Календарыюм

kalendarium-01Травень – гадоў таму

930 – у 1085 г. дружыны Полацкага княства на чале з князем Усяславам Чарадзеем абаранілі беларускія землі ад захопніцкага нашэсьця князя кіеўскага Усяслава Манамаха. Захопнікі зьнішчылі Менск. Як пісаў кіеўскі летапісец „Не засталося ні чалавека, ні жывёлы”.
710 – напады крыжакоў у 1305 г. на Гарадзенскую замлю ды аблога імі Гарадзенскага замка.
450 – 29.05.1565 г. памёр Мікалай Радзівіл Чорны (нар. 4.02.1515 г.), палітычны, культурны і рэлігійны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, з 1550 г. канцлер ВКЛ, выступаў за сувэрэннасьць ВКЛ у Рэчыпаспалітай, вызнаўца кальвінізму і яго прапагандыст на землях ВКЛ, у 1553 г. заснаваў друкарню пры Берасьцейскім зборы; пад яго апекай існавала таксама друкарня ў Несьвіжы. У 1647 г астанкі яго і жонкі перанесены былі ўрачыста з Вільні ў Дубінкі (Літва).
400 – выданьне ў 1615 г. сацыянальна-палітычнага трактату беларускага гуманісты ды мысьліцеля Міхалона Літвіна „Аб норавах татараў, літоўцаў і масквіцян”.
395 – пачатак пабудовы ў 1620 г. касьцёла кармэлітаў у Бераставіцы (непадалёк сучаснай мяжы з Польшчай). З 1866 г. праваслаўная царква.
215 – 31.05.1800 г. у Варшаве памёр Міхал Казімір Агінскі, вялікі гетман літоўскі (з 1768 г.), мэцэнат, ініцыятар пабудовы каналу Агінскага. Пры сваім двары ў Слоніме стварыў у 1765 г. оперны тэатр і капэлу.
170 – 3(15).05.1845 г. у фальварку Свольна на Віцебшчыне нар. Іван Чэрскі, геоляг і географ. За ўдзел у студзеньскім паўстаньні сасланы ў Омск, дзе праводзіў геалягічныя дасьледаваньні ваколіц. Памёр 25.06.(7.07)1892 г. падчас экспэдыцыі ў пасёлку Калымскім каля вусьця ракі Амалон.
160 – 11.05.1855 г. Яўстафій Тышкевіч заснаваў у Вільні музэй старажытнасьцей. Большасьць экспанатаў была з тэрыторыі Беларусі.
135 – 25.05.1880 г. у фальварку Лябёдка на Наваградчыне нарадзіўся выдатны грамадзка-палі­тычны дзеяч Вацлаў Іваноўскі. Між іншым быў адным з заснавальнікаў першага беларускага выдавецтва „Загляне сонца і ў наша аконца”. Забіты 07.12.1943 г. у Менску.
120 – 27.05.1895 г. у вёсцы Пагіры на Наваградчыне нарадзіўся Ігнат Дварчанін, грамадзка-палітычны дзеяч, дасьледчык творчасьці Францішка Скарыны. Забіты НКВД 8.12.1937 г.
115 – 27.05.1900 г. у вёсцы Макашы на Наваградчыне нарадзіўся выдатны беларускі паэт Уладзімір Жылка. Быў студэнтам Унівэрсытэту ў Празе. З 1926 г. жыў у БССР. З 1930 г. перасьледаваны савецкімі ўладамі, быў арыштаваны ды сасланы ў глыб Расіі. Памёр 1.03.1933 г. Друкаваўся з 1920 г. Ягоная паэтычная творчасьць зрабіла станоўчы ўплыў на рамантычную плынь беларускай паэзіі.
110 – 6.05.1905 г. у Слуцку нар. Юрка Гаўрук, перакладчык м.інш. драмаў У. Шэкспіра на беларускую мову: „Сон у летнюю ноч” (1925), „Гамлет” (1935), „Атэла” (1954), „Канец – справе вянец” (1964), „Кароль Лір” (1974), „Антоній і Клеапатра”, якія ставіліся ў беларускіх тэатрах. Закончыўшы Вышэйшы літаратурна-мастацкі інстытут у Маскве ў 1925 г, выкладаў замежную літаратуру ў Горацкай Сельскагаспадарчай Акадэміі і ў Магілёўскім пэдагагічным інстытуце; у 1935 г. рэпрэсіраваны і высланы з Беларусі ў Сібір, дзе прабыў больш за 20 гадоў. Рэабілітаваны ў 1956 г., у 1957-1967 гг. – памочнік галоўнага рэжысёра па літаратурнай частцы Беларускага Дзяржаўнага Акадэмічнага тэатра імя Я. Купалы. Памёр 18.02.1979 г.
110 – 15.05.1905 г. быў упершыню надрукаваны верш Янкі Купалы „Мужык” (у газэце „Северно-Западный Край”).
105 – 18.05.1910 г. у Гродне памерла Эліза Ажэшка-Нагорская (нар. 6.06.1841 г. у маёнтку Мількаўшчына на Гродзеншчыне), польская пісьменьніца, аўтарка м. інш. рамана „Nad Niemnem”.
90 – 22.05.1925 г. выйшаў з друку апошні, 36 нумар выдаванай у Вільні газэты „Беларуская Доля”. Зьмяшчала яна апрача публіцыстычных ды літаратурных тэкстаў, таксама карэспандэнцыі, між іншым зь Беласточчыны.
75 – 18.05.1940 г. у Дубічах Царкоўных нарадзіўся Ян Чыквін – паэт, перакладчык, літаратуразнавец. Друкуецца з 1957 г. Старшыня Беларускага Літаратурнага Аб’яднаньня „Белавежа”. Віншуем з юбілеем!
70 – 8-9.05.1945 г. капітуляцыя фашыстоўскай Нямеччыны. Канец ІІ сусьветнай вайны ў Эўропе.
70 – 13.05.1945 г. памёр ад ран Сяргей Крывец (нар. у 1909 г.), паэт; у гг. 1933–1944 жыў у Беластоку, вучыўся ў Беластоцкім Пэдагагічным Інстытуце (1940-1941), публікаваў вершы ў „Новай Дарозе”.
Апрацавалі Лена Глагоўская
і Вячаслаў Харужы ■

Komentarze

  1. Great work! That is the kind of info that are supposed to be shared across the internet. Shame on Google for now not positioning this submit higher! Come on over and discuss with my website . Thank you =)

  2. I抦 impressed, I need to say. Really hardly ever do I encounter a weblog that抯 each educative and entertaining, and let me inform you, you’ve hit the nail on the head. Your concept is outstanding; the issue is one thing that not enough people are talking intelligently about. I’m very joyful that I stumbled throughout this in my search for something referring to this.

  3. After I initially commented I clicked the -Notify me when new comments are added- checkbox and now every time a comment is added I get 4 emails with the identical comment. Is there any method you may take away me from that service? Thanks!

  4. I simply had to appreciate you once again. I’m not certain the things I might have made to happen without the actual suggestions discussed by you on such subject matter. Certainly was the intimidating case for me personally, but discovering a new specialised fashion you resolved it took me to jump for joy. I am thankful for the assistance as well as pray you find out what a powerful job you happen to be providing instructing most people via your blog post. Most probably you haven’t encountered all of us.

  5. This website online can be a stroll-by for all of the information you wished about this and didn抰 know who to ask. Glimpse here, and also you抣l positively discover it.

  6. Youre so cool! I dont suppose Ive learn something like this before. So good to search out any person with some authentic ideas on this subject. realy thank you for beginning this up. this website is one thing that is wanted on the net, somebody with a little bit originality. useful job for bringing one thing new to the web!

  7. I wish to show appreciation to this writer for bailing me out of this type of difficulty. Because of checking through the online world and meeting techniques that were not helpful, I was thinking my entire life was gone. Living devoid of the approaches to the problems you’ve sorted out by means of your entire article content is a crucial case, and those which might have negatively affected my entire career if I had not discovered your blog post. Your primary training and kindness in touching a lot of stuff was priceless. I’m not sure what I would’ve done if I had not discovered such a subject like this. It’s possible to now look ahead to my future. Thank you so much for the skilled and sensible help. I won’t be reluctant to refer your web page to any person who will need guide on this situation.

  8. Youre so cool! I dont suppose Ive learn anything like this before. So nice to find somebody with some authentic ideas on this subject. realy thanks for starting this up. this website is one thing that is wanted on the web, somebody with slightly originality. useful job for bringing something new to the web!

  9. The subsequent time I learn a blog, I hope that it doesnt disappoint me as a lot as this one. I imply, I do know it was my option to learn, but I actually thought youd have one thing interesting to say. All I hear is a bunch of whining about something that you possibly can repair in the event you werent too busy on the lookout for attention.

  10. Oh my goodness! a tremendous article dude. Thank you Nevertheless I’m experiencing issue with ur rss . Don抰 know why Unable to subscribe to it. Is there anybody getting similar rss problem? Anybody who knows kindly respond. Thnkx

  11. I used to be very pleased to find this internet-site.I needed to thanks for your time for this glorious learn!! I positively enjoying every little little bit of it and I have you bookmarked to check out new stuff you blog post.

  12. That is the fitting blog for anyone who wants to seek out out about this topic. You understand so much its almost exhausting to argue with you (not that I truly would need匟aHa). You definitely put a brand new spin on a topic thats been written about for years. Great stuff, just nice!

  13. After research a number of of the blog posts in your web site now, and I actually like your method of blogging. I bookmarked it to my bookmark website listing and shall be checking again soon. Pls check out my website online as properly and let me know what you think.

  14. I am writing to make you understand of the helpful experience my cousin’s girl undergone using your web site. She came to understand too many details, not to mention what it’s like to have an ideal teaching mindset to let the rest really easily gain knowledge of various specialized issues. You truly surpassed readers’ expected results. Thank you for distributing such warm and helpful, healthy, edifying and easy guidance on this topic to Lizeth.

  15. Once I initially commented I clicked the -Notify me when new comments are added- checkbox and now each time a comment is added I get 4 emails with the same comment. Is there any method you possibly can take away me from that service? Thanks!

  16. Aw, this was a really nice post. In thought I wish to put in writing like this moreover ?taking time and precise effort to make an excellent article?however what can I say?I procrastinate alot and under no circumstances seem to get something done.

  17. I抦 impressed, I have to say. Actually not often do I encounter a blog that抯 each educative and entertaining, and let me let you know, you might have hit the nail on the head. Your idea is excellent; the issue is something that not enough persons are talking intelligently about. I’m very glad that I stumbled throughout this in my search for something relating to this.

  18. Youre so cool! I dont suppose Ive learn something like this before. So nice to find any individual with some authentic thoughts on this subject. realy thank you for starting this up. this website is something that is wanted on the internet, someone with a bit originality. helpful job for bringing something new to the web!

  19. I’m usually to blogging and i really appreciate your content. The article has really peaks my interest. I am going to bookmark your site and keep checking for brand new information.