aleksandra Łukaszenkę jako dyktatora czerpiącego korzyści z przestępczej działalności. Ponadto rosyjskie stacje telewizyjne oskarżyły białoruskiego prezydenta o zdradę wspólnych interesów i wprowadzenie w Białorusi brutalnej dyktatury. W odpowiedzi białoruska telewizja państwowa wyemitowała wywiad z prezydentem Gruzji Micheilem Saakaszwilim, w którym gruziński przywódca oskarżał Rosję o rozpętanie wojny na Kaukazie. Wywiad ten ostro skrytykowali w telewizji „Rossija” rosyjscy politycy i komentatorzy. Każdy z nich rekomendował Aleksandrowi Łukaszence odejście z polityki.

15 lipca władze włoskiej Genui nadały przewodniczącemu Centrum Praw Człowieka „Wiasna”, Alesiowi Bialackiemu, honorowe obywatelstwo miasta. W ten sposób włoska społeczność wyraziła swoje zaniepokojenie sytuacją praw człowieka w Białorusi. Honorowe obywatelstwo Genui przyznaje się raz do roku (otrzymali je m.in. Lecha Wałęsa, Michaił Gorbaczow, Szymon Peres).

Białoruś znalazła się na 56. miejscu w spisie 100 państw, sporządzonym przez tygodnik amerykański Newsweek, oceniający następujące kryteria: edukacja, ochrona zdrowia, jakość życia, dynamika rozwoju gospodarki, sytuacja polityczna. Najwyżej uplasowała się gospodarka — 34. miejsce, najgorzej sytuacja polityczna — 91. Najlepiej spełnia podane kryteria Finlandia, za nią plasują się Szwajcaria i Szwecja. W pierwszej dziesiątce znalazły się też Australia, Luksemburg, Norwegia, Kanada, Holandia, Japonia i Dania. Ranking zamykają Nigeria, Kamerun i Burkina Faso. Polska uplasowała się na 29. pozycji.